Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Gebeliğin tarihini belirlemenin en güvenilir yolu erken dönemde yapılan bir ultrason taramasıdır. Bu araç, ultrasonun yapıldığı tarihi ve sonografi uzmanının o taramada ölçtüğü gebelik haftasını (örneğin "8 hafta 3 gün") temel alır; buradan hareketle tahmini doğum tarihini (EDD) ve bugün itibarıyla kaç hafta kaç günlük gebe olduğunuzu hesaplar. Hesaplama, tam dönem gebelik için kabul edilen standart 280 günlük (40 haftalık) süreye dayanır.
Nasıl kullanılır?
Ultrasonun yapıldığı tarihi, o taramada kaydedilen gebelik haftasını (hafta ve gün olarak) ve bugünün tarihini girin. Hesaplayıcı size tahmini doğum tarihini takvim tarihi olarak ve güncel gebelik haftanızı hafta + gün biçiminde verir.
Formül
Önce ultrasondaki gebelik haftası güne çevrilir: Ultrasondaki GH = hafta × 7 + gün. Tam dönem olan 280 güne ulaşmak için kalan gün sayısı 280 − Ultrasondaki GH'dir; bu değeri ultrason tarihine eklediğinizde tahmini doğum tarihini (EDD) bulursunuz. Güncel gebelik haftası ise ultrasondaki gebelik haftasına, ultrason tarihiyle bugün arasında geçen gün sayısının eklenmesiyle elde edilir.
$$\text{EDD} = \text{Scan Date} + \left(280 - g\right)\text{ days}$$$$\text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} g &= 7 \times \text{GA Weeks} + \text{GA Days} \\ \text{Scan Date} &= \left(\text{Y},\ \text{M},\ \text{D}\right) \end{aligned} \right.$$$$\text{GA}_{\text{today}} = \left(g + \Delta\right)\text{ days} = \left\lfloor \tfrac{g+\Delta}{7} \right\rfloor\text{ wk} + \left[(g+\Delta)\bmod 7\right]\text{ d}$$$$\text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} g &= 7 \times \text{GA Weeks} + \text{GA Days} \\ \Delta &= \left(\text{Y},\ \text{M},\ \text{D}\right) - \left(\text{Y},\ \text{M},\ \text{D}\right) \end{aligned} \right.$$
Örnek hesaplama
15.01.2024 tarihinde yapılan bir ultrasonda 8 hafta 3 gün ölçüldüğünü varsayalım. Ultrasondaki GH = \(8 \times 7 + 3 = 59\) gün. Tam döneme kalan gün = \(280 - 59 = 221\). 15.01.2024 tarihine 221 gün eklendiğinde tahmini doğum tarihi 23.08.2024 olur. Bugün ultrason tarihiyle aynıysa güncel gebelik haftası yine 8h 3g'dür (59 gün).
Gebelik Yaşınızı ve Tahmini Doğum Tarihini (EDD) Yorumlama
Hesaplayıcı tarama tarihinizden ileriye doğru sayar: \(\text{EDD} = \text{Tarama Tarihi} + (280 - g)\) gün; burada \(g = 7 \times \text{hafta} + \text{gün}\), taramada ölçülen gebelik yaşıdır (GA). Tam bir gebeliğin 280 gün (40h0g) sürdüğünü varsayar.
EDD bir orta nokta tahminidir, son tarih değildir. Bebeklerin yalnızca yaklaşık %4-5'i EDD'de doğar. Normal, sağlıklı doğumlar bu tarih etrafında birkaç hafta boyunca yayılır.
Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Koleji (ACOG) bu dönem kategorilerini şöyle tanımlar:
- Erken dönem: 37h0g ila 38h6g
- Tam dönem: 39h0g ila 40h6g
- Geç dönem: 41h0g ila 41h6g
- Term sonrası: 42h0g ve sonrası
Yaygın olarak kullanılan trimester sınırları: birinci trimester 13h6g'ye kadar, ikinci trimester 14h0g ila 27h6g, üçüncü trimester ise 28h0g'den itibaren. Bazı kaynaklar bu çizgileri biraz farklı çeker.
Gebeliğin erken döneminde (özellikle birinci trimesterde) yapılan ultrason ölçümleri, erken embriyolar çok benzer hızlarda büyüdüğü için, son adet kanaması (LMP) tarihine göre genellikle tarihlendirme açısından daha doğru kabul edilir. LMP'ye dayalı tarihi korumak mı yoksa ultrason tarihine göre değiştirmek mi gerektiği, tarama bilgilerinizi ve kılavuzları kullanan hekiminizin kararıdır. Tarama ne kadar erken yapılmışsa hata payı o kadar dardır; daha geç taramalar tarihlendirme açısından daha az kesindir.
Bu genel bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Tarihlerinizi her zaman sağlık hizmeti sağlayıcınızla doğrulayın.
Gebelik Yaşı Referansı: Trimesterler ve Dönem Tanımları
Gün sayıları, GA'nın başlangıcından itibaren toplam gündür (0h0g = 0. gün); kullanılan formül \(\text{gün} = 7 \times \text{hafta} + \text{gün}\)'dür. Dönem kategorileri ACOG'u izler; prematüre (<37 hafta) ise DSÖ tanımıyla uyumludur. Trimester sınırları kaynaklara göre hafifçe değişir.
| Dönüm noktası | Aralık (hafta+gün) | Aralık (toplam gün) |
|---|---|---|
| Birinci trimester | 0h0g ila 13h6g | 0 ila 97 |
| İkinci trimester | 14h0g ila 27h6g | 98 ila 195 |
| Üçüncü trimester | 28h0g'den doğuma kadar | 196 ve sonrası |
| Prematüre | 37h0g'den önce | 259'dan az |
| Erken dönem | 37h0g ila 38h6g | 259 ila 272 |
| Tam dönem | 39h0g ila 40h6g | 273 ila 286 |
| Geç dönem | 41h0g ila 41h6g | 287 ila 293 |
| Term sonrası | 42h0g ve sonrası | 294 veya daha fazla |
| EDD referans noktası | 40h0g | 280 |
Senaryo Karşılaştırması: Farklı Tarama Tarihleri ve Gebelik Yaşları
Her satır \(\text{EDD} = \text{Tarama Tarihi} + (280 - g)\) gün formülünü kullanır. Son sütun, taramadan 30 gün sonraki GA'yı gösterir (\(g + 30\)). 3 ve 4. senaryolar 2028 yılına geçer; bu yıl artık yıldır (Şubat 29 gün çeker) ve gün sayımlarında buna yer verilmiştir.
| # | Tarama tarihi | Taramadaki GA | g (gün) | Term'e kalan günler (280 − g) | EDD | Taramadan 30 gün sonraki GA |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2025-03-03 | 6h0g | 42 | 238 | 2025-10-27 | 2025-04-02 tarihinde 10h2g (72 gün) |
| 2 | 2025-06-10 | 8h3g | 59 | 221 | 2026-01-17 | 2025-07-10 tarihinde 12h5g (89 gün) |
| 3 | 2027-11-15 | 12h0g | 84 | 196 | 2028-05-29 | 2027-12-15 tarihinde 16h2g (114 gün) |
| 4 | 2028-02-29 | 20h0g | 140 | 140 | 2028-07-18 | 2028-03-30 tarihinde 24h2g (170 gün) |
3. senaryonun kontrolü (artık yıl)
15 Kasım 2027, 2027 yılının 319. günüdür (Ekim sonuna kadar 304 gün + 15). 196 gün eklenince \(319 + 196 = 515\) olur. 2027'nin 365 günü çıkarılınca 2028'in 150. gününe ulaşılır. Artık bir yılda Ocak ile Nisan toplam 121 gün eder; dolayısıyla 150. gün, \(150 - 121 = 29\) Mayıs'tır: 29 Mayıs 2028.
4. senaryonun kontrolü
29 Şubat 2028, 2028 yılının 60. günüdür. 140 gün eklenince 200. güne ulaşılır. Artık bir yılda Ocak ile Haziran toplam 182 gün eder; dolayısıyla 200. gün Temmuz'un \(200 - 182 = 18\). günüdür: 18 Temmuz 2028.
Genellikle erken taramalar, geç taramalara göre daha güvenilir bir EDD verir. Bunlar yalnızca aritmetik örneklerdir; hangi tarihlendirmenin kullanılacağına hekiminiz karar verir.
Sıkça sorulan sorular
Ultrasonla tarihleme, son adet tarihine (SAT) göre daha mı doğru? Evet. İlk üç ayda yapılan ultrason, özellikle düzensiz adet döngülerinde son adet tarihine dayalı hesaplamadan genellikle daha doğru sonuç verir.
280 gün kuralı nedir? Tam dönem bir gebelik, geleneksel olarak 280 gün (40 hafta) gebelik haftası olarak kabul edilir.
Gerçek doğum tarihim değişebilir mi? Hekimler, ileri tarihli ultrasonlardan sonra tarihlemeyi güncelleyebilir. Bu hesaplayıcı yalnızca girdiğiniz tek bir ultrasonu esas alır ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez.