Brüt Kâr Marjı Nedir?
Brüt kâr marjı, sattığınız ürünleri üretmenin veya satın almanın doğrudan maliyetlerini (satılan malın maliyeti, yani SMM) karşıladıktan sonra cironuzun yüzde kaçının elinizde kaldığını gösteren bir kârlılık oranıdır. Bir işletmenin satışları; genel giderler, vergiler ve faiz devreye girmeden önce ne kadar verimli bir şekilde kâra dönüştürdüğünü ölçen en önemli göstergelerden biridir. Marj ne kadar yüksekse, faaliyet giderlerini karşılamak ve net kâr elde etmek için o kadar fazla kaynağınız var demektir.
Bu Aracı Nasıl Kullanırsınız?
Aynı döneme ait toplam Ciro (net satışlar) ve Satılan Malın Maliyeti değerlerinizi girin. Hesaplama aracı; brüt kâr marjınızı yüzde olarak, brüt kârın tutar karşılığını ve maliyet üzerine kâr oranını anında gösterir. Doğru sonuç almak için aynı döneme (bir ay, çeyrek veya yıl) ait rakamları kullanmaya özen gösterin.
Formül Açıklaması
Marj şu şekilde hesaplanır: $$\text{Brüt Kâr Marjı \%} = \frac{\text{Ciro} - \text{SMM}}{\text{Ciro}} \times 100$$ Paydaki ifade \(\text{Ciro} - \text{SMM}\) brüt kârınızı verir. Bunu ciroya bölüp 100 ile çarptığınızda, bu kâr her bir satış biriminin yüzde kaçını oluşturduğu şeklinde ifade edilir. Marjın (ciroya göre) maliyet üzerine kârdan (maliyete göre) farklı olduğunu unutmayın; aynı brüt kâr, marj yüzdesinden her zaman daha yüksek bir maliyet üzerine kâr yüzdesi verir.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir mağazanın cirosu 10.000 $ ve SMM'si 6.000 $ olsun. Brüt kâr \(10{,}000\ \$ - 6{,}000\ \$ = 4{,}000\ \$\) olur. Brüt kâr marjı ise $$\frac{4{,}000\ \$}{10{,}000\ \$} \times 100 = \mathbf{40\%}$$ Maliyet üzerine kâr ise \(\frac{4{,}000\ \$}{6{,}000\ \$} \times 100 \approx 66{,}67\%\) olur.
Sıkça Sorulan Sorular
İyi bir brüt kâr marjı ne kadardır? Bu, sektöre göre büyük farklılıklar gösterir; perakendede %20–40 arasında olabilirken, yazılımda %70'i aşabilir. Kendi sektörünüzdeki rakiplerinizle karşılaştırarak değerlendirin.
Brüt kâr marjı ile net marj aynı şey mi? Hayır. Brüt marj yalnızca SMM'yi düşer. Net marj ise genel giderler, vergiler ve faiz dâhil tüm giderleri düşer.
Marj neden maliyet üzerine kârdan düşüktür? Marj, kârı ciroya (daha büyük bir sayıya) böler; maliyet üzerine kâr ise aynı kârı maliyete (daha küçük bir sayıya) böler. Bu yüzden maliyet üzerine kâr her zaman daha yüksek çıkar.
