Nedir?
Uçuş Saati Maliyeti Hesaplayıcı, birbirinden çok farklı iki gider türünü bir araya getirerek bir uçağı işletmenin gerçek saatlik maliyetini tahmin eder. Sigorta, hangar kirası, kredi taksitleri, abonelikler ve yıllık muayene gibi sabit giderler, ister bir saat ister bin saat uçun, yine de ödenir. Yakıt, yağ ve bakım karşılığı gibi değişken giderler ise yalnızca motor çalışırken oluşur. Sabit giderleri yıllık beklenen uçuş saatinize bölüp saat başına düşen değişken tutarı eklediğinizde, havada geçirdiğiniz her saatin size gerçekte neye mal olduğunu görürsünüz.
Not: Bu hesaplayıcıdaki örnekler ABD doları ve ABD galonu (gal) üzerinden verilmiştir; avgas, Jet A gibi yakıt türleri ve fiyatlar da ABD genel havacılık uygulamasına dayanır. Türkiye'de litre ve Türk lirası ile çalışıyorsanız değerleri kendi birimlerinize çevirerek girebilirsiniz (1 ABD galonu ≈ 3,785 litre).
Nasıl Kullanılır?
Toplam yıllık sabit giderlerinizi, bir yılda uçmayı planladığınız saati, ortalama yakıt tüketiminizi (saatte galon), galon başına ödediğiniz fiyatı ve yağ ile bakım karşılığı gibi saat başına düşen diğer değişken maliyetleri girin. Hesaplayıcı uçuş saati başına maliyetinizi ve tahmini yıllık toplamı anında verir.
Formül
Saatlik maliyet, sabit genel giderlerle değişken harcamaların toplamından oluşur:
$$\text{CPH} = \frac{F}{H} + (B \times P) + V$$Burada \(F\) = yıllık sabit giderler, \(H\) = yıllık uçuş saati, \(B\) = saatte galon cinsinden yakıt tüketimi, \(P\) = galon başına yakıt fiyatı ve \(V\) = saat başına diğer değişken maliyettir. İlk terim sabit giderleri uçtuğunuz tüm saatlere paylaştırır; bu yüzden ne kadar çok uçarsanız saat başına etkin maliyetiniz o kadar düşer.
Çözümlü Örnek
Yıllık sabit giderlerin 24.000 $, yıllık uçuşunuzun 200 saat, yakıt tüketiminizin saatte 12 galon, galon fiyatının 6 $ ve saat başına bakım karşılığının 25 $ olduğunu varsayalım:
$$\text{CPH} = \frac{24000}{200} + (12 \times 6) + 25 = 120 + 72 + 25 = \$217$$Tahmini yıllık işletme maliyetiniz \(217 \times 200 = \$43{,}400\) olur.
Yıllık Uçuş Saati Uçuş Saati Maliyetini Nasıl Değiştirir?
Sigorta, hangar veya park yeri, yıllık muayene, kredi taksitleri ve abonelikler gibi sabit giderler, uçak uçsa da uçmasa da ödenir. Bunları daha fazla saate yaymak saatlik maliyeti düşürür. Yakıt ve diğer değişken giderler ise uçulan her saat için aynı kalır. Tablo, çözümlü örnekteki girdileri kullanır: yılda 24.000 $ sabit gider, 6 $/galon fiyatla saatte 12 galon yakıt tüketimi ve bakım ile motor karşılığı için ayrılan saatte 25 $.
Saat başına değişken maliyet her satırda aynıdır:
$$B \times P + V = 12 \times \$6 + \$25 = \$72 + \$25 = \$97\text{ per hour}$$Her satırda tam formül uygulanır:
$$\text{CPH} = \frac{F}{H} + B \times P + V$$| Yıllık saat (H) | Saat başına sabit maliyet (F/H) | Saat başına değişken maliyet | Saat başına toplam maliyet | Yıllık toplam (CPH × H) |
|---|---|---|---|---|
| 50 | 24.000 $ ÷ 50 = 480 $ | 97 $ | 577 $ | 28.850 $ |
| 100 | 24.000 $ ÷ 100 = 240 $ | 97 $ | 337 $ | 33.700 $ |
| 200 | 24.000 $ ÷ 200 = 120 $ | 97 $ | 217 $ | 43.400 $ |
| 400 | 24.000 $ ÷ 400 = 60 $ | 97 $ | 157 $ | 62.800 $ |
50 saatten 400 saate çıkıldığında saatlik maliyet 577 $'dan 157 $'a düşer; yaklaşık %73'lük bir azalma. Aynı aralıkta yıllık toplam harcama ise 28.850 $'dan 62.800 $'a çıkarak ikiden fazla katına ulaşır. Daha çok uçmak her saati ucuzlatır, ancak uçağı genel olarak sahip olması daha ucuz hale getirmez. Saat arttıkça sabit payı küçülmeye devam eder ve saatlik maliyet 97 $'lık değişken tabana yaklaşır, ama ona hiçbir zaman ulaşmaz. Az uçan bir sahip için en büyük fark, sabit giderleri düşürmekten gelir (örneğin ortak sahiplik veya daha ucuz bir park yeri). Çok uçan bir operatör içinse yakıt fiyatı ve yakıt tüketimi en belirleyici unsurlardır.
Uçak Tipine Göre Tipik Yakıt Tüketimi
Tablo, yaygın ve iyi belgelenmiş bazı genel havacılık uçaklarının yaklaşık seyir yakıt tüketimini gösterir. Yakıt Tüketimi (gal/sa) girişi için bir başlangıç noktası olarak kullanabilirsiniz. Değerler saatte ABD galonu cinsindendir. Pistonlu uçaklar genellikle havacılık benzini (100LL avgas) yakar. Turboprop uçaklar ise avgastan genelde farklı fiyatlanan Jet A kullanır; bu yüzden uygun yakıt fiyatını girin.
| Kategori | Örnek uçak | Yakıt | Yaklaşık seyir tüketimi (gal/sa) |
|---|---|---|---|
| İki koltuklu eğitim uçağı | Cessna 152 | Avgas | yaklaşık 5–6 |
| Dört koltuklu tek motorlu piston | Cessna 172 | Avgas | yaklaşık 8–9 |
| Yüksek performanslı tek motorlu piston | Cirrus SR22 | Avgas | yaklaşık 14–18 |
| Hafif çift motorlu piston | Beechcraft Baron (iki motor toplamı) | Avgas | yaklaşık 25–30 |
| Tek motorlu turboprop | Daher TBM serisi / Pilatus PC-12 | Jet A | yaklaşık 50–70 |
Gerçek yakıt tüketimi güç ayarına, seyir irtifasına ve motorun nasıl fakirleştirildiğine bağlıdır. Sıcaklık, uçak ağırlığı ve motor versiyonu da fark yaratır. Kalkış, tırmanış ve taksi seyirden daha fazla yakıt harcar; bu nedenle kısa uçuşlarda saat başına ortalama çoğu zaman seyir değerinden yüksektir. En doğru değer, yakıt fişlerinizi Hobbs veya tach saatine bölerek bulunur. Saatte fazladan her galon, uçtuğunuz her saate yakıt fiyatı kadar ekler. Galonu 6 $ iken saatte 9 galondan 12 galona çıkmak saat başına \(3 \times \$6 = \$18\) ekler.
SSS
Sabit giderler neden saate bölünür? Genel giderler kullanımdan bağımsız olarak aynıdır; bu yüzden onları daha fazla saate yaymak saat başına düşen yükü azaltır.
Bakım karşılığı nedir? Gelecekteki motor revizyonları ve plansız onarımlar için her uçuş saatinde kenara ayrılan paradır; büyük faturaları öngörülebilir bir saatlik tutara böler.
Daha çok uçmak saatlik maliyetimi düşürür mü? Evet; sabit giderler daha fazla saate paylaşılır, ancak yıllık toplam harcamanız yine de artar.