Nedir?
Kullanılabilir IP Adresi Sayısı Hesaplayıcı, belirli bir prefix uzunluğuna sahip (CIDR gösterimiyle örneğin /24 ya da /16) bir IPv4 alt ağında cihazlara gerçekten kaç host adresi atayabileceğinizi gösterir. Alt ağ planlaması yaparken, DHCP havuzlarını boyutlandırırken veya bir ağ segmentinin kapasitesini tahmin ederken vazgeçilmez bir araçtır.
Nasıl Kullanılır?
Alt ağ prefix uzunluğunu girin — yani CIDR gösteriminde eğik çizginin (/) ardından gelen sayıyı (0 ile 32 arası). Hesapla düğmesine bastığınızda araç; bloktaki toplam adres sayısını, host bit sayısını ve ağ (network) ile yayın (broadcast) adresleri ayrıldıktan sonra kalan kullanılabilir adres sayısını döndürür.
Formülün Açıklaması
Bir IPv4 adresi 32 bitten oluşur. Prefix uzunluğu p, adresin ağ kısmını sabitler ve geriye \(32 - p\) kadar host biti kalır. Dolayısıyla toplam adres sayısı \(2^{32 - p}\) olur. Standart bir alt ağda ilk adres ağ tanımlayıcısı (network ID), son adres ise yayın (broadcast) adresi olarak ayrılır; bu nedenle kullanılabilir adres sayısı şöyle hesaplanır:
$$\text{Usable} = 2^{\,32 - \text{Prefix}} - 2$$
Not: Noktadan noktaya bağlantılarda kullanılan /31 (RFC 3021) ve tek bir host'u temsil eden /32 rotası özel durumlardır; bu klasik "2 çıkarma" kuralı bunlar için geçerli değildir.
Örnek Hesaplama
/24 alt ağı için: host bitleri = \(32 - 24 = 8\), toplam = \(2^8 = 256\) ve kullanılabilir = \(256 - 2 = 254\) adres. /16 bir alt ağ ise $$2^{16} - 2 = 65.534$$ kullanılabilir host sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Neden 2 çıkarıyoruz? Bir adres ağın kendisini (network ID), bir adres de yayın (broadcast) adresini tanımlar; ikisi de bir cihaza atanamaz.
Peki /31 alt ağlarında durum ne? RFC 3021, /31 alt ağlarında her iki adresin de noktadan noktaya bağlantılar için kullanılmasına izin verir; böylece 2 kullanılabilir adres elde edilir.
Bu araç IPv6 için çalışır mı? Hayır — bu araç yalnızca IPv4 içindir. IPv6, 128 bitlik adresler ve farklı host ayırma kuralları kullanır.
