Công Cụ Tính Thể Tích Bồn Trụ Nằm Ngang

Công Cụ Tính Thể Tích Bồn Trụ Nằm Ngang

Dẫn đầu AI Skill PRO

Nhập phép tính

Nhập chiều cao mực chất lỏng để tính thể tích khi bồn chứa một phần. Đặt chiều cao bằng đường kính để tính bồn đầy.

Với đầu chỏm, chiều dài bồn chỉ là phần thân trụ thẳng; thể tích hai chỏm được cộng thêm.

Công thức

V=L[r2cos−1(r−hr)−(r−h)2rh−h2]trong đó{r=Đường kính2h=Chiều cao mực chất lỏngL=Chiều dài\begin{gathered} V = L\left[\,r^{2}\cos^{-1}\!\left(\frac{r-h}{r}\right) - (r-h)\sqrt{2rh-h^{2}}\,\right] \\[1.5em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} r &= \dfrac{\text{Đường kính}}{2} \\ h &= \text{Chiều cao mực chất lỏng} \\ L &= \text{Chiều dài} \end{aligned} \right. \end{gathered}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Thể tích chất lỏng (chứa một phần)
7,854m³
Mức đầy 50 %
Thể tích bồn đầy 15,708 m³
Thể tích tính theo lít 7.853,98 L
Thể tích bồn đầy (L) 15.707,96 L
Thể tích tính theo gallon Mỹ 2.074,8 gal

Báo lỗi nội dung trang này

Công cụ tính thể tích bồn trụ nằm ngang là gì?

Công cụ này tính lượng chất lỏng đang chứa trong một bồn hình trụ đặt nằm ngang — kiểu dáng quen thuộc của bồn nhiên liệu, bể chứa nước, bình gas (propane) và thùng phuy chứa hóa chất nằm nghiêng một bên. Vì bồn đặt nằm ngang nên mặt chất lỏng tạo thành một dây cung phẳng cắt ngang mặt cắt tròn, nghĩa là phần diện tích chứa chất lỏng chính là một hình viên phân (đoạn của hình tròn). Thể tích bằng diện tích viên phân đó nhân với chiều dài bồn.

Bồn hình trụ nằm ngang chứa một phần chất lỏng, thể hiện chiều dài L, bán kính r và chiều cao mực chất lỏng h
Các kích thước chính của bồn hình trụ nằm ngang: chiều dài L, bán kính r và chiều cao chất lỏng h.

Cách sử dụng

Nhập đường kính bồn, chiều dài bồn (kích thước nằm ngang dài nhất) và chiều cao mực chất lỏng đo theo phương thẳng đứng tính từ đáy bồn. Chọn đơn vị chiều dài. Công cụ sẽ trả về thể tích chất lỏng theo đơn vị khối, phần trăm đầy, dung tích tối đa của bồn, đồng thời quy đổi kết quả sang lít và gallon Mỹ. Muốn biết dung tích tối đa, hãy đặt chiều cao mực chất lỏng bằng đúng đường kính.

Giải thích công thức

Khi bồn đầy, thể tích đơn giản là \(V = \pi \cdot r^{2} \cdot L\). Với mực chất lỏng ở chiều cao \(h\), diện tích mặt cắt của phần chất lỏng là một hình viên phân:

$$V = L\left[\,r^{2}\cos^{-1}\!\left(\frac{r-h}{r}\right) - (r-h)\sqrt{2rh-h^{2}}\,\right]$$

trong đó r là bán kính (đường kính ÷ 2). Khi h = r (bồn đầy một nửa), hàm acos cho kết quả \(\pi/2\) và thể tích đúng bằng một nửa bồn đầy, hoàn toàn hợp lý.

Quảng cáo
Mặt cắt ngang hình tròn của bồn thể hiện phần hình viên phân chứa chất lỏng với bán kính r, chiều cao h và góc ở tâm theta
Mặt cắt ngang là một hình viên phân được xác định bởi bán kính r, chiều cao h và góc ở tâm θ.

Ví dụ minh họa

Đường kính = 2 m nên r = 1 m, chiều dài L = 5 m, chiều cao chất lỏng h = 1 m (đầy đúng một nửa). Vì h = r, công thức cho $$V = 5\cdot(1^{2}\cdot\cos^{-1}(0) - 0\cdot\sqrt{\ldots}) = 5\cdot(1\cdot 1{,}5708) = 7{,}854 \text{ m}^{3}.$$ Bồn đầy chứa được \(\pi\cdot 1^{2}\cdot 5 = 15{,}708 \text{ m}^{3}\), vậy hiện đang ở mức 50% — đúng với bồn đầy một nửa. Tương đương 7.854 lít, tức khoảng 2.074 gallon Mỹ.

Bảng Tham Chiếu Chiều Cao Độ Rót so với Thể Tích (Bảng Máy Đo Mức Dầu)

Đối với một hình trụ nằm ngang có hai đầu phẳng, phần đã rót của bồn chứa phụ thuộc vào chỉ một đại lượng không có thứ nguyên: tỷ lệ rót \(x = h/D\), trong đó \(h\) là chiều sâu chất lỏng được đo từ điểm thấp nhất bên trong vỏ và \(D\) là đường kính bên trong. Viết \(r = D/2\) và thay thế \(h = 2rx\) vào công thức thể tích phân đoạn tròn, chiều dài bồn \(L\) và bán kính \(r\) triệt tiêu hoàn toàn:

$$\frac{V}{V_{\text{đầy}}} = \frac{\cos^{-1}(1-2x) - 2(1-2x)\sqrt{x(1-x)}}{\pi}$$

Cột giữa dưới đây là tỷ lệ phổ quát đó. Cột bên phải chỉ là một minh họa duy nhất — một bồn chứa có đường kính bên trong 2 m và chiều dài 5 m, có dung tích đầy là \(\pi r^{2} L = \pi (1\ \text{m})^{2}(5\ \text{m}) = 15.708\ \text{m}^{3}\) (15.708 lít).

Tỷ lệ rót \(h/D\) Phần trăm thể tích đầy Thể tích trong bồn chứa 2 m × 5 m (m³)
0.05 1.87% 0.294
0.10 5.20% 0.817
0.15 9.41% 1.477
0.20 14.24% 2.236
0.25 19.55% 3.070
0.30 25.23% 3.963
0.35 31.19% 4.900
0.40 37.35% 5.867
0.45 43.64% 6.856
0.50 50.00% 7.854
0.55 56.36% 8.852
0.60 62.65% 9.841
0.65 68.81% 10.808
0.70 74.77% 11.745
0.75 80.45% 12.638
0.80 85.76% 13.471
0.85 90.59% 14.230
0.90 94.80% 14.891
0.95 98.13% 15.414
1.00 100.00% 15.708

Ghi chú — những phần trăm này là hình học thuần túy. Chúng độc lập với chiều dài bồn và đường kính bồn, do đó cột tương tự áp dụng cho cả bộ nhận khí 500 lít lẫn bồn đường dẫn 50.000 lít. Nhân phần trăm với dung tích đầy của bồn của bạn để có được thể tích. Bảng cũng đối xứng với đường rót nửa: phần trăm tại \(h/D = x\) và tại \(h/D = 1-x\) luôn cộng lại bằng 100% (ví dụ 19.55% + 80.45% = 100%).

Hai lưu ý thực tế. Thứ nhất, biểu đồ giả định một hình trụ thực sự có hai đầu phẳng; các bồn chứa có đầu lõm, hình elip hoặc hình bán cầu chứa nhiều hơn \(\pi r^{2} L\), và thể tích bổ sung ở phần đầu không rót đầy theo tỷ lệ tương tự như vỏ, do đó bảng máy đo mức dầu có đầu phẳng sẽ đọc thấp trên các bồn như vậy. Thứ hai, \(h\) phải là chiều sâu chất lỏng bên trong vỏ, không phải chiều dài của máy đo mức dầu đi qua một cổ rót nâng lên hoặc bao gồm độ dày tường.

Quảng cáo

Cách Tính Thể Tích Bồn Chứa Nằm Ngang Bằng Tay

Thể tích rót một phần của một hình trụ nằm ngang là diện tích của một phân đoạn tròn nhân với chiều dài của bồn chứa:

$$V = L\left[\,r^{2}\cos^{-1}\!\left(\frac{r-h}{r}\right) - (r-h)\sqrt{2rh-h^{2}}\,\right]$$

Thực hiện từng bước theo thứ tự này, giữ cho mỗi chiều dài ở cùng một đơn vị (tất cả mét, tất cả xentimet, tất cả feet hoặc tất cả inch — cùng một lựa chọn mà bạn thực hiện trong bộ chọn đơn vị của máy tính). Các con số được tính dưới đây dành cho một bồn chứa có đường kính bên trong \(D = 2\) m, chiều dài \(L = 5\) m, được rót đến độ sâu \(h = 0.6\) m.

  1. Chia đôi đường kính để lấy bán kính. \(r = D/2 = 2 \div 2 = 1\) m.
  2. Tạo tỷ lệ \((r-h)/r\). \((1 - 0.6) \div 1 = 0.4\). Con số này luôn nằm giữa \(-1\) và \(+1\); nếu nó nằm ngoài phạm vi đó, \(h\) của bạn không phải là độ sâu hợp lệ.
  3. Lấy côsin nghịch đảo tính bằng RADIAN. \(\cos^{-1}(0.4) = 1.159280\) rad. Nếu máy tính của bạn bị khóa ở chế độ độ, nó sẽ trả về \(66.4218^\circ\); chia cho \(57.2958\) (tức là \(180/\pi\)) để chuyển đổi: \(66.4218 \div 57.2958 = 1.159280\) rad. Sử dụng độ trực tiếp là lỗi phổ biến nhất ở đây và làm tăng đáp án theo hệ số khoảng 57.
  4. Nhân với \(r^{2}\). \(1^{2} \times 1.159280 = 1.159280\) m².
  5. Tính số hạng dây cung \((r-h)\sqrt{2rh-h^{2}}\). Trước tiên là biểu thức dưới dấu căn: \(2 \times 1 \times 0.6 - 0.6^{2} = 1.2 - 0.36 = 0.84\), vì vậy \(\sqrt{0.84} = 0.916515\) m. Sau đó \((r-h) = 1 - 0.6 = 0.4\) m, cho ra \(0.4 \times 0.916515 = 0.366606\) m².
  6. Trừ. \(1.159280 - 0.366606 = 0.792674\) m² — đây là diện tích mặt cắt ngang ướt của phân đoạn.
  7. Nhân với chiều dài \(L\). \(0.792674 \times 5 = \) 3.9634 m³.
  8. Chuyển đổi sang đơn vị bạn thực sự cần. 1 m³ = 1000 lít, vì vậy \(3.9634\ \text{m}^{3} = 3963.4\) lít. Đối với gallon lỏng của Mỹ, nhân mét khối với 264.1721: \(3.9634 \times 264.1721 = 1047.0\) gallon Mỹ. (Nếu bạn làm việc bằng xentimet, chia cm³ cho 1000 để có lít; nếu bạn làm việc bằng feet, nhân ft³ với 7.48052 để có gallon Mỹ, hoặc với 28.3168 để có lít; cubic inches × 0.0043290 cho gallon Mỹ.) Lưu ý rằng gallon ở đây là gallon lỏng của Mỹ — một gallon hoàng gia, vẫn được sử dụng ở Vương quốc Anh, lớn hơn khoảng 20%, tại 219.969 gallon hoàng gia trên một mét khối.

Để kiểm tra hợp lý, \(h/D = 0.6/2 = 0.30\), và bảng máy đo mức dầu ở trên cho 25.23% đầy. Dung tích đầy là \(\pi \times 1^{2} \times 5 = 15.708\) m³, và \(0.2523 \times 15.708 = 3.963\) m³ — cùng một đáp án.

Cảnh báo dấu hiệu và các trường hợp đặc biệt

  • \((r-h)\) trở thành âm ở trên đường rót nửa. Khi \(h > r\), số hạng \(r-h\) là âm, vì vậy bước 5 tạo ra một số âm và bước 6 cộng độ lớn của nó thay vì xóa nó. Giữ dấu âm — không lấy giá trị tuyệt đối. Ví dụ với \(h = 1.4\) m trong cùng một bồn: \((r-h)/r = -0.4\), \(\cos^{-1}(-0.4) = 1.982313\) rad, \(\sqrt{2(1)(1.4)-1.4^{2}} = \sqrt{0.84} = 0.916515\), và \((-0.4)(0.916515) = -0.366606\), vì vậy diện tích là \(1.982313 - (-0.366606) = 2.348919\) m² và \(V = 11.745\) m³ — đúng là 74.77% đầy, bổ sung cho trường hợp 25.23%.
  • Máy tính của bạn phải chấp nhận một đối số arccos âm. \(\cos^{-1}\) của một giá trị âm trả về một góc nằm giữa \(\pi/2\) và \(\pi\) radian (90° đến 180°); một kết quả lớn hơn \(\pi/2\) là bình thường và dự kiến đối với một bồn được rót nhiều hơn nửa.
  • \(h \ge D\): bồn đầy. Công thức chỉ được xác định cho \(0 \le h \le D\). Tại chính xác \(h = D\), số hạng căn bậc hai biến mất và \(\cos^{-1}(-1) = \pi\), vì vậy nó đúng cách giảm thành \(V = \pi r^{2} L\). Đối với bất kỳ độ sâu được báo cáo nào lớn hơn \(D\), giữ \(h = D\) và báo cáo dung tích đầy thay vì ngoại suy — một đọc máy đo mức dầu ở trên vỏ thường có nghĩa là bồn có một cột nâng lên hoặc đường kính được nhập là sai.
  • \(h \le 0\): thể tích bằng không. Tại \(h = 0\), \(\cos^{-1}(1) = 0\) và biểu thức dưới dấu căn là 0, vì vậy \(V = 0\). Một độ sâu âm không có ý nghĩa vật lý và sẽ đặt đối số arccos ngoài \([-1, 1]\), trả về một lỗi miền.
  • Độ chính xác quan trọng gần trống và gần đầy. Xung quanh \(h/D \approx 0.5\), thể tích thay đổi gần như tuyến tính với độ sâu, nhưng gần đỉnh và dưới cùng của vỏ, đường cong rất phẳng, vì vậy một vài milimet lỗi máy đo mức dầu dịch thành một lỗi thể tích nhỏ hơn nhiều ở đó — và ngược lại, làm tròn \(\cos^{-1}\) chỉ còn hai hoặc ba chữ số thập phân có thể làm biến dạng kết quả rõ ràng. Mang theo ít nhất sáu chữ số có ý nghĩa qua các bước 3–6.

Câu hỏi thường gặp

Nên dùng đơn vị nào? Bạn có thể dùng bất kỳ đơn vị chiều dài nào, miễn là nhất quán cho đường kính, chiều dài và chiều cao; công cụ sẽ tự động quy đổi thể tích sang lít và gallon.

Nếu chiều cao lớn hơn đường kính thì sao? Chiều cao sẽ được giới hạn ở mức bằng đường kính và trả về thể tích bồn đầy.

Có dùng được cho bồn đặt thẳng đứng không? Không — bồn trụ đặt đứng dùng công thức \(V = \pi \cdot r^{2} \cdot h\). Công cụ này chỉ dành riêng cho bồn nằm ngang một bên.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Hình học

Xem tất cả máy tính Hình học