CIDR Alt Ağ Maskesi Hesaplayıcı nedir?
CIDR (Classless Inter-Domain Routing, Sınıfsız Alanlar Arası Yönlendirme) gösterimi, bir ağı /24 gibi bir önek uzunluğuyla tanımlar. Bu hesaplayıcı, söz konusu önek uzunluğunu eşdeğer noktalı ondalık alt ağ maskesine (örneğin 255.255.255.0) dönüştürür; bununla birlikte wildcard maskesini, toplam adres sayısını ve kullanılabilir ana bilgisayar sayısını da verir. /0 ile /32 arasındaki tüm önekler için çalışır ve dünya genelindeki IPv4 ağları için geçerlidir.
Nasıl kullanılır?
CIDR önek uzunluğunu — yani eğik çizgiden sonraki sayıyı — girin; hesaplayıcı size karşılık gelen alt ağ maskesini ve ilgili değerleri döndürsün. Örneğin tipik bir ev veya küçük ofis ağının maskesini görmek için 24 yazmanız yeterli.
Formülün açıklaması
Alt ağ maskesi, ilk n biti 1, geri kalanı 0 olan 32 bitlik bir sayıdır. Bunu, tamamı bir olan \(2^{32} - 1\) değerini alıp \(32 - n\) kadar sola kaydırarak elde ederiz.
$$\text{Subnet Mask} = \left(2^{32} - 2^{\,32 - \text{Prefix (/n)}}\right) \;\text{noktalı ondalık olarak}$$32 biti dörder 8 bitlik gruplara böldüğümüzde dört oktet ortaya çıkar. Her oktet, \(256 - 2^{(8 - \text{bit})}\) değerine eşittir; burada bit, o oktetin kaç bitinin önek içinde kaldığını ifade eder.
$$\begin{gathered} \text{Mask}_{32} = 2^{32} - 2^{\,32 - \text{Prefix (/n)}} \\[1.2em] \text{Total Addresses} = 2^{\,32 - \text{Prefix (/n)}} \\[1.2em] \text{Usable Hosts} = 2^{\,32 - \text{Prefix (/n)}} - 2 \end{gathered}$$
Örnek üzerinden çözüm
/26 için: maske 26 adet başlangıç biti 1 içerir. İlk üç oktet tamamen kapsanır (255.255.255), dördüncü oktette ise 2 bit vardır:
$$256 - 2^{(8-2)} = 256 - 64 = 192$$Yani maske 255.255.255.192 olur. Toplam adres sayısı = \(2^{(32-26)} = 64\), kullanılabilir ana bilgisayar sayısı = \(64 - 2 = 62\).
Sık Sorulan Sorular
Kullanılabilir ana bilgisayar sayısından neden 2 çıkarılır? Adreslerden biri ağ tanımlayıcısı, biri de yayın (broadcast) adresi olarak ayrılır; kalanlar ana bilgisayarlar için kullanılır. (/31 ve /32 için özel noktadan noktaya kurallar geçerlidir.)
Wildcard maskesi nedir? Alt ağ maskesinin bit düzeyinde tersidir (her oktetin 255'ten çıkarılmış hali) ve genellikle ACL'lerde ile OSPF gibi yönlendirme protokollerinde kullanılır.
IPv6 için de çalışır mı? Hayır — IPv6, 128 bitlik adresler kullanır ve noktalı ondalık maskeler nadiren kullanılır; bu araç yalnızca IPv4'ü kapsar.
