İndirim Oranı Hesaplama Aracı Ne İşe Yarar?
Bu araç, bir ürünün eski fiyatından indirimli fiyatına düştüğünde yüzde kaç tasarruf ettiğinizi gösterir. Sadece iki sayı girersiniz—Eski Fiyat ve İndirimli Fiyat—ve karşılığında anında dört sonuç alırsınız: indirim yüzdesi (yüzde kaç indirim), kazandığınız para tutarı, ondalık olarak tasarruf oranı ve indirim katsayısı. Hesaplama tamamen orantısal olduğu için her para birimiyle çalışır.
Girdilerin Açıklaması
- Eski Fiyat – ürünün indirim öncesi normal satış fiyatı (Po).
- İndirimli Fiyat – kasada gerçekten ödediğiniz tutar (Pf).
Eski fiyatı sıfır veya daha düşük bırakırsanız, araç sıfıra bölme hatası yapmak yerine güvenli bir şekilde %0 döndürür.
Formül
Temel hesaplama şöyledir:
r = (Po − Pf) ÷ Po × 100
Araç, bu tek formülden dört çıktının tamamını elde eder:
- İndirim tutarı = Po − Pf (ne kadar para tasarruf ettiğiniz).
- İndirim yüzdesi = yukarıdaki formülün sonucu.
- Tasarruf oranı = aynı değerin ondalık olarak ifadesi (yüzde ÷ 100).
- İndirim katsayısı = 1 − (yüzde ÷ 100); indirimli fiyatı bulmak için eski fiyatı çarptığınız çarpan.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir ceketin eski fiyatı 120 iken indirimli fiyatı 90 olarak belirlenmiş.
- İndirim tutarı = 120 − 90 = 30 tasarruf.
- İndirim yüzdesi = (120 − 90) ÷ 120 × 100 = %25 indirim.
- Tasarruf oranı = 0,25.
- İndirim katsayısı = 1 − 0,25 = 0,75 (yani 120 × 0,75 = 90, indirimli fiyatı doğrular).
Daha Fazla Çözümlü Örnek
Her örnek aynı formülü kullanır; burada \(P_o\) orijinal fiyatı, \(P_f\) ise son (indirimli) fiyatı gösterir:
$$r = \frac{P_o - P_f}{P_o} \times 100$$Diğer üç sonuç aynı iki girdiden elde edilir:
- İndirim tutarı: \(P_o - P_f\)
- Tasarruf oranı: \((P_o - P_f) \div P_o\), yani yüzdenin ondalık sayı olarak yazılmış hali
- İndirim çarpanı: \(P_f \div P_o\), bu değer aynı zamanda \(1 - \text{tasarruf oranı}\) değerine eşittir
Örnekler herhangi bir para biriminde çalışır, bu yüzden hiçbir para birimi simgesi gösterilmemektedir.
Örnek 1: Tam bölünmeyen bir indirim
Bir ürünün fiyatı 79.99'dan 59.99'a düşürülüyor.
- İndirim tutarı: \(79.99 - 59.99 = 20.00\)
- Tasarruf oranı: \(20.00 \div 79.99 = 0.250031\ldots\)
- Yüzde: \(0.250031\ldots \times 100 = 25.0031\ldots\%\)
- Çarpan: \(59.99 \div 79.99 = 0.749969\ldots\)
Yuvarlama: Önce tüm hesaplamaları yapın, yalnızca son sonuçları yuvarlayın. İki ondalık basamağa yuvarlandığında 25.0031…% değeri 25.00% olur; bu da %25 indirim olarak ifade edilebilir. Dört ondalık basamağa yuvarlandığında tasarruf oranı 0.2500, çarpan ise 0.7500'dür. Kontrol olarak, yuvarlanmış tasarruf oranı ile çarpan toplandığında 1.0000 elde edilir.
$$r = \frac{79.99 - 59.99}{79.99} \times 100 = \frac{20.00}{79.99} \times 100 \approx 25.00\%$$Örnek 2: Arka arkaya iki indirim
200 değerindeki bir ürüne önce %20, ardından indirimli fiyat üzerinden %10 daha indirim uygulanıyor. İki çarpanı birbiri ardına uygulayın:
$$P_f = 200 \times 0.8 \times 0.9 = 160 \times 0.9 = 144$$Şimdi 200 ve 144 değerlerini formüle yerleştirin:
- İndirim tutarı: \(200 - 144 = 56\)
- Tasarruf oranı: \(56 \div 200 = 0.2800\)
- Yüzde: \(0.28 \times 100 = 28\%\)
- Çarpan: \(144 \div 200 = 0.7200\), bu değer ayrıca \(0.8 \times 0.9\) değerine eşittir
Toplam indirim 28%'dir, %30 değil. İkinci %10 indirim orijinal 200 üzerinden değil, 160 üzerinden alınır; bu yüzden yalnızca 16 tasarruf sağlar. Üst üste uygulanan indirimler toplanmaz, çarpılır.
Örnek 3: Negatif bir sonuç
Bir fiyat 50'den 55'e çıkıyor.
- İndirim tutarı: \(50 - 55 = -5\)
- Tasarruf oranı: \(-5 \div 50 = -0.1000\)
- Yüzde: \(-0.1 \times 100 = -10\%\)
- Çarpan: \(55 \div 50 = 1.1000\)
Negatif bir indirim, fiyatın arttığı anlamına gelir. Burada fiyat %10 yükselmiştir. 1'den büyük herhangi bir çarpan, orijinal fiyattan daha fazla ödediğiniz anlamına gelir.
Yaygın İndirimler ve Çarpanları
Her satır iki kurala uyar:
- Çarpan = 1 − yüzde ÷ 100
- İndirimli fiyat = 100 × çarpan
Herhangi bir ürünün indirimli fiyatını bulmak için orijinal fiyatını tablodaki çarpanla çarpın.
| İndirim Yüzdesi | Tasarruf Oranı (ondalık) | İndirim Çarpanı | 100 Değerindeki Bir Ürünün İndirimli Fiyatı |
|---|---|---|---|
| 5% | 0.05 | 0.95 | 95.00 |
| 10% | 0.10 | 0.90 | 90.00 |
| 15% | 0.15 | 0.85 | 85.00 |
| 20% | 0.20 | 0.80 | 80.00 |
| 25% | 0.25 | 0.75 | 75.00 |
| 30% | 0.30 | 0.70 | 70.00 |
| 33⅓% | 0.3333 (tam olarak 1/3) | 0.6667 (tam olarak 2/3) | 66.67 |
| 40% | 0.40 | 0.60 | 60.00 |
| 50% | 0.50 | 0.50 | 50.00 |
| 60% | 0.60 | 0.40 | 40.00 |
| 70% | 0.70 | 0.30 | 30.00 |
| 75% | 0.75 | 0.25 | 25.00 |
33⅓% satırındaki değerler kesin kesirlerdir. Burada tasarruf oranı ve çarpan dört ondalık basamağa, indirimli fiyat ise iki basamağa yuvarlanmıştır. Örneğin, \(100 \times \tfrac{2}{3} = 66.666\ldots \approx 66.67\).
Not: Yüzdelerin ve çarpanların birimi yoktur; bu nedenle tablo dolar, euro, sterlin, yen veya başka herhangi bir para biriminde kullanılabilir. Yalnızca indirimli fiyat sütunu, kullandığınız para biriminde orijinal fiyatın 100 olduğunu varsayar.
Sıkça Sorulan Sorular
İndirim katsayısı ne için kullanılır? Pratik bir kısayoldur: herhangi bir eski fiyatı katsayıyla çarparak indirimli fiyatı bulabilirsiniz. 0,75 katsayısı, etiket fiyatının %75'ini ödediğiniz anlamına gelir.
İndirim yüzdesi negatif olabilir mi? Evet. "İndirimli fiyat" eski fiyattan yüksekse, formül negatif bir yüzde döndürür; bu da bir tasarrufu değil, bir zammı gösterir.
Para birimi önemli mi? Hayır. Sonuç bir oran olduğundan, fiyatlarınız ister dolar, ister euro, ister sterlin, ister Türk lirası olsun aynı şekilde çalışır—sadece her iki girdiyi de aynı birimde tutmanız yeterli.