Công cụ này là gì?
Máy tính chi phí mỗi giờ bay giúp bạn ước tính chi phí thực tế để vận hành một chiếc máy bay trong một giờ, bằng cách kết hợp hai loại chi phí rất khác nhau. Chi phí cố định — bảo hiểm, tiền thuê nhà chứa máy bay (hangar), tiền trả góp, các khoản đăng ký dịch vụ và đợt kiểm tra định kỳ hằng năm — vẫn phát sinh dù bạn bay một giờ hay một nghìn giờ. Chi phí biến đổi — nhiên liệu, dầu nhớt và quỹ dự phòng bảo dưỡng — chỉ phát sinh khi động cơ hoạt động. Chia chi phí cố định cho số giờ bay dự kiến trong năm rồi cộng với chi phí biến đổi mỗi giờ, bạn sẽ biết mỗi giờ trên không thực sự tốn bao nhiêu.
Lưu ý: công cụ dùng đơn vị và mức giá kiểu Mỹ (đô la Mỹ, gallon Mỹ), phù hợp với hàng không chung (general aviation) ở Mỹ. Nếu bạn tính ở Việt Nam hoặc nước khác, hãy tự quy đổi giá nhiên liệu và chi phí sang cùng một đơn vị tiền tệ và đơn vị thể tích; quy định, bảo hiểm và chi phí bãi đỗ có thể khác.
Cách sử dụng
Nhập tổng chi phí cố định hằng năm, số giờ bay dự kiến trong năm, mức tiêu hao nhiên liệu trung bình (gallon mỗi giờ), giá mỗi gallon bạn trả, cùng các chi phí biến đổi khác mỗi giờ như dầu nhớt và quỹ dự phòng bảo dưỡng. Công cụ sẽ lập tức trả về chi phí mỗi giờ bay và tổng chi phí dự kiến cả năm.
Giải thích công thức
Chi phí mỗi giờ là tổng của chi phí cố định phân bổ và chi phí biến đổi:
$$\text{CPH} = \frac{F}{H} + (B \times P) + V$$trong đó \(F\) = chi phí cố định hằng năm, \(H\) = số giờ bay mỗi năm, \(B\) = mức tiêu hao nhiên liệu (gallon mỗi giờ), \(P\) = giá nhiên liệu mỗi gallon, và \(V\) = chi phí biến đổi khác mỗi giờ. Số hạng đầu tiên chia đều chi phí cố định cho từng giờ bay, nên bay càng nhiều giờ thì chi phí hiệu dụng mỗi giờ càng giảm.
Ví dụ minh họa
Giả sử chi phí cố định là $24,000 mỗi năm, bạn bay 200 giờ, tiêu hao 12 gallon mỗi giờ với giá $6 mỗi gallon, và trích $25 mỗi giờ cho quỹ dự phòng bảo dưỡng:
$$\text{CPH} = \frac{24000}{200} + (12 \times 6) + 25 = 120 + 72 + 25 = \$217$$Chi phí vận hành dự kiến cả năm là \(217 \times 200 = \$43{,}400\).
Số giờ bay hằng năm ảnh hưởng thế nào đến chi phí mỗi giờ bay
Các chi phí cố định như bảo hiểm, nhà chứa hoặc chỗ neo đậu, kiểm tra định kỳ hằng năm, tiền trả góp và phí đăng ký dịch vụ vẫn phải trả dù máy bay có bay hay không. Chia chúng cho nhiều giờ hơn sẽ làm chi phí mỗi giờ giảm xuống. Còn nhiên liệu và các chi phí biến đổi khác thì giữ nguyên cho mỗi giờ bay. Bảng dưới dùng dữ liệu của ví dụ trên: chi phí cố định $24,000 mỗi năm, mức tiêu hao 12 gal/giờ với giá $6 mỗi gallon, và $25/giờ trích cho quỹ dự phòng bảo dưỡng và đại tu động cơ.
Chi phí biến đổi mỗi giờ ở mọi dòng đều như nhau:
$$B \times P + V = 12 \times \$6 + \$25 = \$72 + \$25 = \$97\text{ per hour}$$Mỗi dòng sau đó áp dụng đầy đủ công thức:
$$\text{CPH} = \frac{F}{H} + B \times P + V$$| Số giờ bay mỗi năm (H) | Chi phí cố định mỗi giờ (F/H) | Chi phí biến đổi mỗi giờ | Tổng chi phí mỗi giờ | Tổng cả năm (CPH × H) |
|---|---|---|---|---|
| 50 | $24,000 ÷ 50 = $480 | $97 | $577 | $28,850 |
| 100 | $24,000 ÷ 100 = $240 | $97 | $337 | $33,700 |
| 200 | $24,000 ÷ 200 = $120 | $97 | $217 | $43,400 |
| 400 | $24,000 ÷ 400 = $60 | $97 | $157 | $62,800 |
Tăng từ 50 lên 400 giờ, chi phí mỗi giờ giảm từ $577 xuống $157, tức giảm khoảng 73%. Trong cùng khoảng đó, tổng chi tiêu cả năm lại tăng hơn gấp đôi, từ $28,850 lên $62,800. Bay nhiều khiến mỗi giờ bay rẻ hơn, nhưng không làm việc sở hữu máy bay rẻ đi về tổng thể. Khi số giờ tăng, phần chi phí cố định trên mỗi giờ ngày càng nhỏ, và chi phí mỗi giờ tiến sát dần mức sàn biến đổi $97 mà không bao giờ chạm tới. Với chủ máy bay bay ít giờ, cắt giảm chi phí cố định (ví dụ góp chung quyền sở hữu hoặc chọn nơi lưu trữ rẻ hơn) mang lại hiệu quả lớn nhất. Với người bay nhiều giờ, giá nhiên liệu và mức tiêu hao nhiên liệu là yếu tố quan trọng nhất.
Mức tiêu hao nhiên liệu điển hình theo loại máy bay
Bảng dưới đây nêu mức tiêu hao nhiên liệu ở chế độ bay bằng (cruise) gần đúng của một số máy bay hàng không chung phổ biến, có nhiều tài liệu. Bạn có thể dùng làm điểm khởi đầu cho ô Mức tiêu hao nhiên liệu (gal/giờ). Số liệu tính bằng gallon Mỹ mỗi giờ. Máy bay động cơ piston thường dùng xăng hàng không (avgas 100LL). Máy bay cánh quạt phản lực (turboprop) dùng Jet A, loại thường có giá khác avgas, nên hãy nhập đúng giá nhiên liệu tương ứng.
| Nhóm | Máy bay ví dụ | Nhiên liệu | Mức tiêu hao khi bay bằng (gal/giờ) |
|---|---|---|---|
| Máy bay huấn luyện hai chỗ | Cessna 152 | Avgas | khoảng 5–6 |
| Piston một động cơ bốn chỗ | Cessna 172 | Avgas | khoảng 8–9 |
| Piston một động cơ hiệu suất cao | Cirrus SR22 | Avgas | khoảng 14–18 |
| Piston hai động cơ hạng nhẹ | Beechcraft Baron (tổng cả hai động cơ) | Avgas | khoảng 25–30 |
| Turboprop một động cơ | Dòng Daher TBM / Pilatus PC-12 | Jet A | khoảng 50–70 |
Mức tiêu hao thực tế phụ thuộc vào mức công suất, độ cao bay bằng và cách điều chỉnh hỗn hợp nhiên liệu của động cơ. Nhiệt độ, trọng lượng máy bay và phiên bản động cơ cũng tạo ra khác biệt. Giai đoạn cất cánh, leo cao và lăn bánh tốn nhiên liệu hơn bay bằng, nên với các chuyến bay ngắn, mức trung bình mỗi giờ thường cao hơn số liệu bay bằng. Cách chính xác nhất là lấy tổng hóa đơn nhiên liệu của bạn chia cho số giờ Hobbs hoặc tach rồi nhập vào. Mỗi gallon/giờ tăng thêm sẽ cộng thêm đúng bằng giá nhiên liệu vào mỗi giờ bay. Với giá $6 mỗi gallon, tăng từ 9 gal/giờ lên 12 gal/giờ sẽ làm chi phí mỗi giờ tăng thêm \(3 \times \$6 = \$18\).
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải chia chi phí cố định cho số giờ bay? Chi phí cố định không đổi dù bạn dùng nhiều hay ít, nên chia cho càng nhiều giờ thì gánh nặng trên mỗi giờ càng nhẹ.
Quỹ dự phòng bảo dưỡng là gì? Đó là khoản tiền trích ra mỗi giờ bay để dành cho các lần đại tu động cơ và sửa chữa đột xuất trong tương lai, giúp biến những hóa đơn lớn thành một mức chi phí theo giờ dễ dự đoán.
Bay nhiều hơn có làm giảm chi phí mỗi giờ không? Có — chi phí cố định được chia cho nhiều giờ hơn, dù tổng chi tiêu cả năm của bạn vẫn tăng.