Yakıt ek ücreti nedir?
Yakıt ek ücreti (fuel surcharge), taşıyıcıların dizel fiyatındaki dalgalanmaları dengelemek için navlun ücretine ekledikleri ek bir bedeldir. Yakıt fiyatı her değiştiğinde temel taşıma ücretini yeniden pazarlık etmek yerine, yükleten ile taşıyıcı bir baz (peg) fiyat ve bir formül üzerinde anlaşır; yakıt bu baz fiyatın üzerine çıktığında ek ücret otomatik olarak devreye girer. Bu hesaplama aracı, söz konusu anlaşmayı net bir tutara ve yüzdeye dönüştürür. Not: Araç, ABD kamyon taşımacılığı uygulamasını temel alır ve dolar ($), galon ile mil (imperial) birimlerini kullanır; Türkiye'de mesafeler kilometre, yakıt ise litre üzerinden ölçüldüğü için sözleşmelerinizi buna göre uyarlamanız gerekebilir.
Formül
En yaygın kullanılan mil başına yöntem, güncel yakıt fiyatı \(P_c\) ile baz peg fiyatı \(P_b\) arasındaki farkı alır, bunu kamyonun galon başına mil cinsinden yakıt ekonomisine böler ve sefer mesafesiyle çarpar:
$$\text{Yakıt Ek Ücreti} = \frac{P_c - P_b}{\text{MPG}} \times \text{Mil}$$
Burada \(P_c\) = galon başına güncel yakıt fiyatı, \(P_b\) = galon başına baz peg fiyatı, \(\text{MPG}\) = galon başına ortalama mil ve Mil = taşımanın mesafesidir. Ek ücret ayrıca baz navlun ücretine oran olarak da gösterilir: \(\text{Ek Ücret \%} = \tfrac{\text{Yakıt Ek Ücreti}}{\text{Navlun Ücreti}} \times 100\).
Nasıl kullanılır?
Baz navlun ücretini, sevkiyat mesafesini, güncel dizel fiyatını, sözleşmenizde kullanılan baz peg fiyatını ve kamyonun yakıt ekonomisini girin. Araç size mil başına ek ücreti, toplam ek ücret tutarını (dolar), ek ücret yüzdesini ve navlun ile ek ücretin birleştiği toplam ücreti verir.
Örnek hesaplama
Diyelim ki baz ücret 500 millik bir taşıma için 1.000 $, dizel 4,00 $/galon, peg fiyatı 2,50 $/galon ve kamyon ortalama 6 MPG yapıyor:
$$\frac{\$4.00 - \$2.50}{6} = \$0.25 \text{ mil başına}$$
$$0.25 \times 500 = \$125.00 \quad\Rightarrow\quad \frac{125}{1000}\times 100 = 12.5\%$$
Böylece toplam ücret 1.000 $ + 125 $ = 1.125 $ olur.
Sıkça sorulan sorular
Baz veya peg fiyatı nedir? Ek ücretin sıfır olduğu yakıt fiyatıdır. Bu fiyatın üzerinde ek ücret uygulanır; altında ise ek ücret sıfırdır.
Neden MPG'ye bölünüyor? Fiyat farkının yakıt ekonomisine bölünmesi, galon başına maliyet artışını mil başına maliyete çevirir; böylece maliyet mesafeyle adil biçimde ölçeklenir.
Dolar yerine yüzde alabilir miyim? Evet, hesaplama aracı hem dolar cinsinden ek ücreti hem de baz navlun ücretine göre yüzdesini gösterir.