Bitki Popülasyonu Hesaplama Aracı Nedir?
Bitki Popülasyonu Hesaplama Aracı, sıra arası mesafenize ve her sıradaki bitkiler arasındaki aralığa göre bir tarlada kaç bitki yetiştirebileceğinizi tahmin eder. Bu araç, bitki yoğunluğunu (acre başına bitki sayısını) ve toplam alanınız için gereken toplam bitki sayısını verir. Böylece çiftçiler ve bahçıvanlar tohum alımlarını planlayabilir, verimi öngörebilir ve ekim düzenini en iyi şekilde tasarlayabilir. Not: Hesaplamalar, ABD'de yaygın olan acre (1 acre ≈ 4.047 m² ≈ 0,4047 hektar) birimi üzerinden yapılır; Türkiye'de kullanılan dönüm (1 dönüm = 1.000 m²) ile karıştırmamaya dikkat edin.
Nasıl Kullanılır?
Sıralarınız arasındaki mesafeyi fit (ft) cinsinden, bir sıradaki bitkiler arasındaki mesafeyi fit cinsinden ve ekmeyi planladığınız toplam alanı acre cinsinden girin. Hesaplama aracı bir acre'yi (43.560 kare fit) her bir bitkinin kapladığı alana böler, ardından toplam popülasyon için alanınızla çarpar.
Formülün Açıklaması
Bir acre 43.560 kare fite eşittir. Her bitki, Sıra Arası × Bitki Aralığı kare fit büyüklüğünde bir dikdörtgen kaplar. 43.560'ı bu alana bölmek, acre başına bitki sayısını verir:
$$\text{Acre Başına Bitki Sayısı} = \dfrac{43{,}560}{\text{Sıra Arası (ft)} \times \text{Bitki Aralığı (ft)}}$$
Bunu toplam acre sayısıyla çarpmak, tüm bitki popülasyonunu verir.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki sıralar 2,5 ft aralıkla, sıra içindeki bitkiler ise 0,5 ft aralıkla dikilmiş ve elinizde 1 acre alan var. Bitki başına alan: \(2{,}5 \times 0{,}5 = 1{,}25\) kare fit. Acre başına bitki sayısı: $$43{,}560 \div 1{,}25 = 34{,}848.$$ 1 acre için toplam popülasyon da 34.848 bitkidir.
Sıra Aralığı Dönüşümü ve Dekar Başına Bitki Sayısı Hızlı Tablosu
Hesaplayıcı aralıkları fit cinsinden bekler, bu yüzden önce inçleri 12'ye bölerek fite çevirin. Bir dönüm (acre) 43.560 fit kare (sq ft) değerindedir.
| İnç | Fit |
|---|---|
| 6 in | 0,5 ft |
| 8 in | 0,667 ft |
| 12 in | 1 ft |
| 15 in | 1,25 ft |
| 20 in | 1,667 ft |
| 30 in | 2,5 ft |
| 36 in | 3 ft |
Dönüm başına bitki sayısı \(\frac{43{,}560}{\text{sıra ft} \times \text{bitki ft}}\) ile eşittir. Örnek: 30 in sıra aralığı (2,5 ft) ve bitkiler arası 6 in (0,5 ft) olduğunda \(\frac{43{,}560}{2.5 \times 0.5} = \frac{43{,}560}{1.25} = \)34,848 bitki dönüm başına.
| Sıra içi aralık | 15 in sıra (1,25 ft) | 30 in sıra (2,5 ft) | 36 in sıra (3 ft) |
|---|---|---|---|
| 2 in | 209,088 | 104,544 | 87,120 |
| 4 in | 104,544 | 52,272 | 43,560 |
| 6 in | 69,696 | 34,848 | 29,040 |
| 8 in | 52,272 | 26,136 | 21,780 |
| 12 in | 34,848 | 17,424 | 14,520 |
Bir tarlanın toplam bitki sayısını bulmak için dönüm başına bitki değerini dönüm sayısıyla çarpın.
Tohum Siparişi Planlaması için Pratik İpuçları
- Çimlenme ve çıkış kayıpları için fazla tohum sipariş edin. Her tohum yerleşik bir bitkiye dönüşmez. Hedef bitki popülasyonunuzu beklenen çimlenme veya çıkış oranına (ondalık olarak) bölün: \(\text{Dönüm başına tohum} = \frac{\text{Dönüm başına hedef bitki}}{\text{Beklenen çıkış oranı}}\). Örneğin, dönüm başına 32.000 bitki hedefi ve %90 beklenen çıkışla \(\frac{32{,}000}{0.90} \approx 35{,}556\) tohum dönüm başına gerekir. Tohum etiketindeki çimlenme oranını başlangıç noktası olarak kullanın, ardından soğuk, ıslak, kabuk bağlamış veya iyi hazırlanmamış tohum yatakları için çıkış tahminini düşürün.
- Ekilen alanı azaltın. Baş sürme alanları, dönüş sıraları, patikalar, su yolları, ıslak noktalar ve tampon bölgeler ekilmez. Dönüm sayısını girmeden önce bunları brüt tarla alanından çıkarın. 40 dönümlük bir tarlanın %5'i ekilmeyecekse 38 dönüm kullanın.
- Tam çuval veya birimlere yuvarlayın. Tohum, 80.000 tohumluk çuvallar gibi sabit birimlerle satılır. Örneğe devam edersek, dönüm başına 35.556 tohum × 38 dönüm ≈ 1.351.111 tohum ve 1.351.111 ÷ 80.000 ≈ 16,9, yani 17 çuval sipariş edin. Küçük bir fazlalık, ekim makinesi kalibrasyonunu, boşlukları ve küçük alanların yeniden ekimini de karşılar.
- Ekim makinesini plana göre kontrol edin. Ekim makinesinin tohum aralığının veya ekim oranının hesapladığınız sıra içi aralıkla eşleştiğinden emin olun. Ekimden sonra tarlada gerçek aralığı ölçün ve farklıysa ayarlayın.
- Hedefi yerel kaynaklarla doğrulayın. Bölgeniz, çeşidiniz ve sulama düzeyiniz için yayım (extension) veya tohum firması rehberliğini kullanın.
Bu genel planlama bilgisidir. Gerçek öneriler ürüne, bölgeye ve tarla koşullarına göre değişir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi birimleri kullanmalıyım? Aralık değerlerini fit cinsinden girin. Aralığınız inç (inch) cinsindense önce 12'ye bölün (örneğin \(6\) inç \(= 0{,}5\) ft).
Tarla kenarlarını veya boşlukları hesaba katıyor mu? Hayır — tüm alanın eşit aralıkla ekildiğini varsayar. Yollar, dönüş sıraları veya ekilmeyen kenarlar için alanınızı azaltın.
Neden 43.560? Bu, bir acre'deki tam kare fit sayısıdır (\(43{,}560 = 66\,\text{ft} \times 660\,\text{ft}\)).