Bu hesap makinesi ne yapar?
Süt Üretimi Hesaplama aracı, her işletmede zaten elinizin altında olan üç rakamı — kaç ineğin sağıldığını, her bir ineğin günde ne kadar süt verdiğini ve kaç gün sağım yapıldığını — alıp dönem boyunca elde edilecek toplam süt miktarına çevirir. Ayrıca bu hacmi kilograma dönüştürür ve sütün taşıdığı yağ miktarını tahmin eder; çünkü çoğu mandıra ve süt işleme tesisi ödemeyi asıl bunun üzerinden yapar. Yöntem evrenseldir: yalnızca sizin ölçtüğünüz rakamları kullandığı için her ırkta, her barınak sisteminde ve her ülkede aynı şekilde çalışır.
Nasıl kullanılır?
Önce sağmal (laktasyondaki) inek sayısını girin; kuruya ayrılmış inekleri ve henüz doğum yapmamış düveleri saymayın. Ardından ineğe düşen ortalama günlük verimi litre cinsinden yazın — en güvenilir kaynak, soğutma tankındaki günlük toplamın sağmal inek sayısına bölünmesidir. Sonra sağım gün sayısını girin: standart bir laktasyon için 305, tam yıl için 365, aylık projeksiyon için 30 kullanabilirsiniz. Son olarak en güncel süt analizinizdeki yağ oranını girin; bu değer Holstein'larda genellikle yüzde 3,5–4,2, Jersey'lerde ise yüzde 4,5–5,5 aralığındadır.
Formülün açıklaması
Toplam üretim \(M\), sürü büyüklüğü \(N\), ineğe düşen günlük verim \(Y\) ve sağım günü sayısı \(D\) değerlerinin çarpımından ibarettir:
$$M = N \times Y \times D$$Ağırlık, sütün yaklaşık 1,03 kg/litre olan yoğunluğundan çıkar; süt yağı \(F\) ise bu ağırlığın yüzdesidir:
$$\text{Yağ (kg)} = M \times 1.03 \times \frac{F}{100}$$
Örnek hesaplama
120 başlık bir sürü, günde ortalama 28 litre süt veriyor, 305 günlük laktasyon boyunca sağılıyor ve süt yağı oranı yüzde 3,8:
$$M = 120 \times 28 \times 305 = 1{,}024{,}800\,\text{L}$$$$\text{Yağ} = 1{,}024{,}800 \times 1.03 \times 0.038 = 40{,}110.7\,\text{kg}$$Sürünün günlük üretimi \(120 \times 28 = 3{,}360\) litre, tek bir ineğin laktasyon boyunca katkısı ise \(28 \times 305 = 8{,}540\) litredir.
Sık sorulan sorular
Kuru dönemdeki inekleri de sayayım mı? Hayır. Yalnızca o anda sağılan inekleri sayın; aksi hâlde inek başına ortalama verim düşük görünür ve toplam olduğundan az çıkar.
Tanktaki gerçek miktar neden daha düşük? Buzağı beslemesi, antibiyotik arınma süresinde dökülen süt ve sağım sırasındaki kayıplar brüt üretimin genellikle yüzde 2–5'ini götürür.
Litre yerine kilogramla çalışabilir miyim? Evet — günlük verimi kilogram olarak girin ve litre çıktısını kilogram gibi okuyun; bu durumda yalnızca 1,03 yoğunluk katsayısını uygulayan ağırlık satırını dikkate almamanız gerekir.