Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
COVID-19 Maske Atığı Hesaplama Aracı, belirli bir grup insanın belli bir süre içinde ne kadar tek kullanımlık maske atığı ürettiğini tahmin eder. Pandemi döneminde tek kullanımlık cerrahi maskeler ve solunum maskeleri, plastik kirliliğinin en büyük kaynaklarından biri hâline geldi. Bu araç; günlük kullanım miktarını, süreyi, kişi sayısını ve tek bir maskenin ağırlığını çarparak size kilogram ve ton cinsinden net bir rakam verir. Tamamen evrensel bir hesaplayıcıdır — rakamlar sade matematiğe dayandığı için dünyanın her yerinde geçerlidir.
Nasıl kullanılır?
Dört değer girin: her kişinin günde kullandığı maske sayısı, gün sayısı, kişi sayısı ve bir maskenin gram cinsinden ağırlığı. Tipik bir tek kullanımlık cerrahi maske yaklaşık 3 gram; N95/FFP2 solunum maskesi ise kabaca 8–10 gram ağırlığındadır. Hesapla düğmesine bastığınızda hem toplam atık ağırlığını hem de tüketilen toplam maske sayısını görürsünüz.
Formülün açıklaması
Temel denklem şudur: $$\text{Atık (kg)} = \frac{\text{günlük maske} \times \text{gün} \times \text{kişi} \times \text{maske ağırlığı (g)}}{1000}$$. Önce toplam maske sayısını buluruz (günlük maske × gün × kişi), ardından her maskenin gram ağırlığını 1.000'e bölerek kilograma çeviririz. Kilogram toplamını tekrar 1.000'e bölmek, büyük nüfuslar için sonucu ton cinsinden verir.
Örnek hesaplama
Diyelim ki 1.000 kişi 365 gün boyunca her gün 1 maske kullanıyor ve her maske 3 gram. Toplam maske = \(1 \times 365 \times 1000 = 365000\) maske. Atık = $$365000 \times \frac{3}{1000} = 1095 \text{ kg}$$ yani yalnızca tek bir yıl içinde küçük bir topluluktan yaklaşık 1,095 ton plastik atık.
Sıkça Sorulan Sorular
Tek kullanımlık bir maske kaç gram? Cerrahi maskeler genellikle 2,5–4 g; N95/FFP2 solunum maskeleri ise yaklaşık 8–10 g ağırlığındadır. Senaryonuza en uygun değeri kullanın.
Ambalaj da dâhil mi? Hayır — yalnızca maskenin kendisi hesaplanır. Gerekirse ambalaj ağırlığını ayrıca ekleyin.
Bu maskeler geri dönüştürülebilir mi? Çoğu tek kullanımlık maske; polipropilen katmanları, metal burun teli ve lastik içerdiğinden geri dönüşümü oldukça zordur. Bu nedenle büyük çoğunluğu çöp sahalarında veya yakma tesislerinde son bulur.
