Bu araç ne işe yarar
Gübre Oranı Hesaplama aracı, çimenliğinize, bahçenize veya tarlanıza hedeflediğiniz azot dozunu verebilmek için torbalı bir NPK ürününden ne kadar atmanız gerektiğini söyler. Ayrıca bununla birlikte ne kadar fosfor ve potasyum verildiğini de gösterir; böylece oranın toprak analizinize uygun olup olmadığını kolayca değerlendirebilirsiniz.
Dikkat: Bu araç azot dozunu Amerikan/İngiliz ölçü birimleriyle (1000 fit kare başına libre) hesaplar. Türkiye'de gübreleme genellikle metrik birimlerle (kg, metrekare veya dekar) yapılır; dolayısıyla sonuçları kendi uygulamanıza uyarlarken bu birim farkını göz önünde bulundurun.
Formülün açıklaması
Azot dozları genellikle 1000 fit kare başına libre cinsinden verilir. Gerçekte ihtiyacınız olan toplam azot, doz ile bin fit kare cinsinden alanın çarpımına eşittir. Bunu ürünün azot oranına bölünce yayılması gereken ürün miktarını (libre) elde edersiniz:
$$F = \frac{R \times (A / 1000)}{p_N / 100}$$Burada \(F\) = libre cinsinden gübre ürünü miktarı, \(R\) = 1000 fit kare başına libre cinsinden hedef azot dozu, \(A\) = fit kare cinsinden alan ve \(p_N\) = torbanın üzerindeki ilk sayı (azot yüzdesi). Verilen her ikincil besin ise \(N_{del} = F \times \tfrac{p}{100}\) ile bulunur; burada \(p\), P2O5 veya K2O yüzdesidir.
Nasıl kullanılır
İşlem yapılacak alanı, istediğiniz azot dozunu (genellikle her gübrelemede 1000 fit kare başına 0,5 ila 1 libre) ve torbanın üzerinde yazan üç analiz değerini girin. Hesaplama aracı, uygulamanız gereken ürün ağırlığını ve bununla birlikte gelen fosfor ile potasyumu size verir.
Örnek hesaplama
Diyelim ki 20-5-10 bir gübreyle, 5000 fit karelik bir alana 1000 fit kare başına 1 libre azot uygulayacaksınız. Gereken toplam azot \(1 \times 5 = 5\) libredir, dolayısıyla:
$$F = \frac{5}{20 / 100} = 25\ \text{lb}$$Bu 25 libre aynı zamanda \(25 \times 0.05 = 1.25\) libre P2O5 ve \(25 \times 0.10 = 2.5\) libre K2O sağlar.
Sık sorulan sorular
Üç sayı ne anlama gelir? Bunlar sırasıyla torbadaki azot (N), fosfat (P2O5) ve potasın (K2O) ağırlıkça yüzdesidir.
Hesabı fosfora göre yapabilir miyim? Bu araç uygulamayı azot hedefinize göre boyutlandırır; çünkü gübreleme programlarını genellikle azot belirler. Verilen P ve K miktarları ise bir toprak analiziyle karşılaştırabilmeniz için gösterilir.
Hangi birimler kullanılır? Alan fit kare, doz 1000 fit kare başına libre ve tüm çıktılar libre (ağırlık) cinsindendir.
Oksitten Elemente ve Oran Birimi Dönüşümleri
Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve diğer birçok ülkede, bir gübre etiketindeki üç sayı (N-P-K derecesi) azotu elementel N olarak verir. Fosfor fosfat (P2O5) olarak, potasyum ise potas (K2O) olarak verilir. Bazı ülkeler bunun yerine elementel P ve K yazdırır, bu nedenle etiketinizin hangi formu kullandığını kontrol edin. Bu hesap makinesinin bildirdiği P ve K miktarları, girdiğiniz yüzdelerle aynı formdadır. Etiket derecesini girerseniz, sonuçlar lb cinsinden P2O5 ve K2O olur. Oksit ve elementel formlar arasında dönüşüm yapmak için aşağıdaki faktörleri kullanın.
| Dönüşüm | Çarpma faktörü |
|---|---|
| P2O5 → P | 0.436 |
| P → P2O5 | 2.29 |
| K2O → K | 0.830 |
| K → K2O | 1.20 |
| Oran veya alan birimi | Eşdeğeri |
|---|---|
| 1 lb/1000 sq ft | 43.56 lb/acre |
| 1 lb/1000 sq ft | ≈ 48.8 kg/ha |
| 1 lb/1000 sq ft | ≈ 4.88 g/m² |
| 1 acre | 43,560 sq ft |
| 1 m² | 10.764 sq ft |
Çözümlü satır (20-5-10): 5,000 sq ft üzerine 1 lb N/1000 sq ft uygulamak için, hesap makinesi şunu verir
$$\text{Gübre} = \frac{1 \times \dfrac{5000}{1000}}{\dfrac{20}{100}} = \frac{5}{0.20} = 25\ \text{lb}$$Bu, 25 lb üründür. Bu, \(25 \times 0.05 = 1.25\) lb P2O5 sağlar; bu da \(1.25 \times 0.436 \approx 0.55\) lb elementel P'dir. Ayrıca \(25 \times 0.10 = 2.5\) lb K2O sağlar; bu da \(2.5 \times 0.830 \approx 2.08\) lb K'dir.
Kullanıma Göre Tipik Azot Oranları
Aşağıdaki aralıklar yaygın olarak ABD üniversitelerinin tarımsal yayım (extension) hizmetleri tarafından belirtilir ve ABD birimleri (1,000 sq ft başına lb N) cinsinden verilmiştir. Bunlar genel başlangıç noktalarıdır, evrensel standartlar değildir. Doğru oran; bölgenize ve iklime, çim türüne veya ürüne, yetişme mevsiminin ne kadar uzun olduğuna, biçilen çim atıklarının toprağa geri bırakılıp bırakılmadığına ve toprak testi sonuçlarınıza bağlıdır. Koşullarınıza uygun öneriler için yerel tarımsal yayım hizmetinize veya tarımsal danışmanlık kuruluşunuza başvurun.
| Kullanım | Tipik N oranı (lb N/1000 sq ft) | Notlar |
|---|---|---|
| Çim, tek uygulama | 0.5–1.0 | Yanmayı ve yıkanmayı (sızmayı) sınırlamak için tek seferde yaklaşık 0.5 lb'den fazla çözünür (hızlı salınımlı) N uygulamayın |
| Serin mevsim çimi, düşük girdi (yıllık toplam) | ≈ 1–2 | Daha az bakım gerektiren çim |
| Serin mevsim çimi, bakımlı (yıllık toplam) | ≈ 2–4 | Örneğin, düzenli bakım gören Kentucky mavi çimi (Kentucky bluegrass) veya uzun yumak otu (tall fescue) |
| Sıcak mevsim çimi (yıllık toplam) | ≈ 2–5 | Örneğin, bermuda çimi (bermudagrass); daha yüksek oranlar uzun yetişme mevsimlerine uygundur |
| Sebze bahçesi (mevsim başına) | ≈ 2–3 | Genellikle dikim öncesi bir uygulama ile yan gübrelemeler (side-dressing) arasında bölünür |
Metrik bir oran kullanmak için 1 lb/1000 sq ft ≈ 48.8 kg/ha ≈ 4.88 g/m² ile dönüştürün. Örneğin, 0.5 lb N/1000 sq ft ≈ 2.4 g N/m². N Oranı alanına yıllık toplamı değil, tek uygulama oranını girin. Hesap makinesi daha sonra her gübreleme için ne kadar ürün gerektiğini gösterir.
Pratik Uygulama İpuçları
- Sonucu torbalara dönüştürün. Toplam ürün ağırlığını torba ağırlığına bölün ve tam torbaya yuvarlayın. Örneğin, 15 lb'lik torbalardan 25 lb ürün \(25 \div 15 \approx 1.67\) eder, bu yüzden 2 torba alın ve kalanı kuru bir yerde saklayın.
- Büyük yıllık toplamları bölün. Bir mevsimin tüm azotunu tek seferde uygulamayın. Bunu, uygulama başına orana göre birkaç gübrelemeye bölün ve çimin veya ürünün aktif olarak büyüdüğü zamanlara göre zamanlayın.
- Eşit dağılım sağlayın. Etiket ayarları yalnızca yaklaşık olduğundan, serpme makinenizi (dağıtıcınızı) kullandığınız ürüne göre kalibre edin. Başka bir seçenek de serpme makinesini miktarın yarısını verecek şekilde ayarlamak ve birbirine dik açılarla iki geçiş yapmaktır. Bu, şeritleri ve atlanan noktaları azaltır.
- Alanı doğru ölçün. Gerçekten gübreleyeceğiniz alanı ölçün ve işlem yapmayacağınız araç yollarını, terasları, yürüme yollarını, binaları ve tarhları çıkarın. Alanı olduğundan fazla tahmin ederseniz, fazla uygulama yaparsınız.
- Toprağa yedirin ve sınırlı tutun. Çözünür ürünleri, etiketin yönlendirdiği şekilde hafifçe sulayarak toprağa yedirin; böylece toprağa geçerler ve yakma olasılıkları azalır. Kaldırım üzerindeki granülleri süpürerek veya üfleyerek tekrar çimin üzerine getirin. Dereler, göletler ve yağmur suyu giderlerinin yanında gübrelenmemiş bir tampon bölge bırakın.
- P ve K'yı toprak testine göre ayarlayın. Hesap makinesi, toprak testinizin gerektirdiğinden daha fazla fosfor veya potasyum gösterirse, farklı bir orana sahip bir gübre seçin. Çim fosforunun kısıtlandığı yerlerde, 0-P formülasyonu (örneğin 20-0-10) kullanın. Birkaç ABD eyaleti ve diğer bazı yargı bölgeleri, bir toprak testi veya yeni tohumlama fosforu gerekli kılmadıkça bu tür kısıtlamalara sahiptir.
Bu, ev ve bahçe kullanımı için genel bilgidir, profesyonel tarımsal (agronomik) tavsiye değildir. Her zaman ürün etiketini ve gübre kullanımına ilişkin yerel kuralları izleyin.