CIDR nedir?
CIDR (Classless Inter-Domain Routing / Sınıfsız Alanlar Arası Yönlendirme), IP adreslerinin dağıtılması ve IP paketlerinin yönlendirilmesi için kullanılan bir yöntemdir. İnternette daha önce kullanılan sınıf tabanlı (classful) adresleme mimarisinin yerini alması için 1993 yılında tanıtılmıştır. CIDR adresleri, bir ağ adresi ile yönlendirme öneki (prefix) uzunluğundan oluşur ve 192.168.1.0/24 biçiminde yazılır.
CIDR gösterimi, ağ adresini adresin kaç bitinin ağ kısmına ayrıldığını belirten bir sonekle birleştirir. Örneğin 192.168.1.0/24 gösteriminde "/24", ilk 24 bitin ağı tanımlamak için kullanıldığını, geriye kalan 8 bitin ise host (cihaz) adreslerine ayrıldığını ifade eder.
CIDR hesaplama aracı ne zaman kullanılır?
CIDR hesaplama aracı, sistem ve ağ yöneticileri ile BT uzmanları için pek çok senaryoda vazgeçilmez bir yardımcıdır:
- Ağ planlaması: Yeni bir ağ altyapısı tasarlarken veya mevcut ağı büyütürken IP adres bloklarını israf etmeden dağıtmak için.
- Alt ağ (subnet) yapılandırması: Router, güvenlik duvarı veya alt ağ maskesi bilgisi isteyen diğer ağ cihazlarını yapılandırırken.
- Ağ sorunlarını giderirken: IP adreslemesi ya da yönlendirme yapılandırmasından kaynaklanan bağlantı sorunlarını teşhis ederken.
CIDR bilgileri nasıl hesaplanır?
CIDR hesaplamalarında ağ özelliklerini bulmak için birkaç temel formül kullanılır:
$$\text{CIDR} = \text{IP} / p$$ $$\begin{aligned} \text{Mask} &= \text{first } p \text{ bits set to } 1 \\ \text{Network} &= \text{IP} \mathbin{\&} \text{Mask} \\ \text{Broadcast} &= \text{IP} \mid (\lnot\,\text{Mask}) \\ \text{Hosts} &= 2^{\,32 - p} - 2 \end{aligned}$$Alt ağ maskesi (Mask): CIDR öneki, noktalı ondalık biçimdeki alt ağ maskesine dönüştürülür.
Ağ adresi (Network): IP adresi ile alt ağ maskesi arasında bit düzeyinde VE (AND) işlemi uygulanır.
Yayın adresi (Broadcast): IP adresi ile tersi alınmış alt ağ maskesi arasında bit düzeyinde VEYA (OR) işlemi uygulanır.
Kullanılabilir toplam host sayısı: \(2^{(32-\text{prefix})} - 2\)
İlk kullanılabilir host: Ağ adresi + 1
Son kullanılabilir host: Yayın adresi - 1
Wildcard maskesi: Alt ağ maskesinin bit düzeyinde tersi (255.255.255.255 - alt ağ maskesi)
Örnekler
Örnek 1: Temel CIDR hesabı
192.168.1.0/24 CIDR gösterimine ait ağ bilgilerini hesaplayalım.
| Parametre | Değer |
|---|---|
| IP adresi | 192.168.1.0 |
| CIDR öneki | 24 |
| Alt ağ maskesi | 255.255.255.0 |
| Ağ adresi | 192.168.1.0 |
| Yayın adresi | 192.168.1.255 |
| İlk kullanılabilir host | 192.168.1.1 |
| Son kullanılabilir host | 192.168.1.254 |
| Toplam host sayısı | 254 |
| Wildcard maskesi | 0.0.0.255 |
Örnek 2: Küçük ağ segmenti
10.0.0.0/28 CIDR gösterimine ait ağ bilgilerini hesaplayalım.
| Parametre | Değer |
|---|---|
| IP adresi | 10.0.0.0 |
| CIDR öneki | 28 |
| Alt ağ maskesi | 255.255.255.240 |
| Ağ adresi | 10.0.0.0 |
| Yayın adresi | 10.0.0.15 |
| İlk kullanılabilir host | 10.0.0.1 |
| Son kullanılabilir host | 10.0.0.14 |
| Toplam host sayısı | 14 |
| Wildcard maskesi | 0.0.0.15 |
Örnek 3: Büyük kurumsal ağ
172.16.0.0/16 CIDR gösterimine ait ağ bilgilerini hesaplayalım.
| Parametre | Değer |
|---|---|
| IP adresi | 172.16.0.0 |
| CIDR öneki | 16 |
| Alt ağ maskesi | 255.255.0.0 |
| Ağ adresi | 172.16.0.0 |
| Yayın adresi | 172.16.255.255 |
| İlk kullanılabilir host | 172.16.0.1 |
| Son kullanılabilir host | 172.16.255.254 |
| Toplam host sayısı | 65.534 |
| Wildcard maskesi | 0.0.255.255 |
CIDR öneki referans tablosu
| CIDR öneki | Alt ağ maskesi | Ağ sayısı | Ağ başına host |
|---|---|---|---|
| /32 | 255.255.255.255 | \(2^{32}\) | 1 |
| /31 | 255.255.255.254 | \(2^{31}\) | 2* |
| /30 | 255.255.255.252 | \(2^{30}\) | 2 |
| /28 | 255.255.255.240 | \(2^{28}\) | 14 |
| /24 | 255.255.255.0 | \(2^{24}\) | 254 |
| /22 | 255.255.252.0 | \(2^{22}\) | 1.022 |
| /20 | 255.255.240.0 | \(2^{20}\) | 4.094 |
| /16 | 255.255.0.0 | \(2^{16}\) | 65.534 |
| /8 | 255.0.0.0 | \(2^{8}\) | 16.777.214 |
* Not: /31 ağlarında, RFC 3021 uyarınca noktadan noktaya (point-to-point) bağlantılar için adreslerin tamamı kullanılabilir.
İlgili hesaplama araçları
Ağ planlamanızı bu araçlarla tamamlayın:
- IPv4 Alt Ağ Hesaplama Aracı - Ayrıntılı alt ağ planlaması için
- Ters Alt Ağ Maskesi Hesaplama Aracı - Alt ağ maskelerini CIDR gösterimine çevirin
- Ağ Veri Aktarım Hızı Hesaplama Aracı - Ağ performansını hesaplayın