Máy tính công suất inverter và dung lượng ắc quy điện mặt trời

Máy tính công suất inverter và dung lượng ắc quy điện mặt trời

Phổ biến AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

Pinv=L×SEWh=L·hηBWh=EWhdCAh=BWhVwhere{L=Load (W)S=Surge Factorh=Backup (h)η=Efficiency (%)100d=DoD (%)100V=Bank Voltage (V)\begin{gathered} P_{\text{inv}} = L \times S \\[0.8em] E_{\text{Wh}} = \dfrac{L \cdot h}{\eta} \qquad B_{\text{Wh}} = \dfrac{E_{\text{Wh}}}{d} \qquad C_{\text{Ah}} = \dfrac{B_{\text{Wh}}}{V} \\[1.5em] \text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} L &= \text{Load (W)} \\ S &= \text{Surge Factor} \\ h &= \text{Backup (h)} \\ \eta &= \dfrac{\text{Efficiency (\%)}}{100} \\ d &= \dfrac{\text{DoD (\%)}}{100} \\ V &= \text{Bank Voltage (V)} \end{aligned} \right. \end{gathered}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Công suất inverter khuyến nghị
1.500
watt (công suất liên tục + dư địa khởi động)
Năng lượng bình ắc quy 8.889 Wh
Dung lượng bình ắc quy 185,2 Ah
Năng lượng lấy từ ắc quy 4.444 Wh

Báo lỗi nội dung trang này

Máy tính này dùng để làm gì?

Máy tính công suất inverter và dung lượng ắc quy giúp bạn xác định hai thành phần quan trọng nhất của hệ điện mặt trời hybrid hoặc hệ độc lập (off-grid): bộ inverter (biến tần) và bình ắc quy lưu trữ. Chọn nhỏ quá thì hệ thống dễ sập nguồn hoặc nhanh hỏng; chọn quá lớn thì tốn tiền oan. Bạn chỉ cần nhập tải chạy liên tục, mức tăng đột biến khi khởi động, thời gian dự phòng mong muốn và thông số ắc quy để nhận công suất inverter cùng dung lượng bình ắc quy tính theo cả Wh lẫn Ah.

Tấm pin mặt trời sạc cho bình ắc quy, cấp điện cho inverter và các thiết bị gia đình
Điện năng đi từ bình ắc quy qua inverter đến thiết bị tiêu thụ, vì vậy inverter được chọn theo công suất còn ắc quy được chọn theo năng lượng.

Giải thích công thức

Inverter phải đáp ứng được cả tải chạy ổn định lẫn dòng tăng vọt trong chốc lát khi động cơ, máy nén khởi động, nên công suất inverter được tính bằng \(P \times S\). Dung lượng bình ắc quy được tính từ năng lượng mà tải tiêu thụ trong khoảng thời gian dự phòng, có hiệu chỉnh theo tổn hao và phần dung lượng sử dụng được:

$$\text{Ah} = \frac{P \times t}{V \times \eta \times D}$$

trong đó \(P\) = công suất tải chạy (W), \(t\) = số giờ dự phòng, \(V\) = điện áp bình ắc quy, \(\eta\) = hiệu suất inverter (dạng số thập phân), \(D\) = độ xả sâu cho phép (dạng số thập phân) và \(S\) = hệ số khởi động.

Chuỗi tính toán từ tải và giờ dự phòng, qua tổn hao hiệu suất và độ xả sâu, đến dung lượng ắc quy tính bằng Ah
Chuỗi tính dung lượng ắc quy: năng lượng tiêu thụ chia cho hiệu suất inverter, rồi chia cho độ xả sâu, sau đó chia cho điện áp bình để ra Ah.

Cách sử dụng

Hãy cộng công suất của tất cả thiết bị chạy cùng lúc để ra tải chạy liên tục. Hệ số khởi động khoảng \(1.5\) cho tải chủ yếu là thiết bị điện tử, hoặc từ \(2\) trở lên nếu có động cơ lớn khởi động. Với hệ thống lớn, nên chọn điện áp cao hơn (48 V) để giảm dòng điện và tiết kiệm chi phí dây dẫn. Ắc quy axit-chì thường cho phép \(D = 0.5\), còn pin lithium thường cho phép từ \(0.8\) đến \(0.9\).

Quảng cáo

Ví dụ minh họa

Tải 1000 W, hệ số khởi động 1.5, dự phòng 4 giờ, bình 48 V loại lithium với độ xả sâu 50% và hiệu suất inverter 90%, ta có:

$$\text{Inverter} = 1000 \times 1.5 = 1500\,\text{W}$$

$$E = \frac{1000 \times 4}{0.9} = 4444\,\text{Wh}$$

$$\text{Ah} = \frac{4444}{0.5 \times 48} = 185.2\,\text{Ah}$$

Hệ số khởi động, độ xả sâu và hiệu suất điển hình

Ba bảng dưới đây nêu khoảng giá trị thường gặp để tính sơ bộ ban đầu. Đây không phải giá trị đảm bảo. Giá trị thực tế phụ thuộc vào động cơ, ắc quy và inverter cụ thể bạn dùng. Hãy luôn xem thông số kỹ thuật của nhà sản xuất; với động cơ, hãy xem nhãn máy hoặc dòng khởi động (dòng rôto bị khóa).

Bảng 1: Hệ số khởi động điển hình (S) theo loại thiết bị

Loại thiết bị Hệ số khởi động S điển hình Ghi chú
Tải thuần trở (lò sưởi, ấm đun nước, đèn sợi đốt) khoảng 1× Gần như không có dòng khởi động. Công suất chạy xấp xỉ công suất khởi động.
Thiết bị điện tử và đèn LED (TV, laptop, router, đèn LED) khoảng 1.2–1.5× Có dòng xung ngắn do nạp tụ trong bộ nguồn.
Quạt khoảng 2× Động cơ cảm ứng nhỏ hoặc động cơ PSC.
Tủ lạnh, tủ đông, máy nén điều hòa khoảng 3–5× Máy nén khởi động khi đang có áp suất. Máy nén inverter (tốc độ thay đổi) thường thấp hơn.
Máy bơm nước và dụng cụ điện khoảng 3–7× Bơm chìm và máy cưa khi chịu tải nằm ở mức cao.

Nếu tổng tải gồm nhiều loại thiết bị, cách tính thận trọng thường dùng là áp dụng hệ số khởi động của động cơ lớn nhất. Bạn không cần giả định mọi động cơ khởi động cùng một lúc.

Bảng 2: Độ xả sâu sử dụng được (DoD) theo loại ắc quy

Loại ắc quy DoD sử dụng điển hình (d) Ghi chú về tuổi thọ chu kỳ
Axit-chì hở (ắc quy nước) khoảng 50% Thường từ vài trăm đến hơn 1.000 chu kỳ ở DoD 50%. Tuổi thọ giảm mạnh khi xả sâu hơn. Cần bảo dưỡng định kỳ (châm nước).
AGM / gel (axit-chì kín khí) khoảng 50–60% Tương đương hoặc nhỉnh hơn loại hở ở mức DoD vừa phải. Nhạy với xả sâu và nhiệt độ cao.
LiFePO4 (lithium sắt phosphate) khoảng 80–95% Thường đạt vài nghìn chu kỳ ở DoD 80% trở lên. Mạch BMS tích hợp giúp chống xả kiệt.

Số chu kỳ chênh lệch khá nhiều giữa các hãng, nhiệt độ và chế độ sạc. Hãy dùng số chu kỳ và DoD ghi trong thông số kỹ thuật của ắc quy bạn mua.

Bảng 3: Hiệu suất inverter điển hình (η)

Loại inverter Hiệu suất điển hình
Loại giá rẻ / sóng sin biến thiên (modified sine wave) khoảng 85–90%
Loại sóng sin chuẩn chất lượng tốt khoảng 90–96%

Hiệu suất đỉnh thường được công bố ở mức tải trung bình đến cao. Khi tải rất nhẹ, hiệu suất thường thấp hơn, và inverter còn tiêu thụ điện ở chế độ chờ (không tải). Nếu tải nhỏ so với công suất inverter, hãy chọn η thận trọng.

Quảng cáo
Hai bình ắc quy cạnh nhau: ắc quy axit-chì chỉ dùng được khoảng một nửa dung lượng, pin lithium dùng được phần lớn dung lượng
Độ xả sâu quyết định bạn thực sự dùng được bao nhiêu phần dung lượng danh định; pin lithium thường cho phép xả sâu hơn nhiều so với axit-chì.

Thêm các ví dụ minh họa

Cả hai ví dụ đều dùng các công thức trong bài: \(P_{\text{inv}} = L \times S\), \(E_{\text{Wh}} = \dfrac{L \cdot h}{\eta}\), \(B_{\text{Wh}} = \dfrac{E_{\text{Wh}}}{d}\) và \(C_{\text{Ah}} = \dfrac{B_{\text{Wh}}}{V}\).

Ví dụ 1: Hệ nhỏ 12 V dùng ắc quy axit-chì

Dữ liệu: tải L = 300 W (thiết bị điện tử), S = 1.3, h = 5 giờ, d = 0.5, η = 0.88, V = 12 V.

  1. Công suất inverter: $$P_{\text{inv}} = 300 \times 1.3 = 390\ \text{W}$$
  2. Năng lượng lấy từ ắc quy: $$E_{\text{Wh}} = \frac{300 \times 5}{0.88} = \frac{1500}{0.88} \approx 1704.55\ \text{Wh}$$
  3. Dung lượng bình sau khi tính DoD: $$B_{\text{Wh}} = \frac{1704.55}{0.5} \approx 3409.09\ \text{Wh}$$
  4. Dung lượng ở 12 V: $$C_{\text{Ah}} = \frac{3409.09}{12} \approx 284.09\ \text{Ah}$$

Kết quả: bạn cần inverter tối thiểu 390 W, nên chọn cỡ chuẩn như 500 W để có dư địa, cùng bình ắc quy axit-chì 12 V khoảng 284.09 Ah. Trên thực tế có thể dùng ba bình 12 V 100 Ah đấu song song (300 Ah).

Ví dụ 2: Hệ dự phòng gia đình 48 V dùng LiFePO4

Dữ liệu: tải L = 2000 W (có máy nén tủ lạnh), S = 3, h = 6 giờ, d = 0.9, η = 0.93, V = 48 V.

  1. Công suất inverter: $$P_{\text{inv}} = 2000 \times 3 = 6000\ \text{W}$$ Công suất đỉnh (surge) của inverter phải đáp ứng 6000 W. Nhiều inverter ghi riêng công suất liên tục và công suất đỉnh trong thời gian ngắn, nên hãy xem cả hai trong thông số kỹ thuật.
  2. Năng lượng lấy từ ắc quy: $$E_{\text{Wh}} = \frac{2000 \times 6}{0.93} = \frac{12000}{0.93} \approx 12903.23\ \text{Wh}$$
  3. Dung lượng bình sau khi tính DoD: $$B_{\text{Wh}} = \frac{12903.23}{0.9} \approx 14336.92\ \text{Wh}$$
  4. Dung lượng ở 48 V: $$C_{\text{Ah}} = \frac{14336.92}{48} \approx 298.69\ \text{Ah}$$
  5. Làm tròn theo module 48 V tiêu chuẩn:
    • Module 100 Ah: \(\lceil 298.69 / 100 \rceil = 3\) module, tổng 300 Ah. Gần như không còn dư.
    • Module 200 Ah: \(\lceil 298.69 / 200 \rceil = 2\) module, tổng 400 Ah. Có phần dự trữ thoải mái cho tình trạng pin lão hóa và thời tiết lạnh.

Kết quả: công suất đỉnh 6000 W và khoảng 298.69 Ah ở 48 V. Lưu ý nhiều module LiFePO4 "48 V" có điện áp danh định 51.2 V, cho nhiều Wh hơn trên mỗi Ah so với giả định trong phép tính này. Hãy so sánh theo kWh khi chọn module.

Điện áp và loại ắc quy ảnh hưởng đến kết quả thế nào

Dữ liệu cố định: L = 1000 W, h = 4 giờ, η = 0.9. Năng lượng lấy từ ắc quy trong mọi trường hợp đều như nhau:

$$E_{\text{Wh}} = \frac{1000 \times 4}{0.9} \approx 4444.44\ \text{Wh}$$

Dung lượng bình cần thiết: axit-chì (d = 0.5) cần \(4444.44 / 0.5 \approx 8888.89\) Wh, còn LiFePO4 (d = 0.9) cần \(4444.44 / 0.9 \approx 4938.27\) Wh. Dòng điện một chiều xấp xỉ khi chạy đủ tải là \(I = P / (V \cdot \eta)\).

Điện áp bình Loại ắc quy (d) Wh cần thiết Ah cần thiết Dòng DC khi đủ tải
12 V Axit-chì (0.5) 8888.89 740.74 1000 / (12 × 0.9) ≈ 92.59 A
12 V LiFePO4 (0.9) 4938.27 411.52
24 V Axit-chì (0.5) 8888.89 370.37 1000 / (24 × 0.9) ≈ 46.30 A
24 V LiFePO4 (0.9) 4938.27 205.76
48 V Axit-chì (0.5) 8888.89 185.19 1000 / (48 × 0.9) ≈ 23.15 A
48 V LiFePO4 (0.9) 4938.27 102.88

Điện áp cao hơn giúp giảm dòng điện và Ah. Năng lượng lưu trữ (Wh) không đổi theo điện áp, nhưng mỗi lần tăng gấp đôi điện áp thì số Ah cần thiết và dòng DC giảm một nửa. Ở 12 V, tải 1000 W kéo khoảng 93 A, đòi hỏi dây dẫn lớn, cầu chì lớn và gây sụt áp đáng kể. Ở 48 V dòng chỉ còn khoảng 23 A. Đó là lý do các hệ thống lớn thường dùng bình 24 V hoặc 48 V.

Độ xả sâu cao hơn giúp bình nhỏ gọn hơn. Chuyển từ axit-chì (dùng được 50%) sang LiFePO4 (dùng được 90%) giảm dung lượng danh định cần thiết khoảng 44%, từ 8888.89 Wh xuống 4938.27 Wh, với cùng thời gian dự phòng. Đây là các giá trị DoD điển hình. Hãy dùng giới hạn ghi trong thông số kỹ thuật ắc quy của bạn.

Câu hỏi thường gặp

Tôi có nên cộng thêm hệ số dự phòng không? Có. Nhiều đơn vị lắp đặt cộng thêm 20–25% dư địa cho inverter và làm tròn lên dung lượng bình theo cỡ tiêu chuẩn.

Tại sao phải chia cho hiệu suất? Inverter hao hụt một phần năng lượng khi chuyển điện DC sang AC, nên bình ắc quy phải lưu trữ nhiều hơn mức tải thực sự dùng.

Độ xả sâu bao nhiêu là an toàn? Xả ắc quy quá sâu sẽ làm giảm tuổi thọ, vì vậy chỉ phần dung lượng sử dụng được \(D\) mới được tính cho thời gian dự phòng.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Vật lý và Kỹ thuật

Xem tất cả máy tính Vật lý và Kỹ thuật