Veri Depolama Birimi Çevirici nedir?
Bu araç, dijital veri miktarını Bayt, Kilobayt (KB), Megabayt (MB), Gigabayt (GB) ve Terabayt (TB) birimleri arasında dönüştürür. Her birimin bir öncekinden 1024 kat büyük olduğu ikili (binary) sistemi temel alır — işletim sistemlerinin ve bellek donanımının kullandığı standart yöntem budur.
Nasıl kullanılır?
Çevirmek istediğiniz sayısal değeri girin, hangi birimden çevireceğinizi (kaynak) seçin, ardından sonucu hangi birimde görmek istediğinizi (hedef) belirleyin. Çevirici, eşdeğer değeri anında hesaplar ve aynı miktarın ham bayt cinsinden karşılığını da pratik bir döküm halinde gösterir.
Formülün açıklaması
Her birime bir üs (kuvvet) atayalım: Bayt = 0, KB = 1, MB = 2, GB = 3, TB = 4. Dönüşüm şu şekildedir: $$\text{hedef\_değer} = \text{kaynak\_değer} \times 1024^{(\text{üs\_kaynak} - \text{üs\_hedef})}$$ Daha büyük bir birime geçtiğinizde üs negatif olur (bölme yaparsınız), daha küçük bir birime geçtiğinizde ise pozitif olur (çarpma yaparsınız). \(1024 = 2^{10}\) olduğundan bu yöntem, bilgisayarların depolamayı dahili olarak ölçme biçimiyle birebir örtüşür.
Örnek hesaplama
5 GB'ı MB'a çevirelim. GB'ın üssü 3, MB'ın üssü 2 olduğundan üs farkı \(3 - 2 = 1\) olur. Sonuç: $$5 \times 1024^{1} = 5 \times 1024 = \textbf{5120 MB}$$ Bayt cinsinden ifade edildiğinde bu, \(5 \times 1024^{3} = 5.368.709.120\) B'a karşılık gelir.
İkili ve Ondalık: Reklam Edilen ve Bildirilen Kapasite
Depolama üreticileri kapasiteyi genellikle ondalık birimlerle reklam eder (1 GB = 1.000.000.000 bayt; 1 TB = 1.000.000.000.000 bayt). Windows gibi bazı işletim sistemleri boyutları ikili birimlerle hesaplar (1 GB = 10243 = 1.073.741.824 bayt) ancak yine de bunları "GB" olarak etiketler. Kesin olarak konuşursak, ikili birim gibibayt (GiB) olarak adlandırılır. Sürücüde alan eksik değildir. İki sistem yalnızca farklı şekilde sayar. macOS gibi diğer sistemler ondalık biçimde raporlama yapar ve reklam edilen rakamı gösterir.
Aşağıdaki tabloda kullanılan dönüşüm şöyledir:
$$\text{Bildirilen GB} = \frac{ N \times 10^{9} }{ 1024^{3} }$$
| Reklam edilen (ondalık) | Bayt | İkili GB cinsinden gösterilen (yaklaşık) | Görünen fark (yaklaşık) |
|---|---|---|---|
| 128 GB | 128.000.000.000 | 119,2 GB | 8,8 GB |
| 256 GB | 256.000.000.000 | 238,4 GB | 17,6 GB |
| 500 GB | 500.000.000.000 | 465,7 GB | 34,3 GB |
| 512 GB | 512.000.000.000 | 476,8 GB | 35,2 GB |
| 1 TB | 1.000.000.000.000 | 931,3 GB | 68,7 GB |
| 2 TB | 2.000.000.000.000 | 1862,6 GB | 137,4 GB |
1 TB için çalışılmış örnek: \(1\,000\,000\,000\,000 \div 1024^{3} = 1\,000\,000\,000\,000 \div 1\,073\,741\,824 \approx\) 931,32 GB.
GB ölçeğinde oran her zaman \(10^{9}/1024^{3} \approx 0{,}9313\) değerindedir; bu nedenle ikili raporlama yapan bir sistem, reklam edilen rakamdan yaklaşık %6,9 daha az gösterir. Fark daha büyük birimlerde artar: ikili terimlerle 1 TB yaklaşık 0,909 TiB'dir. Gerçek kullanılabilir alan ise biçimlendirme, dosya sistemi ve sistem dosyaları bazı kapasiteyi kullandığı için bunun da altındadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Neden 1000 değil de 1024? İkili (1024) sistem, bilgisayar belleğinde kullanılan ikinin kuvvetlerini yansıtır. Disk üreticileri ise genellikle ondalık 1000 tabanlı sistemi kullanır (bu yüzden "1 TB" olarak satılan bir disk, işletim sisteminde ~931 GB olarak görünür). Bu araç 1024 tabanını kullanır.
Doğrudan Bayt'a çevirebilir miyim? Evet — hedef birim olarak Bayt'ı seçtiğinizde sonuç tam bayt sayısını gösterir.
Ondalıklı değerlerle çalışıyor mu? Evet, 1,5 GB gibi kesirli değerleri de girebilirsiniz.