Công cụ tính tăng trọng bình quân ngày (ADG) của bò

Công cụ tính tăng trọng bình quân ngày (ADG) của bò

Phổ biến AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

ADG=We−WsdDays to Target=Wt−WeADGwhere{Ws=Start weight (kg)We=End weight (kg)d=Days on feedWt=Target weight (kg)\begin{gathered} \text{ADG} = \frac{W_{e} - W_{s}}{d} \qquad \text{Days to Target} = \frac{W_{t} - W_{e}}{\text{ADG}} \\[1.5em] \text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} W_{s} &= \text{Start weight (kg)} \\ W_{e} &= \text{End weight (kg)} \\ d &= \text{Days on feed} \\ W_{t} &= \text{Target weight (kg)} \end{aligned} \right. \end{gathered}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Tăng trọng bình quân ngày
1,50
kg mỗi ngày
Tổng khối lượng tăng 150,0 kg
Số ngày để đạt cân nặng mục tiêu 100 ngày

Báo lỗi nội dung trang này

Công cụ tính tăng trọng bình quân ngày của bò là gì?

Tăng trọng bình quân ngày (ADG – Average Daily Gain) là một trong những chỉ tiêu quan trọng nhất để đánh giá hiệu quả chăn nuôi bò thịt. Chỉ số này cho biết mỗi ngày một con bò, hoặc cả một ô chuồng, tăng được bao nhiêu kilôgam trong suốt giai đoạn nuôi. Chỉ cần nhập cân nặng đầu kỳ, cân nặng cuối kỳ và số ngày giữa hai lần cân, công cụ sẽ tính ADG, tổng khối lượng đã tăng và dự tính cần nuôi thêm bao nhiêu ngày nữa để bò đạt cân nặng xuất chuồng mục tiêu.

Cách sử dụng

Hãy cân bò vào đầu kỳ và cân lại vào cuối kỳ, tốt nhất là cùng một thời điểm trong ngày để hạn chế sai lệch do lượng thức ăn trong dạ dày và ruột. Nhập cân nặng đầu kỳ, cân nặng cuối kỳ, số ngày nuôi và cân nặng mục tiêu mong muốn. Công cụ sẽ cho bạn con số tăng trọng mỗi ngày cùng thời điểm dự kiến đạt cân nặng mục tiêu, giúp bạn chủ động lên kế hoạch thức ăn, tiêu thụ và bán bò.

Giải thích công thức

Tăng trọng bình quân ngày đơn giản là tổng khối lượng thay đổi chia cho số ngày:

$$\text{ADG} = \frac{W_{end} - W_{start}}{t}$$

trong đó \(W_{end}\) = cân nặng cuối kỳ (kg), \(W_{start}\) = cân nặng đầu kỳ (kg) và \(t\) = số ngày nuôi. Để dự tính thời điểm bò đạt cân nặng mục tiêu \(W_{target}\), lấy phần khối lượng còn thiếu chia cho ADG hiện tại:

$$t_{target} = \frac{W_{target} - W_{end}}{\text{ADG}}$$

Quảng cáo
Biểu đồ đường thể hiện cân nặng của bò tăng từ đầu kỳ đến cuối kỳ theo số ngày nuôi, với đường chấm kéo dài tới cân nặng mục tiêu
ADG chính là độ dốc của đường cân nặng: tổng khối lượng tăng chia cho số ngày nuôi. Kéo dài đường này với cùng độ dốc sẽ dự tính được lúc bò đạt cân nặng mục tiêu.

Ví dụ minh họa

Giả sử một con bò đực thiến có cân nặng ban đầu 250 kg và đạt 400 kg sau 100 ngày, với mục tiêu 550 kg. Tổng khối lượng tăng là \(400 - 250 = 150\) kg, nên:

$$\text{ADG} = \frac{400 - 250}{100} = 1.5\,\text{kg/day}$$

Với tốc độ này, số ngày cần thiết để đạt 550 kg là:

$$t_{target} = \frac{550 - 400}{1.5} = 100\,\text{days}$$

Mức ADG tham khảo theo từng giai đoạn chăn nuôi

Các khoảng giá trị dưới đây chỉ mang tính tham khảo. Chúng được tổng hợp từ tài liệu khuyến nông bò thịt được dùng rộng rãi của các đại học land-grant ở Hoa Kỳ (như Oklahoma State, Nebraska, Kansas State và Texas A&M) và từ khung nhu cầu dinh dưỡng của NASEM (trước đây là NRC) trong tài liệu Nutrient Requirements of Beef Cattle. Đây là số liệu chung cho các hệ thống nuôi bò thịt phổ biến, chủ yếu ở Bắc Mỹ, không phải tiêu chuẩn pháp lý, và mức tăng trọng ở Việt Nam hay khu vực của bạn có thể khác (giống bò, thức ăn, khí hậu). Giá trị theo pound được quy đổi từ kilôgam và làm tròn (1 kg ≈ 2,2046 lb).

Giai đoạn chăn nuôi ADG điển hình (kg/ngày) ADG điển hình (lb/ngày) Ghi chú
Bê con bú mẹ (trước cai sữa) 0.7 – 1.1 1.5 – 2.4 Phụ thuộc chủ yếu vào lượng sữa của bò mẹ, di truyền của bê và nguồn cỏ sẵn có. Cho bê ăn bổ sung (creep feeding) có thể đẩy mức tăng trọng lên gần giới hạn trên.
Bò nuôi tiền vỗ béo / bò choai trên đồng cỏ hoặc thức ăn thô 0.5 – 1.0 1.1 – 2.2 Dao động nhiều theo chất lượng cỏ và mùa vụ. Cỏ già, cỏ nghèo dinh dưỡng mà không bổ sung thêm có thể cho mức tăng thấp hơn khoảng này.
Khẩu phần sinh trưởng (nuôi nhốt, năng lượng vừa phải) 0.9 – 1.4 2.0 – 3.1 Khẩu phần thường được hạn chế có chủ đích để bò phát triển khung xương trước khi vỗ béo.
Vỗ béo tại trại (khẩu phần giàu tinh) 1.4 – 1.8 3.1 – 4.0 Bò đực thiến thường tăng nhanh hơn bò cái tơ. Mức tăng có xu hướng giảm trong những tuần cuối của giai đoạn vỗ béo.
Bò cái tơ hậu bị (từ cai sữa đến phối giống) 0.45 – 0.7 1.0 – 1.5 Mức tăng được lên kế hoạch để bò cái tơ đạt tỷ lệ mục tiêu so với cân nặng trưởng thành khi phối giống, thường khoảng 55–65%. Mục tiêu không phải là tăng thật nhanh khiến bò bị béo.

Những yếu tố làm các khoảng này thay đổi:

  • Giống và tầm vóc: bò khung lớn và bò lai lục địa thường tăng nhanh hơn bò khung nhỏ.
  • Giới tính: bò đực nguyên tăng nhanh hơn bò đực thiến, và bò đực thiến tăng nhanh hơn bò cái tơ.
  • Khẩu phần: mật độ năng lượng, protein, việc dùng chất phụ gia thức ăn hay cấy chất kích thích sinh trưởng (nơi pháp luật cho phép) đều có ảnh hưởng.
  • Sức khỏe: bệnh đường hô hấp và ký sinh trùng làm giảm mức tăng trọng.
  • Môi trường: nóng bức, giá rét, bùn lầy và gió đều làm tăng nhu cầu duy trì hoặc giảm lượng ăn vào.

Hãy xem các số liệu này như điểm khởi đầu. Hồ sơ đàn của chính bạn, lời khuyên của cán bộ khuyến nông địa phương và mục tiêu khẩu phần từ chuyên gia dinh dưỡng là những mốc so sánh tốt hơn.

Quảng cáo
Bốn hình bóng bò từ bê con đến bò vỗ béo, mỗi hình có một thanh thể hiện mức tăng trọng hằng ngày cao hơn ở các giai đoạn sau
ADG kỳ vọng thay đổi theo giai đoạn chăn nuôi. Bò vỗ béo ăn khẩu phần giàu năng lượng thường tăng nhanh nhất, còn bê chăn thả trên đồng cỏ tăng chậm hơn.

Cách đọc kết quả ADG và số ngày đạt mục tiêu

So sánh với các khoảng theo giai đoạn. Hãy tìm giai đoạn chăn nuôi phù hợp với đàn bò của bạn trong bảng trên, rồi xem ADG của bạn rơi vào đâu:

  • Nằm trong khoảng: bò đang phát triển đúng như kỳ vọng cho hệ thống nuôi đó.
  • Thấp hơn khoảng nhiều: hãy kiểm tra chất lượng và số lượng cỏ, năng lượng và protein của khẩu phần, nguồn nước, các vấn đề sức khỏe (ký sinh trùng, bệnh hô hấp, què chân) và stress do thời tiết.
  • Cao hơn khoảng: có thể là tín hiệu tốt, chẳng hạn tăng trưởng bù sau giai đoạn bị hạn chế thức ăn. Nhưng con số cũng có thể bị thổi phồng do điều kiện cân như nêu bên dưới.

Ví dụ. Một con bò đực thiến nặng 300 kg lúc đầu và 342 kg sau 35 ngày. Cân nặng mục tiêu là 400 kg.

$$\text{ADG} = \frac{342 - 300}{35} = \frac{42}{35} = 1.2\ \text{kg/day}$$

ADG là 1,2 kg/ngày (khoảng 2,6 lb/ngày). Đây là mức điển hình của khẩu phần sinh trưởng.

$$\text{Days to Target} = \frac{400 - 342}{1.2} = \frac{58}{1.2} \approx 48.3\ \text{days}$$

Giả định ADG không đổi. Số ngày đạt mục tiêu được tính với giả định bò tiếp tục tăng đúng bằng ADG hiện tại. Trên thực tế, mức tăng thường chậm lại khi bò nặng hơn và gần đến cân nặng xuất chuồng. Mỗi kilôgam tăng thêm chứa nhiều mỡ hơn thay vì nạc, mà tích mỡ tốn nhiều năng lượng hơn. Lượng ăn tính trên mỗi đơn vị khối lượng cơ thể cũng thường giảm. Vì vậy hãy coi kết quả dự tính là mức tối thiểu. Thời gian thực tế để đạt mục tiêu thường dài hơn, nhất là với bò vỗ béo. Hãy cân lại định kỳ và tính lại.

Lượng thức ăn trong dạ dày – ruột và hao hụt khi cân. Chất chứa trong dạ cỏ và ruột có thể chiếm một phần lớn khối lượng sống. Lượng này có thể thay đổi vài phần trăm chỉ trong vài giờ, tùy lần ăn và uống gần nhất. Điều này làm sai lệch ADG như sau:

  • Bò được cân lúc no ở đầu kỳ và lúc đói (đã hao hụt) ở cuối kỳ sẽ cho mức tăng thấp hơn thực tế. Ngược lại sẽ làm mức tăng bị thổi phồng.
  • Thay đổi khẩu phần giữa hai lần cân, chẳng hạn chuyển từ cỏ non tươi sang thức ăn khô, có thể làm thay đổi lượng chất chứa và tạo ra hoặc che mất mức tăng biểu kiến.
  • Vận chuyển, phân loại và để bò nhịn ăn đều gây hao hụt. Cân vào thời điểm khác trong ngày, hoặc sau khi vận chuyển bằng xe tải, sẽ thêm sai số.

Để giảm sai số, hãy cân vào cùng một giờ trong ngày và trong cùng điều kiện mỗi lần. Chuẩn hóa việc cho ăn và uống trước khi cân, hoặc áp dụng một mức trừ hao hụt cố định. Nhiều chương trình cân hai ngày liên tiếp để lấy số liệu đầu kỳ và cuối kỳ.

Khoảng thời gian cân ngắn. Sai số vài kilôgam do chất chứa trong đường tiêu hóa là nhỏ so với mức tăng của ba tháng. Nhưng trong một hoặc hai tuần, sai số này có thể lớn bằng chính mức tăng thực. Nói chung, ADG tính từ các khoảng thời gian ngắn hơn khoảng 28 ngày là không đáng tin cậy. Khoảng thời gian dài hơn, hoặc nhiều lần cân rồi vẽ đường xu hướng, sẽ cho con số đáng tin hơn nhiều.

ADG bằng 0 hoặc âm. Nếu cân nặng cuối kỳ bằng hoặc thấp hơn cân nặng đầu kỳ thì ADG bằng 0 hoặc âm. Khi đó dự tính số ngày đạt mục tiêu không còn ý nghĩa: bạn sẽ chia cho 0, hoặc với tốc độ hiện tại không thể tăng đến mục tiêu. Trước hết hãy kiểm tra xem có sai sót khi cân không. Nếu bò sụt cân thật, hãy xem xét nguồn thức ăn, sức khỏe và stress trước khi lên kế hoạch bán hoặc phối giống.

Câu hỏi thường gặp

ADG bao nhiêu là tốt đối với bò thịt? Điều này phụ thuộc vào giống, khẩu phần và độ tuổi, nhưng bò vỗ béo tại trại với khẩu phần vỗ béo thường tăng khoảng \(1.2\) đến \(1.8\) kg mỗi ngày, trong khi bò nuôi tiền vỗ béo ăn thức ăn thô tăng thấp hơn.

Vì sao ADG của tôi thấp hơn dự kiến? Nguyên nhân thường gặp gồm chênh lệch lượng thức ăn trong đường tiêu hóa lúc cân, chất lượng khẩu phần kém, lượng ăn vào hạn chế, stress nhiệt hoặc vấn đề sức khỏe.

Tôi có thể dùng pound thay cho kilôgam không? Có. Phép tính không phụ thuộc đơn vị, vì vậy nếu bạn nhập tất cả cân nặng theo pound thì ADG sẽ được trả về theo pound mỗi ngày.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Chuyên ngành

Xem tất cả máy tính Chuyên ngành