Nedir?
Su Basınç Kaybı Hesaplama aracı, suyun düz bir boru boyunca ilerlerken kaybettiği basıncı tahmin eder. Akan su ile boru cidarı arasındaki sürtünme, işe yarayan basıncı ısıya dönüştürür; bu kayıp debi ve boru uzunluğu arttıkça büyür, boru çapı genişledikçe ise çok hızlı biçimde azalır.
Formül
Hesaplama, boru sürtünme kayıpları için en yaygın kabul gören model olan Darcy-Weisbach denklemini kullanır:
$$\Delta P = f \, \frac{L}{d} \, \frac{\rho v^{2}}{2}$$Burada \(f\) Darcy sürtünme katsayısı, \(L\) boru uzunluğu, \(d\) boru iç çapı, \(\rho \approx 1000\ \text{kg/m}^{3}\) suyun yoğunluğu ve \(v\) ortalama akış hızıdır. Hız, debi \(Q\) ve kesit alanından bulunur: \(v = \dfrac{Q}{A}\), burada \(A = \dfrac{\pi d^{2}}{4}\).
Nasıl Kullanılır?
Hacimsel debiyi litre/dakika, boru uzunluğunu metre ve iç çapı milimetre cinsinden girin. Türbülanslı akıştaki pürüzsüz borular için \(0.02\) civarındaki bir sürtünme katsayısı tipiktir; pürüzlü veya eski borularda bu değeri artırın. Hesaplayıcı size akış hızını, metre su sütunu cinsinden yük kaybını ve kilopaskal cinsinden basınç kaybını verir.
Örnek Hesap
\(Q = 60\ \text{L/min}\), \(L = 100\ \text{m}\), \(d = 50\ \text{mm}\) ve \(f = 0.02\) değerleri için:
$$v = \frac{0.001}{\pi (0.05)^{2}/4} = 0.509\ \text{m/s}$$$$\Delta P = 0.02 \times \frac{100}{0.05} \times \frac{1000 \times 0.509^{2}}{2} \approx 5.19\ \text{kPa}$$
Sıkça Sorulan Sorular
Çap neden bu kadar belirleyici? Hız, debi üzerinden yazıldığında basınç kaybı yaklaşık \(1/d^{5}\) ile ölçeklenir; yani çapı iki katına çıkarmak kaybı otuz kattan fazla azaltabilir.
Hangi sürtünme katsayısını kullanmalıyım? Temiz ticari borular için \(0.02\) civarı iyi bir başlangıçtır; hassas hesaplarda \(f\) değerini Reynolds sayısı ve bağıl pürüzlülükten hesaplayın.
Fittings (vana, dirsek) kayıpları dâhil mi? Hayır, hesap yalnızca düz boruyu kapsar; vana ve dirsekler için eşdeğer boru uzunluğu eklemelisiniz.