Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Mısırda verim, sıra üzerinde düzgün bir aralıkla doğru bitki yoğunluğunu tutturmaya büyük ölçüde bağlıdır. Bu araç, hedeflediğiniz nihai bitki yoğunluğunu (akre başına bitki) ve sıra genişliğinizi; ekim makinenizin yakalaması gereken sıra üzeri tohum mesafesine, çimlenme kayıpları sonrası gereken ekim normuna ve sıranın her fitine düşen tohum sayısına çevirir. Bu son değer, tarlada ekim makinesinin kalibrasyonunu hızlıca kontrol etmek için oldukça pratiktir. Hesaplamalar akre (acre) ve inç üzerinden yapılır; bunlar ABD'de yaygın olan birimlerdir. Türkiye'de genellikle dekar/dönüm ve metrik birimler kullanılsa da arkadaki geometri her yerde aynı şekilde işler, yalnızca birimlerin karşılığını göz önünde bulundurmanız yeterlidir.
Nasıl kullanılır?
Sıra genişliğinizi inç cinsinden girin (en yaygın değer 30 inçtir), hedef bitki yoğunluğunuzu yazın ve beklenen çimlenme ya da çıkış yüzdesini belirtin. Tohum etiketlerinde çimlenme oranı çoğunlukla %95 civarında verilir; soğuk ya da üstü kaymak bağlamış (kabuk tutmuş) topraklar bekliyorsanız bu değeri biraz düşürün.
Formül
Bir akre 43.560 fitkare, yani 6.272.640 inçkaredir. Her tohum; sıra genişliği çarpı tohum aralığı kadar bir dikdörtgen alanı kaplar. Buna göre:
$$S = \frac{6{,}272{,}640}{W \times N}, \qquad N = \frac{P}{g}$$Burada \(S\) inç cinsinden aralığı, \(W\) inç cinsinden sıra genişliğini, \(P\) akre başına hedef bitki sayısını, \(g\) kesir olarak çimlenme oranını ve \(N\) akre başına tohum sayısını gösterir. Akre başına sıra uzunluğu ise \(L = 522{,}720 / W\) fittir.
Örnek hesap
30 inçlik sıralar, akre başına 32.000 bitki hedefi ve %95 çimlenme oranı için:
$$N = \frac{32{,}000}{0.95} = 33{,}684\ \text{tohum/akre}$$$$S = \frac{6{,}272{,}640}{30 \times 33{,}684} \approx 6.21\ \text{inç}$$Akre başına sıra uzunluğu 17.424 fittir; bu da sıranın her fitine yaklaşık 1,93 tohum düştüğü anlamına gelir.
Sık sorulan sorular
Hangi bitki yoğunluğunu hedeflemeliyim?
Pek çok kuru (susuz) tarım tarlası akre başına 26.000 ile 30.000 bitki aralığında iyi sonuç verirken, verimli sulu araziler çoğu zaman 32.000 ila 36.000 bitkiyi rahatlıkla taşır. Her hibrit için tohum firmanızın önerilerini esas alın.
Aralığı tarlada nasıl kontrol ederim?
Bir akrenin 1/1000'i uzunluğunda sıra ölçün (30 inçlik sıralarda 17 fit 5 inç), bu bölümdeki bitkileri sayın ve yoğunluğu tahmin etmek için 1.000 ile çarpın.
Düzensiz aralık önemli mi?
Evet. Ortalama yoğunluk doğru olsa bile boşluklar (ekilmeyen noktalar) ve çift ekimler verimi düşürür. Bu nedenle ekim makinesinin bakımı ve ilerleme hızı doğrudan sonucu etkiler.
Ekim Sıklığı ve Sıra Genişliğine Göre Tohum Aralığı Tablosu
Her hücre, sıra içindeki tohumlar arası mesafeyi inç cinsinden verir; ardından parantez içinde sıranın her fiti başına düşen tohum sayısını gösterir. Değerler, Amerika Birleşik Devletleri'nde yaygın kullanılan acre ve inç birimlerine göredir. Bir acre 43,560 ft² olup bu 6,272,640 in²'ye eşittir; buna göre tohum aralığı şöyledir:
$$S = \frac{6{,}272{,}640}{W \times N}$$Burada \(S\) inç cinsinden tohum aralığını, \(W\) inç cinsinden sıra genişliğini ve \(N\) akre başına tohum cinsinden ekim sıklığını gösterir. Örneğin, 30 inçlik sıralarda akre başına 32,000 tohum ekildiğinde: \(6{,}272{,}640 \div (30 \times 32{,}000) = 6{,}272{,}640 \div 960{,}000 = 6.53\) inç olur. Sıranın her fiti başına düşen tohum sayısı \(12 \div S\)'dir.
| Sıra genişliği | 24,000 tohum/akre | 28,000 tohum/akre | 32,000 tohum/akre | 36,000 tohum/akre | 40,000 tohum/akre |
|---|---|---|---|---|---|
| 15 inç | 17.42 inç (0.69/fit) | 14.93 inç (0.80/fit) | 13.07 inç (0.92/fit) | 11.62 inç (1.03/fit) | 10.45 inç (1.15/fit) |
| 20 inç | 13.07 inç (0.92/fit) | 11.20 inç (1.07/fit) | 9.80 inç (1.22/fit) | 8.71 inç (1.38/fit) | 7.84 inç (1.53/fit) |
| 22 inç | 11.88 inç (1.01/fit) | 10.18 inç (1.18/fit) | 8.91 inç (1.35/fit) | 7.92 inç (1.52/fit) | 7.13 inç (1.68/fit) |
| 30 inç | 8.71 inç (1.38/fit) | 7.47 inç (1.61/fit) | 6.53 inç (1.84/fit) | 5.81 inç (2.07/fit) | 5.23 inç (2.30/fit) |
| 36 inç | 7.26 inç (1.65/fit) | 6.22 inç (1.93/fit) | 5.45 inç (2.20/fit) | 4.84 inç (2.48/fit) | 4.36 inç (2.75/fit) |
| 38 inç | 6.88 inç (1.74/fit) | 5.90 inç (2.04/fit) | 5.16 inç (2.33/fit) | 4.59 inç (2.62/fit) | 4.13 inç (2.91/fit) |
Önemli: bu rakamlar ekilen tohum sayısı içindir, son bitki sayısı için değildir. Bazı tohumlar çimlenmez veya hayatta kalmaz; bu nedenle son bitki yoğunluğu ekim sıklığının altında olur. Hedef bir bitki yoğunluğuna ulaşmak için önce bu değeri beklenen çimlenme veya çıkış oranına bölün. Örneğin, 95% oranıyla 32,000 bitkiye ulaşmak için akre başına \(32{,}000 \div 0.95 \approx 33{,}684\) tohum gerekir. Aralığı bulmak için bu daha yüksek oranı kullanın. Yukarıdaki hesaplayıcı, %100'ün altında bir çimlenme yüzdesi girdiğinizde bu adımı sizin yerinize yapar.
Fit başına tohum sayısı \(12 \div S\) ile, ya da \(W \times N \div 522{,}720\) ile aynı şeydir. Ekim makinesinin çıktısını, ölçülmüş bir sıra uzunluğunda bırakılan tohumları sayarak kontrol etmek için kullanışlıdır.
Bitki Sayımı için 1/1000 Akre Sıra Uzunluğu
Bitki yoğunluğunu kontrol etmenin yaygın bir yolu, özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde, tam olarak akrenin 1/1000'ini kaplayan bir sıra uzunluğundaki bitkileri saymaktır. Bu alan 43.56 ft²'dir. Sıra genişliği \(W\) inç cinsinden ise uzunluk şöyledir:
$$L = \frac{43.56 \times 12}{W} = \frac{522.72}{W}\ \text{fit}$$Örneğin, 30 inçlik sıralar için \(522.72 \div 30 = 17.42\) fit.
| Sıra genişliği | 1/1000 akre için uzunluk (ondalık fit) | 1/1000 akre için uzunluk (fit-inç) |
|---|---|---|
| 15 inç | 34.85 fit | 34 fit 10 inç |
| 20 inç | 26.14 fit | 26 fit 2 inç |
| 22 inç | 23.76 fit | 23 fit 9 inç |
| 30 inç | 17.42 fit | 17 fit 5 inç |
| 36 inç | 14.52 fit | 14 fit 6 inç |
| 38 inç | 13.76 fit | 13 fit 9 inç |
| 40 inç | 13.07 fit | 13 fit 1 inç |
Nasıl kullanılır:
- Sıra genişliğinize karşılık gelen uzunluğu tek bir sıra boyunca ölçün.
- Bu uzunluktaki her bitkiyi sayın.
- Sayıyı 1,000 ile çarparak akre başına bitki sayısını bulun. Örneğin, 30 inçlik sıranın 17 fit 5 inçlik bölümünde 31 bitki, \(31 \times 1{,}000 = 31{,}000\) bitki/akre demektir.
Tek bir sayım, bir noktadaki boşluklar veya çift çıkan bitkiler yüzünden yanıltıcı olabilir. Tarlanın farklı yerlerinde, farklı sıralarda ve tarla kenarlarından uzakta birden fazla sayım yapın ve sonuçların ortalamasını alın. Tarla başına en az beş sayım makul bir asgari sayıdır. Ortalamayı ekim sıklığınızla karşılaştırarak gerçek çıkış yüzdesini tahmin edin.