Bu Hesaplayıcı Ne İşe Yarar?
Bu araç, belirli bir hacimsel debiyi seçtiğiniz ortalama akış hızında taşıyabilmek için gereken boru iç çapını boyutlandırır. Akışkanlar mekaniğindeki süreklilik denklemine dayanır ve evrenseldir: Fizik kuralları su, yağ, hava ya da herhangi bir akışkan için, hangi ülkede olursanız olun geçerlidir. Tek koşul, birimleri tutarlı kullanmanızdır (debi için metreküp/saniye, hız için metre/saniye).
Nasıl Kullanılır?
Hacimsel debi Q değerini metreküp/saniye (m³/s) ve hedef akış hızı v değerini metre/saniye (m/s) cinsinden girin. Hesaplayıcı, gereken iç çapı milimetre ve metre olarak verir; ayrıca elde edilen kesit akış alanını gösterir. Uygulamanıza uygun bir hız seçin: Tipik temiz su hatlarında sürtünme kayıpları ile boru maliyeti ve gürültüyü dengelemek için genellikle 1–3 m/s kullanılır.
Formülün Açıklaması
Süreklilik denklemine göre hacimsel debi, hız ile kesit alanının çarpımına eşittir: \(Q = v \cdot A\). Dairesel bir boruda alan \(A = \dfrac{\pi D^2}{4}\) şeklindedir. Bunu yerine koyup çapı yalnız bırakırsak $$D = \sqrt{\dfrac{4 \cdot \text{Flow } Q}{\pi \cdot \text{Velocity } v}}$$ elde edilir. Debi arttıkça veya hız düştükçe daha büyük çap gerekir; izin verilen hız yükseldikçe daha küçük ve daha ucuz bir boru kullanabilirsiniz.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki Q = 0,05 m³/s debiyi v = 2 m/s hızda taşımanız gerekiyor. Bu durumda \(4Q = 0{,}2\) ve \(\pi v = 6{,}2832\) olur; dolayısıyla \(\dfrac{4Q}{\pi v} = 0{,}031831\) çıkar. Bunun karekökü $$\sqrt{0{,}031831} = 0{,}17841 \text{ m}$$ yani yaklaşık 178,4 mm'dir. Buna göre kabaca 180 mm veya üzerindeki bir sonraki standart boru ölçüsünü seçersiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi hızı seçmeliyim? Temiz su için 1–3 m/s yaygındır; pompa emiş hatlarında kavitasyonu önlemek için bu değer daha düşük (yaklaşık 0,6–1,5 m/s) tutulur.
Bu iç çap mı yoksa dış çap mı? Formül, akışkanın gerçekten içinden geçtiği iç çapı (anma çapını) verir. Her zaman iç çapı bu değere eşit veya bundan büyük olan bir boru seçin.
Diğer debi birimlerini nasıl çeviririm? Değeri girmeden önce L/s'yi 1000'e, m³/saat değerini ise 3600'e bölerek m³/s cinsine getirin.