Veri Depolama Çevirici nedir?
Bu hesaplayıcı, dijital bilgiyi depolama birimleri arasında dönüştürür: byte (B), kilobyte (KB), megabyte (MB), gigabyte (GB), terabyte (TB) ve petabyte (PB). Hem işletim sistemlerinin ve RAM'in kullandığı ikili (binary) sistemi (1 KB = 1024 byte) hem de depolama üreticilerinin ve ağ teknolojilerinin tercih ettiği ondalık (decimal) sistemi (1 KB = 1000 byte) destekler.
Nasıl kullanılır?
Dönüştürmek istediğiniz değeri girin, kaynak birimi (Kaynak) ve hedef birimi (Hedef) seçin, ardından ikili (1024) mü yoksa ondalık (1000) yorumu mu istediğinizi belirleyin. Sonuç, dönüştürülmüş değeri ve bunun byte cinsinden tam karşılığını gösterir.
Formülün açıklaması
Her birim, tabanın bir üssüdür. Birim indeksi n (B=0, KB=1, MB=2, GB=3, TB=4, PB=5) olarak alındığında, değer önce byte'a çevrilir: $$\text{byte} = \text{değer} \times \text{taban}^{\,n}$$ Sonra bu değer, hedef indeksi m için tabanın üssüne bölünür: $$\text{sonuç} = \text{byte} \div \text{taban}^{\,m}$$ Taban, ikili sistemde 1024, ondalık sistemde 1000'dir.
Örnek hesaplama
İkili sistemde 1 GB'yi MB'ye çevirelim. GB'nin indeksi 3, MB'nin indeksi 2'dir. $$\text{byte} = 1 \times 1024^3 = 1.073.741.824$$ $$\text{sonuç} = 1.073.741.824 \div 1024^2 = 1.073.741.824 \div 1.048.576 = 1024 \text{ MB}$$ Yani ikili sistemde 1 GB, 1024 MB'ye eşittir.
Tanımlar: KB ile KiB, Bit ile Bayt
Depolama boyutları birbirine benzeyen ama büyüklükleri farklı iki sistemle yazılır. SI (ondalık) önekleri 1000'in kuvvetlerini kullanır. IEC (ikili) önekleri 1024'ün kuvvetlerini kullanır. Dönüştürücünün taban seçeneği bu ikisi arasında geçiş yapar.
- Bit (b): veriyin en küçük birimi, tek bir 0 ya da 1.
- Bayt (B): 8 bitlik bir grup. Dosya ve depolama boyutları için temel birimdir.
- Kilobayt (KB, SI): 1.000 bayt. MB = 1.000.000 B, GB = 109 B, TB = 1012 B, PB = 1015 B.
- Kibibayt (KiB, IEC): 1.024 bayt (210).
- Mebibayt (MiB): 1.048.576 bayt (220).
- Gibibayt (GiB): 1.073.741.824 bayt (230).
- Tebibayt (TiB): 1.099.511.627.776 bayt (240).
- Pebibayt (PiB): 1.125.899.906.842.624 bayt (250).
Hangi sistemi kim kullanır?
Sürücü ve flash bellek üreticileri kapasiteyi ondalık birimlerle ilan eder. macOS (10.6 sürümünden beri) boyutları da ondalık olarak gösterir. Windows ise değerleri ikili hesaplar ama bunları KiB, MiB, GiB ve TiB yerine KB, MB, GB ve TB olarak etiketler. Bu yüzden 1 TB olarak satılan bir sürücü Windows'ta yaklaşık 931 GB olarak görünür. Hiçbir veri kaybolmamıştır. İki taraf benzer adlar altında farklı birimler kullanır.
Mb ile MB
Küçük b harfi bit, büyük B harfi bayt anlamına gelir. Dolayısıyla 1 MB (megabayt) = 8 Mb (megabit). Ağ hızları genellikle saniyedeki megabit (Mbps) cinsinden belirtilirken dosya boyutları megabayt cinsinden ifade edilir. Bu nedenle 100 Mbps'lik bir bağlantı, ek yükler öncesinde en fazla yaklaşık 100 ÷ 8 = 12,5 MB/sn hızla veri aktarır.
Dönüşüm kuralı \(\text{Sonuç} = \text{Değer} \times \text{taban}^{\,(\text{kaynak} - \text{hedef})}\) biçimindedir. Birim indeksi 0 = bayt, 1 = KB, 2 = MB, 3 = GB, 4 = TB, 5 = PB olarak ilerler.
Sıkça Sorulan Sorular
1 TB'lik diskim neden yaklaşık 931 GB görünüyor? Disk üreticileri ondalık (1000) sistemi kullanır, ancak Windows ikili (1024) sisteme göre rapor verir. \(1.000.000.000.000 \div 1024^3 \approx 931\) GiB.
Hangi sistemi seçmeliyim? İşletim sistemi ve RAM değerleri için ikili sistemi; reklamı yapılan disk kapasiteleri ve ağ hızları için ondalık sistemi kullanın.
Bit ile byte arasındaki fark nedir? Bir byte, 8 bittir. Bu araç byte üzerinden çalışır; bit cinsine çevirmek için byte değerini 8 ile çarpın.