Henry Yasası Nedir?
Henry Yasası, bir gazın sıvı içinde çözünen miktarının, o gazın sıvının üzerindeki kısmi basıncıyla doğru orantılı olduğunu (sabit sıcaklıkta) ifade eder. Bu hesaplayıcının kullandığı biçimde çözünmüş derişim \(C = k_H \times P\) şeklindedir; burada C çözünmüş gazın molar derişimi (mol/L), kH Henry yasası çözünürlük sabiti (mol/(L·atm)) ve P gazın kısmi basıncıdır (atm).
Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır?
Gaz–çözücü çiftiniz için Henry yasası sabitini (bunlar sıcaklığa bağlı, tablolarda verilen değerlerdir) ve gazın kısmi basıncını girin. Hesaplayıcı bu iki değeri çarparak denge durumundaki çözünmüş derişimi verir. Örneğin sudaki oksijen için 25 °C civarındaki sabit yaklaşık 0,0013 mol/(L·atm), karbondioksit için ise yaklaşık 0,034 mol/(L·atm)'dir.
Formülün Açıklaması
Henry yasası şu nedenle geçerlidir: dengede, gaz moleküllerinin sıvıya giriş hızı, sıvıdan çıkış hızına eşittir. Kısmi basıncı artırmak çözeltiye daha fazla molekül iter ve derişim doğrusal olarak yükselir. kH sabiti, belirli bir gazın belirli bir çözücüde ne kadar "çözünür" olduğunu gösterir; daha büyük bir kH aynı basınçta daha fazla gazın çözündüğü anlamına gelir. Unutmayın ki sıcaklık arttıkça kH azalır; sıcak gazozun daha hızlı gazını kaçırmasının nedeni de budur.
Çözümlü Örnek
Diyelim ki CO₂, suyun üzerinde 2,0 atm kısmi basınçta tutuluyor ve \(k_H = 0{,}034\) mol/(L·atm). O hâlde $$C = 0{,}034 \times 2{,}0 = 0{,}068 \text{ mol/L}$$ çözünmüş CO₂ elde edilir. Basıncı iki katına çıkarırsanız çözünmüş derişim de iki katına çıkar.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi birimler kullanılıyor? Bu sürüm derişim biçimini kullanır: kH mol/(L·atm), P atm cinsinden olup sonuç C mol/L olarak verilir. Diğer gösterimlerde kH, basınç/derişim oranı şeklinde ifade edilir; bu nedenle tablodaki sabitinizin hangi biçime uyduğunu mutlaka kontrol edin.
Sıcaklık önemli mi? Evet. Henry yasası sabitleri sıcaklığa bağlıdır; bu yüzden doğru sonuç için sisteminizin sıcaklığında ölçülmüş bir kH değeri kullanın.
İlişki gerçekten doğrusal mı? Henry yasası, ideal-seyreltik bir yaklaşımdır. Düşük ve orta kısmi basınçlarda iyi çalışır, ancak çok yüksek basınçlarda veya çözücüyle tepkimeye giren gazlarda geçerliliğini yitirir.