Vadeli Döviz Kuru Nedir?
Vadeli döviz kuru (forward kur), bir para biriminin başka bir para birimi karşılığında gelecekteki bir tarihte teslimi için bugünden üzerinde anlaşılan kurdur. İşletmelerin ve yatırımcıların ileride yaşanacak kur dalgalanmalarına karşı korunmak (hedge) amacıyla bir kuru sabitlemesine olanak tanıyan vadeli döviz sözleşmelerinin (FX forward) temel taşıdır. Vadeli kur, spot kurun nereye gideceğine dair bir tahmin değildir; yalnızca bugünkü spot kurdan ve iki para birimi arasındaki faiz farkından türetilir. Bu ilişki kapalı faiz paritesi (covered interest rate parity) olarak bilinir.
Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır?
Güncel spot döviz kurunu (yabancı para biriminin her bir birimi için yerel para birimi cinsinden değeri), yurt içi faiz oranını ve yurt dışı faiz oranını girin. Her faiz oranı, sözleşmenin vadesiyle uyumlu olmalıdır; örneğin bir yıllık bir forward için yıllık oranı kullanın, daha kısa vadelerde ise oranı orantılı biçimde hesaplayın. Hesaplayıcı; vadeli kuru, vadeli puanları (forward points — prim veya iskonto) ve primi spot kura göre yüzde olarak gösterir.
Formül Açıklaması
Vadeli kur şu şekilde hesaplanır:
$$F = \text{Spot} \cdot \frac{1 + \dfrac{\text{Yurt İçi Faiz (\%)}}{100}}{1 + \dfrac{\text{Yurt Dışı Faiz (\%)}}{100}}$$
Yurt içi faiz oranı yurt dışı orandan yüksekse, vadeli kur primli işlem görür (spotun üzerinde). Düşükse, vadeli kur iskontolu işlem görür. Bu durum arbitrajsız bir ilişkiyi korur: Bir yatırımcı, vadeli hedge uygulandıktan sonra düşük faizli para biriminden borçlanıp yüksek faizli para birimine yatırım yaparak kâr elde edemez.
Çözümlü Örnek
Spot kurun 1,10, yurt içi faizin %5 ve yurt dışı faizin %2 olduğunu varsayalım. Vadeli kur $$1{,}10 \times (1 + 0{,}05) / (1 + 0{,}02) = 1{,}10 \times 1{,}05 / 1{,}02 = 1{,}132353$$ olur. Para birimi yaklaşık 0,032353, yani spotun yaklaşık %2,94 üzerinde bir vadeli primle işlem görür.
Sıkça Sorulan Sorular
Vadeli kur bir tahmin mi? Hayır. Gelecekteki spot seviyelere dair bir beklentiyi değil, bugünkü faiz farkını yansıtır.
Hangi oranları girmeliyim? Forward sözleşmenizin vadesiyle uyumlu, risksiz veya bankalar arası (interbank) faiz oranlarını kullanın. Altı aylık bir forward için altı aylık oranı ya da yıllık oranın yarısını kullanın.
Vadeli kurum neden spot kurun altında? Yurt dışı faiz oranı yurt içi orandan yüksek olduğunda, vadeli kur iskontolu işlem görür ve sonuç spotun altına düşer.
