Bu Hesap Aracı Ne İşe Yarar?
Bu araç, bir su sütununun yüksekliğini, tabanında oluşturduğu hidrostatik basınca dönüştürür. Yüksekliği fit su (ftH2O) ya da inç su (inH2O) olarak girin; karşılığını PSI, kilopaskal (kPa) ve bar cinsinden basınç olarak alın. Tesisat, HVAC kanal statik basınç ölçümü, kuyu ve depo tasarımı, pompa basma yüksekliği (head) hesapları ve akışkanlar mekaniği ödevleri için oldukça kullanışlıdır.
Nasıl Kullanılır?
Su sütununun yüksekliğini kutuya yazın, uygun birimi seçin ve basınç sonucunu okuyun. Asıl çıktı PSI cinsindendir; aşağıdaki tablo aynı değeri kolaylık olsun diye kPa ve bar olarak da gösterir.
Formülün Açıklaması
Hidrostatik basınç yalnızca akışkanın yüksekliğine ve yoğunluğuna bağlıdır; kabın şekliyle ilgisi yoktur. Tipik koşullardaki tatlı su için, her bir fit dikey su yaklaşık 0,4335 PSI, her bir inç ise yaklaşık 0,03613 PSI basınç oluşturur:
$$\text{P (PSI)} = \text{fit su} \times 0{,}4335$$ $$\text{P (PSI)} = \text{inç su} \times 0{,}03613$$Diğer birimlere çevirmek için: \(1\ \text{PSI} = 6{,}894757\ \text{kPa} = 0{,}0689476\ \text{bar}\).
Örnek Hesaplama
Bir depolama tankında su 10 fit derinliğinde duruyor olsun. Tabandaki basınç \(= 10 \times 0{,}4335 = \) 4,335 PSI olur; bu da yaklaşık 29,89 kPa veya 0,299 bar demektir. Yüksek katlı binalarda hidrofor (basınç pompası) gerekmesinin nedeni de budur: her 10 fitlik yükselme talebe kabaca 4,3 PSI ekler.
Su Sütunu Yüksekliğinden Basınca Hızlı Dönüşüm Tablosu
Değerler, su sütunu fiti (ftH2O) başına 0,4335 PSI, su sütunu inçi (inH2O) başına 0,03613 PSI ve 1 PSI = 6,894757 kPa = 0,0689476 bar değerlerini kullanır. Tatlı su varsayılmıştır; bu nedenle deniz suyu sütunu yaklaşık %2,5 daha fazla basınç verir.
| Su sütunu yüksekliği | PSI | kPa | bar |
|---|---|---|---|
| 1 ftH2O | 0,4335 | 2,989 | 0,02989 |
| 2 ftH2O | 0,8670 | 5,978 | 0,05978 |
| 5 ftH2O | 2,1675 | 14,944 | 0,14944 |
| 10 ftH2O | 4,335 | 29,889 | 0,29889 |
| 20 ftH2O | 8,670 | 59,777 | 0,59777 |
| 50 ftH2O | 21,675 | 149,444 | 1,4944 |
| 100 ftH2O | 43,350 | 298,888 | 2,9889 |
| 1 inH2O | 0,03613 | 0,2491 | 0,002491 |
| 5 inH2O | 0,18065 | 1,2455 | 0,012455 |
| 10 inH2O | 0,3613 | 2,491 | 0,024911 |
| 27,7 inH2O | 1,0008 | 6,900 | 0,06900 |
Ters dönüşüm: 1 PSI ≈ 2,307 ftH2O ≈ 27,68 inH2O. Belirli bir basıncı oluşturan su yüksekliğini bulmak için, fit cinsinden sonuç için PSI değerini 2,307 ile, inç cinsinden sonuç için ise 27,68 ile çarpın.
Formül örneği: \(10\ \text{ft} \times 0.4335 = 4.335\ \text{psi}\) ve \(4.335 \times 6.894757 = 29.889\ \text{kPa}\).
Kullanılan Sabitler ve Dönüşüm Katsayıları
Bir sıvı sütununun oluşturduğu hidrostatik basınç $$P = \rho \, g \, h$$ bağıntısını izler; burada \(\rho\) yoğunluk, \(g\) yerçekimi ivmesi ve \(h\) sütun yüksekliğidir. Basınç yalnızca dikey yüksekliğe bağlıdır; boru çapına veya tank genişliğine bağlı değildir.
| Büyüklük | Değer |
|---|---|
| Tatlı su yoğunluğu | ≈ 62,4 lb/ft³; yaklaşık 4 °C'de ≈ 1000 kg/m³, 20 °C'de ≈ 998 kg/m³ |
| Standart yerçekimi | 9,80665 m/s² |
| Yükseklik | 1 ftH2O = 12 inH2O (1 ft = 0,3048 m) |
| Fit başına basınç | 1 ftH2O = 0,4335 PSI = 2,989 kPa = 0,02989 bar |
| İnç başına basınç | 1 inH2O ≈ 249,09 Pa (4 °C referansında yaklaşık 249,08 Pa) = 0,03613 PSI |
| PSI'dan kPa'ya | 1 PSI = 6,894757 kPa = 0,0689476 bar |
| Atmosfer | 1 atm = 14,696 PSI = 101,325 kPa (yaklaşık 33,9 ftH2O) |
| Deniz suyu | Özgül ağırlık ≈ 1,025; fit başına yaklaşık 0,4443 PSI (0,4335 × 1,025) |
SI birimlerinde kontrol: \(1000 \times 9.80665 \times 0.3048 \approx 2989\ \text{Pa} = 2.989\ \text{kPa}\) fit başına. Su yoğunluğu sıcaklıkla hafifçe değiştiğinden, yayımlanan katsayılar referans sıcaklığına bağlı olarak son hanede farklılık gösterir. Sıcak veya çözünmüş katı madde bakımından zengin su sonucu küçük ölçüde değiştirir.
Tipik Basınç Senaryoları
Bunlar, yukarıdaki katsayılar kullanılarak elde edilen yaklaşık tatlı su değerleridir. Gerçek sistemlerde ayrıca statik yükseklik hesabına dahil olmayan sürtünme kayıpları ve akış etkileri de bulunur.
| Senaryo | Su yüksekliği | Oluşan basınç |
|---|---|---|
| HVAC kanalı statik basıncı (alt uç) | 0,5 inH2O | ≈ 0,018 PSI (≈ 0,12 kPa) |
| HVAC kanalı statik basıncı (üst uç) | 2 inH2O | ≈ 0,072 PSI (≈ 0,50 kPa) |
| Küçük su kulesi veya yüksek tank | 30 ft | ≈ 13,005 PSI (≈ 89,7 kPa) |
| 2 katlı bir evde su yükselmesi | ≈ 20 ft | ≈ 8,7 PSI (≈ 59,8 kPa) |
| 10 katlı bina | ≈ 100 ft | ≈ 43,4 PSI (≈ 299 kPa) |
| Tipik konut şebeke beslemesi (40 PSI) | ≈ 92 ft yük | 40 PSI (≈ 276 kPa) |
| Tipik konut şebeke beslemesi (80 PSI) | ≈ 185 ft yük | 80 PSI (≈ 552 kPa) |
Son iki satırdaki besleme basıncı, birçok konut sistemi için yaygın bir aralıktır; ancak yerel şebeke işletmecileri ve tesisat yönetmelikleri ülkeye ve bölgeye göre değişir. Yükseklikler \(\text{ft} = \text{PSI} \times 2.307\) ile bulunur; örneğin \(40 \times 2.307 = 92.3\ \text{ft}\) ve \(80 \times 2.307 = 184.6\ \text{ft}\).
Sıkça Sorulan Sorular
Su sıcaklığının etkisi var mı? Çok az. 0,4335 katsayısı, oda sıcaklığına yakın tatlı suyu varsayar. Sıcak su biraz daha az yoğun olduğundan basınç da ufak bir miktar düşer.
Peki tuzlu su için durum nedir? Deniz suyu daha yoğundur (yaklaşık 1,025 kat), bu nedenle yaklaşık bir tahmin için sonucu kabaca 1,025 ile çarpın.
Bu, etkin (gauge) basınç mı yoksa mutlak basınç mı? Etkin (gauge) basınçtır; yani su sütununun atmosfer basıncının üzerine eklediği basınçtır. Deniz seviyesinde mutlak basınç için yaklaşık 14,7 PSI ekleyin.