Công cụ tính khoản vay điện mặt trời này làm gì
Phần lớn gia đình lắp điện mặt trời chọn cách vay trả góp chứ không trả hết một lần. Công cụ này tính số tiền trả góp cố định hàng tháng cho một khoản vay điện mặt trời trả dần thông thường, cùng với tổng tiền lãi và tổng số tiền bạn phải trả trong suốt kỳ hạn. Công cụ còn trừ đi phần tiền điện bạn ước tính tiết kiệm được mỗi tháng, để bạn thấy được hệ thống có tự “hoàn vốn” ngay trong lúc vẫn đang trả nợ hay không. Công cụ dùng công thức vay vốn thông thường và áp dụng được với mọi loại tiền tệ.
Cách sử dụng
Nhập giá lắp đặt trọn gói của hệ thống, các khoản ưu đãi hay hỗ trợ bạn nhận được ngay từ đầu, và số tiền trả trước. Tiếp theo, nhập lãi suất năm (APR) và kỳ hạn vay tính theo năm. Cuối cùng, nhập số tiền bạn dự kiến tiết kiệm được trên hóa đơn tiền điện mỗi tháng. Nếu chưa chắc, báo giá từ đơn vị lắp đặt thường đã kèm sẵn con số ước tính này.
Giải thích công thức
Trước hết, số tiền thực vay là \(P = C - R - D\), trong đó \(C\) là chi phí hệ thống, \(R\) là các khoản ưu đãi và \(D\) là tiền trả trước. Số tiền trả hàng tháng khi đó tuân theo công thức niên kim (annuity) tiêu chuẩn:
$$M = \frac{P\,r\,(1+r)^{n}}{(1+r)^{n}-1}$$Ở đây \(r\) là lãi suất năm chia cho 12 rồi chia cho 100, còn \(n\) là số kỳ trả hàng tháng (số năm × 12). Với khoản vay không lãi, số tiền trả đơn giản là \(M = P/n\). Tổng lãi là \(M \times n - P\). Chi phí ròng mỗi tháng là \(M - S\), trong đó \(S\) là số tiền bạn tiết kiệm mỗi tháng.
Ví dụ minh họa
Giả sử một hệ thống giá $25,000 không có khoản ưu đãi nào và bạn trả trước $5,000. Bạn vay phần còn lại với lãi suất 6% trong 10 năm, nên \(P = 20{,}000\), \(r = 0.005\) và \(n = 120\):
$$M = \frac{20000 \times 0.005 \times 1.005^{120}}{1.005^{120}-1} = \frac{100 \times 1.8194}{0.8194} \approx 222.04$$Trong suốt kỳ vay, bạn trả tổng cộng khoảng $26,644.92, trong đó $6,644.92 là tiền lãi. Nếu tiết kiệm được $150 tiền điện mỗi tháng, chi phí ròng mỗi tháng chỉ còn khoảng $72.04.
Thời Hạn và Lãi Suất Thay Đổi Chi Phí Khoản Vay Điện Mặt Trời Của Bạn Như Thế Nào
Bảng dưới đây sử dụng số tiền gốc vay là $20,000, tức là chi phí hệ thống trừ đi mọi khoản hoàn tiền và tiền trả trước. Bảng giả định mức tiết kiệm năng lượng ước tính là $150 mỗi tháng. Mỗi khoản thanh toán hàng tháng được tính từ công thức niên kim tiêu chuẩn, với lãi suất hàng tháng \(r = \text{APR}/1200\) và \(n = 12 \times\) thời hạn tính theo năm:
$$M = P \cdot \frac{r(1+r)^{n}}{(1+r)^{n}-1}$$Đối với hàng đầu tiên, \(r = 6/1200 = 0.005\) và \(n = 120\):
$$M = 20000 \cdot \frac{0.005 \times 1.005^{120}}{1.005^{120}-1} = 20000 \cdot \frac{0.005 \times 1.819397}{0.819397} \approx \$222.04$$Tổng số tiền đã trả là \(M \times n\), tổng tiền lãi là tổng số tiền đã trả trừ đi \(P\), và chi phí ròng hàng tháng là \(M - \$150\). Các tổng số được tính từ khoản thanh toán chưa làm tròn, nên chúng có thể chênh lệch vài xu so với khoản thanh toán đã làm tròn nhân với số tháng.
| Thời hạn | APR | Thanh toán hàng tháng | Tổng đã trả | Tổng tiền lãi | Chi phí ròng hàng tháng (tiết kiệm $150) |
|---|---|---|---|---|---|
| 10 năm | 6% | $222.04 | $26,644.92 | $6,644.92 | $72.04 |
| 15 năm | 6% | $168.77 | $30,378.85 | $10,378.85 | $18.77 |
| 20 năm | 6% | $143.29 | $34,388.69 | $14,388.69 | −$6.71 |
| 20 năm | 3.99% | $121.09 | $29,061.77 | $9,061.77 | −$28.91 |
| 25 năm | 8% | $154.36 | $46,308.97 | $26,308.97 | $4.36 |
Thời hạn dài hơn với cùng mức lãi suất làm giảm khoản thanh toán hàng tháng nhưng làm tăng tổng tiền lãi. Ở mức 6%, chuyển từ 10 lên 20 năm cắt giảm khoản thanh toán khoảng $79 mỗi tháng, nhưng cộng thêm $7,743.77 tiền lãi. Lãi suất cũng có tác động lớn. Với cùng thời hạn 20 năm, mức 3.99% thay vì 6% tiết kiệm được $5,326.92 tiền lãi. Khoản vay 25 năm, 8% có khoản thanh toán gần với khoản vay 15 năm, 6%, nhưng tổng tiền lãi của nó nhiều hơn gấp hai lần rưỡi.
Hiểu Chi Phí Ròng Hàng Tháng Của Bạn
Chi phí ròng hàng tháng là khoản thanh toán vay của bạn trừ đi mức tiết kiệm năng lượng hàng tháng ước tính. Nó chỉ mô tả dòng tiền của bạn trong những tháng còn đang trả nợ vay.
- Giá trị dương: mỗi tháng bạn trả cho khoản vay nhiều hơn số tiền tiết kiệm được từ năng lượng. Ví dụ, +$72.04 nghĩa là mỗi tháng bạn bị thiệt $72.04 so với khi không có hệ thống, cho đến khi khoản vay được trả hết.
- Bằng không: khoản thanh toán vay và mức tiết kiệm ước tính của bạn bằng nhau, nên mỗi tháng bạn hòa vốn.
- Giá trị âm: mức tiết kiệm ước tính của bạn lớn hơn khoản thanh toán, nên bạn có thặng dư hàng tháng. Ví dụ, −$28.91 nghĩa là mỗi tháng còn dư khoảng $28.91.
Con số tiết kiệm là một ước tính, không phải một khoản cố định. Nó thay đổi khi giá điện tăng hoặc giảm và khi mức sử dụng điện của bạn thay đổi. Nó cũng thay đổi khi các tấm pin cũ đi: sản lượng thường giảm khoảng 0.5% mỗi năm, mặc dù mức chính xác phụ thuộc vào kiểu tấm pin và chế độ bảo hành của nhà sản xuất. Do đó, mức hòa vốn hoặc thặng dư ước tính trong năm đầu tiên có thể thay đổi trong suốt thời hạn của khoản vay.
Một khi khoản vay đã trả hết, không còn khoản thanh toán nào để trừ đi nữa. Từ đó trở đi, toàn bộ phần tiết kiệm năng lượng, dù là bao nhiêu vào thời điểm đó, đều được tính vào dòng tiền của bạn. Vì vậy, chỉ so sánh các con số hàng tháng có thể đánh giá thấp sự khác biệt dài hạn giữa thời hạn ngắn và thời hạn dài.
Phép tính chỉ bao gồm tiền gốc vay, lãi suất, thời hạn và ước tính tiết kiệm của bạn. Nó bỏ qua một số chi phí: bảo trì và vệ sinh định kỳ, thay thế bộ biến tần (bộ biến tần thường hỏng trước các tấm pin), chi phí giám sát hoặc bảo hiểm, và phí đại lý hoặc phí khởi tạo khoản vay. Các khoản phí cộng thêm vào khoản vay có thể làm chi phí thực tế cao hơn mức APR đã nêu. Các khoản tín dụng thuế, hoàn tiền và ưu đãi phụ thuộc vào quốc gia và khu vực của bạn, và chúng chỉ ảnh hưởng đến kết quả thông qua con số hoàn tiền mà bạn nhập vào.
Đây là thông tin chung, không phải lời khuyên tài chính. Hãy kiểm tra các điều khoản vay, phí và ước tính tiết kiệm với bên cho vay và bên lắp đặt trước khi bạn quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Có nên tính tín dụng thuế (tax credit) như một khoản ưu đãi không?
Chỉ nên tính nếu nó làm giảm số tiền bạn vay ngay từ ngày đầu. Nhiều khoản tín dụng thuế chỉ về tay bạn sau này, khi bạn quyết toán thuế. Một số khoản vay điện mặt trời mặc định rằng bạn sẽ dùng phần tín dụng đó để trả bớt dư nợ, và nếu bạn không làm vậy thì số tiền trả hàng tháng có thể tăng lên. Lưu ý: kiểu tín dụng thuế này phổ biến ở những nước như Mỹ (tín dụng thuế liên bang cho điện mặt trời); tại Việt Nam hiện chưa có khoản tín dụng thuế tương tự dành cho hộ gia đình, nên bạn hãy đối chiếu với quy định ở nơi mình sống.
Công cụ có tính phí đại lý (dealer fee) không?
Không. Một số khoản vay điện mặt trời lãi suất thấp cộng thêm một khoản phí đại lý ẩn vào giá hệ thống. Nếu khoản vay của bạn như vậy, hãy cộng phí đó vào chi phí hệ thống để thấy đúng số tiền thực sự phải trả.
Nếu tiền tiết kiệm lớn hơn tiền trả góp thì sao?
Khi đó chi phí ròng mỗi tháng sẽ là số âm. Điều này nghĩa là hệ thống tạo ra dòng tiền dương ngay từ tháng đầu tiên.