Döviz çevirici nedir?
Döviz çevirici, bir ulusal para biriminde ifade edilen tutarı başka bir para birimindeki karşılığına dönüştürür. Tek bir sayıya, yani döviz kuruna dayanır; bu kur, kaynak para biriminin bir biriminin hedef para biriminde kaç birim ettiğini gösterir. Bu araç dönüştürmeyi anında yapar ve girdilerle sonucun net bir dökümünü sunar.
Formül
Dönüştürme basit bir çarpma işlemidir. \(A\) = kaynak para birimindeki tutar ve \(r\) = döviz kuru (kaynak para biriminin bir birimi başına hedef birim sayısı) olsun; bu durumda dönüştürülen değer \(C\) şöyledir:
$$C = A \times r$$Ters yönde çevirmek için aynı kura bölün ya da eşdeğer olarak kurun tersiyle çarpın: \( \frac{1}{r} \).
Nasıl kullanılır?
Çevirmek istediğiniz tutarı girin, kaynak (hangi para biriminden) ve hedef (hangi para birimine) para birimlerini seçin ve o parite için güncel döviz kurunu yazın. Kur, kaynak para biriminin bir birimi başına düşen hedef para birimi sayısı olarak belirtilir. Dönüştürülen tutarı görmek için hesapla düğmesine basın.
Örnek hesaplama
Diyelim ki 100 ABD Doları'nı Euro'ya çevirmek istiyorsunuz ve kur \(0.92\) EUR/USD:
$$C = 100 \times 0.92 = 92.00\ \text{EUR}$$Yani bu kurda 100 dolar, 92.00 EUR olur. Kur daha sonra \(0.95\)'e yükselirse, aynı 100 dolar \(100 \times 0.95 = 95.00\) EUR eder.
Daha Fazla Çözümlü Örnek
Her dönüşüm \(C = A \times r\) formülünü kullanır. Burada \(A\), kaynaktaki (baz) para birimi cinsinden tutardır ve \(r\), 1 kaynak birim başına hedef para biriminin birim sayısıdır. Aşağıdaki tüm kurlar örnek amaçlı uydurulmuştur ve güncel piyasa fiyatı değildir.
Örnek 1: Ters dönüşüm (EUR'dan USD'ye)
Diyelim ki kuru r = 0.92 EUR / 1 USD olarak biliyorsunuz, ancak 250 EUR'yu USD'ye çevirmek istiyorsunuz. Bu ters yön olduğu için ya kura bölersiniz ya da kurun tersini çarparsınız.
Ters kur:
$$\frac{1}{r} = \frac{1}{0.92} \approx 1.0870 \text{ USD (1 EUR başına)}$$Dönüşüm:
$$C = \frac{250}{0.92} = 250 \times 1.086957 \approx 271.74 \text{ USD}$$Hesabı tam ters kurla yapın ve yuvarlamayı yalnızca en sonda uygulayın. Ters kuru önce 1.0870'e yuvarlarsanız, \(250 \times 1.0870 = 271.75\) elde edersiniz; bu da bir sent fark demektir. Büyük tutarlarda kuru erken yuvarlamak, fark edilir hatalara yol açar.
Örnek 2: Birim değeri yüksek bir para birimi (USD'den JPY'ye)
Varsayımsal bir kur olan r = 151.2345 JPY / 1 USD üzerinden 1,500 USD'yi JPY'ye çevirin.
$$C = 1{,}500 \times 151.2345 = 226{,}851.75 \text{ JPY}$$Ham sonuç 226,851.75 JPY'dir. ISO 4217, Japon yeni için 0 ondalık basamak tanımlar; bu nedenle gerçekte ödeyebileceğiniz veya alabileceğiniz tutar tam yene yuvarlanır: ¥226,852. USD ve EUR gibi para birimleri 2 ondalık basamak kullanır, Kuveyt dinarı (KWD) gibi bazıları ise 3 kullanır.
Örnek 3: %2 kur marjlı dönüşüm (GBP'den USD'ye)
2,000 GBP'yi USD'ye çevirin. Varsayımsal orta piyasa kuru r = 1.27 USD / 1 GBP'dir ve sağlayıcı size verdiği kura %2 marj ekler.
Saf (orta piyasa) dönüşüm:
$$C_{\text{orta}} = 2{,}000 \times 1.27 = 2{,}540.00 \text{ USD}$$Marj sonrası etkin kur:
$$r_{\text{etkin}} = r \times (1 - 0.02) = 1.27 \times 0.98 = 1.2446$$Marjlı dönüşüm:
$$C_{\text{etkin}} = 2{,}000 \times 1.2446 = 2{,}489.20 \text{ USD}$$Alacağınız tutar 2,489.20 USD'dir. Marjın maliyeti:
$$2{,}540.00 - 2{,}489.20 = 50.80 \text{ USD}$$Bu, orta piyasa sonucunun tam olarak %2'sidir, çünkü \(0.02 \times 2{,}540 = 50.80\). Bu tür bir marj genellikle ücret olarak gösterilmez; bu yüzden gerçekte ne ödediğinizi görmek için size sunulan kuru orta piyasa kuruyla karşılaştırın.
Temel Terimler: Döviz Kuru Tanımları
- Baz (kaynak) para birimi: Dönüştürdüğünüz para birimi. Bir kur teklifinde, tam olarak 1 birime karşılık gelen para birimidir.
- Karşı (hedef) para birimi: Dönüştürdüğünüz para birimi. Kur, baz para biriminin 1 birimi için bu para biriminden kaç birim alacağınızı gösterir.
- Döviz kuru: 1 baz para birimi başına karşı para birimi biriminin sayısı. Piyasa gösteriminde EUR/USD = 1.08 gibi bir kur, 1 EUR'nun 1.08 USD ettiği anlamına gelir. Kaynaklar pariteleri farklı biçimlerde yazdığı için her zaman hangi para biriminin baz olduğunu kontrol edin.
- Doğrudan ve dolaylı kur: Doğrudan kur, 1 birim yabancı para biriminin yerel para birimindeki fiyatını verir. Dolaylı kur ise yerel para biriminin 1 birimiyle kaç birim yabancı para alındığını gösterir. Hangisinin "doğrudan" olduğu bulunduğunuz ülkeye bağlıdır.
- Ters (karşılıklı) kur: Ters yöndeki kur, \(1/r\). Eğer 1 USD = 0.92 EUR ise, 1 EUR ≈ 1.0870 USD.
- Orta piyasa kuru: Toptan döviz piyasasındaki alış ve satış fiyatlarının ortasıdır. Olağan referans noktasıdır ve hiçbir marj içermez.
- Alış ve satış kurları: Alış, bir satıcının baz para birimini sizden satın alacağı fiyattır. Satış (teklif), satıcının baz para birimini size satacağı fiyattır. Satış fiyatı her zaman alış fiyatından yüksektir.
- Makas: Satış ile alış kurları arasındaki fark (satış − alış). Sağlayıcıların döviz bozdurma işleminden kazanç elde etmesinin yollarından biridir.
- Kur marjı (kâr payı): Bir sağlayıcının kurunun orta piyasa kurundan yüzde olarak ne kadar kötü olduğu. Etkin kur \(r_{\text{etkin}} = r \times (1 - m)\) ile hesaplanır; burada \(m\), marjın ondalık biçimidir.
- ISO 4217 para birimi kodları: Para birimleri için uluslararası standart üç harfli kodlar; örneğin USD (ABD doları), EUR (euro), GBP (İngiliz sterlini), JPY (Japon yeni), CAD, AUD, INR ve CNY.
- Küçük birim (ondalık basamak): ISO 4217'de de tanımlanan, para biriminin en küçük alt bölümü. USD ve EUR'nun 2 ondalık basamağı (sent) vardır, JPY'nin 0'ı vardır, KWD ve BHD gibi bazılarının ise 3'ü vardır. Dönüştürülmüş tutarları hedef para biriminin küçük birimine yuvarlayın.
Orta Piyasa ve Marjlı Kurlar: Senaryo Karşılaştırması
Bu tablo sabit 1,000 USD'yi EUR'ya çevirir. Varsayımsal bir orta piyasa kuru olan USD başına 0.92 EUR'dan başlar ve farklı marjlar uygular. Etkin kur \(r_{\text{etkin}} = 0.92 \times (1 - m)\) ve dönüştürülmüş tutar \(1{,}000 \times r_{\text{etkin}}\) değeridir.
| Marj % | Etkin kur (USD başına EUR) | Dönüştürülmüş tutar (EUR) | Orta piyasadan fark (EUR) |
|---|---|---|---|
| 0% | 0.9200 | 920.00 | 0.00 |
| 0.5% | 0.9154 | 915.40 | −4.60 |
| 1% | 0.9108 | 910.80 | −9.20 |
| 2.5% | 0.8970 | 897.00 | −23.00 |
| 4% | 0.8832 | 883.20 | −36.80 |
Maliyet, marjla doğrudan orantılı olarak artar. Bu dönüşümde her %1'lik marj €9.20 maliyet demektir; bu da €920'lik orta piyasa sonucunun %1'idir. Aynı yüzde daha büyük bir tutara uygulandığında maliyet orantılı olarak daha fazla olur.
Not: Bu rakamlar yalnızca örnek amaçlıdır ve güncel fiyat değildir. Piyasalar açıkken gerçek döviz kurları sürekli değişir; ayrıca alacağınız kur sağlayıcıya ve ödeme yöntemine de bağlıdır. Sağlayıcılar marjın yanında sabit ücretler de alabilir. Gerçek maliyeti tahmin etmek için canlı orta piyasa kurunu kontrol edin ve dönüştürme anında sağlayıcının sunduğu kurla karşılaştırın.
Döviz kuru ve satın alma gücü: Türkiye
Piyasa döviz kuru: USD başına TRY
Avrupa Merkez Bankası’nın yayımladığı günlük euro referans kurları: son kur, bir yıllık değişimi ve Türk lirası karşısında başlıca para birimleri.
- 2025-11-13 tarihinden bu yana değişim
- +%19,2
2025-11-13 ile 2026-11-13 arasında 1 USD, 42,2542 düzeyinden 50,3680 TRY düzeyine geldi: Türk lirası, ABD doları karşısında değer kaybetti.
| Para birimi | Birim başına TRY | 1 yıllık değişim |
|---|---|---|
| USD ABD doları | 50,3680 | +%19,2 |
| EUR Euro | 55,6667 | +%13,4 |
| JPY Japon yeni | 0,3148 | +%15,1 |
| GBP İngiliz sterlini | 66,6196 | +%19,7 |
| CNY Çin yuanı | 7,5493 | +%26,8 |
| CHF İsviçre frangı | 60,0763 | +%13,1 |
| CAD Kanada doları | 35,3260 | +%17,1 |
| AUD Avustralya doları | 34,1765 | +%23,4 |
| KRW Güney Kore wonu | 0,03767 | +%30,5 |
| INR Hindistan rupisi | 0,5344 | +%12,2 |
Referans kurlar bilgi amaçlıdır: bankalar, kart şirketleri ve döviz büroları kendi kur ve ücretlerini uygular. Kaynağın doğrudan yayımlamadığı kurlar, Euro üzerinden hesaplanan çapraz kurlardır.
TRY biriminin ABD dolarına karşı resmî kuru ve satın alma gücü paritesi (SGP), Dünya Bankası verileriyle: paranın ABD’ye kıyasla gerçekte ne kadar ettiği.
- ABD’ye göre fiyat düzeyi 2025
- %45
- Resmî kur 2025
- USD başına 39,45 TRY
- SGP kuru 2025
- USD başına 17,74 TRY
2025 yılında resmî kurdan bozdurulan bir ABD doları, Türkiye içinde ABD’de yaklaşık 2,22 doların aldığı kadar mal alıyordu: fiyatlar ABD fiyatlarının yaklaşık %45 kadarıydı.
Tüm ekonomi üzerinden ölçüldüğünde (yatırım ve kamu harcamaları dahil GSYH), 2025 yılı SGP kuru uluslararası dolar başına 16,20 TRY idi; bu, ABD fiyatlarının yaklaşık %41 kadarı bir fiyat düzeyidir. Yukarıdaki %45, yalnızca hanehalklarının satın aldıklarını kapsayan özel tüketim SGP kuruna dayanır.
| Yıl | Resmî kur (USD başına) | SGP kuru (USD başına) | Fiyat düzeyi (ABD = %100) |
|---|---|---|---|
| 2025 | 39,45 | 17,74 | %45 |
| 2024 | 32,81 | 12,55 | %38 |
| 2023 | 23,74 | 7,70 | %32 |
| 2022 | 16,55 | 4,86 | %29 |
| 2021 | 8,85 | 3,08 | %35 |
| 2020 | 7,01 | 2,54 | %36 |
| 2019 | 5,67 | 2,14 | %38 |
| 2018 | 4,83 | 1,93 | %40 |
| 2017 | 3,65 | 1,71 | %47 |
| 2016 | 3,02 | 1,56 | %51 |
Dünyada fiyat düzeyleri (ABD = %100)
| Ülke | Fiyat düzeyi (ABD = %100) | Yıl |
|---|---|---|
| Amerika Birleşik Devletleri | %100 | |
| Birleşik Krallık | %92 | 2025 |
| Fransa | %83 | 2025 |
| Almanya | %81 | 2025 |
| Japonya | %69 | 2025 |
| Güney Kore | %62 | 2025 |
| Meksika | %59 | 2025 |
| Suudi Arabistan | %50 | 2025 |
| Çin | %48 | 2025 |
| Brezilya | %46 | 2025 |
| Türkiye | %45 | 2025 |
| Rusya | %37 | 2025 |
| Tayland | %32 | 2025 |
| Endonezya | %31 | 2025 |
| Vietnam | %30 | 2024 |
| Hindistan | %23 | 2025 |
%100’ün altı: aynı mal ve hizmet sepeti, piyasa kurlarıyla ABD’dekinden ucuzdur.
En son veri: 2025 Veriler 2026-11-13 tarihinde güncellendi · güncel
Kaynak: European Central Bank, euro foreign exchange reference rates ECB yeniden kullanım politikası; The World Bank Group CC BY 4.0
Fiyat düzeyleri (SGP kuru bölü resmî kur) ve dolar karşılıkları bu verilerden CalculatorLib tarafından hesaplanmıştır. Ters kurlar, çapraz kurlar ve 1 yıllık değişimler CalculatorLib tarafından bu verilerden hesaplanır.
Kaynak ayrıntıları ve yöntem
- European Central Bank, euro foreign exchange reference rates
- The World Bank Group — World Development Indicators (PA.NUS.FCRF, PA.NUS.PRVT.PP, PA.NUS.PPP)
Sıkça Sorulan Sorular
Döviz kuru nereden geliyor? Kuru siz girersiniz; bu nedenle canlı piyasa (mid-market) kurunu, bankanızın kurunu veya komisyon payı içeren bir kuru kullanabilirsiniz.
Banka masrafları dahil mi? Hayır. Sonuç, tamamen matematiksel dönüştürmedir. Masrafları hesaba katmak için kuru düşürün ya da masrafı sonuçtan çıkarın.
Ters yönde nasıl çeviririm? Ters kur \( \frac{1}{r} \) olduğundan, tutarı çarpmak yerine kura bölün.