Công Cụ Này Làm Gì
Công cụ này chuyển đổi chiều cao của một cột nước thành áp suất thủy tĩnh mà nó tạo ra ở đáy. Bạn chỉ cần nhập chiều cao theo feet nước (ftH2O) hoặc inch nước (inH2O), kết quả sẽ cho ra áp suất tương đương tính bằng PSI, kilopascal (kPa) và bar. Đây là công cụ hữu ích cho công việc cấp thoát nước, đo áp suất tĩnh đường ống HVAC, thiết kế giếng và bồn chứa, tính cột áp bơm, cũng như giải bài tập cơ học chất lưu. Lưu ý rằng các đơn vị feet, inch và PSI là hệ đo lường Anh – Mỹ; ở Việt Nam thường dùng mét, kPa và bar nên bạn có thể tham khảo các giá trị quy đổi trong bảng kết quả.
Cách Sử Dụng
Hãy nhập chiều cao cột nước vào ô tương ứng, chọn đúng đơn vị, rồi đọc kết quả áp suất. Kết quả chính được hiển thị bằng PSI; bảng bên dưới quy đổi cùng giá trị đó sang kPa và bar để bạn tiện theo dõi.
Giải Thích Công Thức
Áp suất thủy tĩnh chỉ phụ thuộc vào chiều cao và khối lượng riêng của chất lỏng, chứ không phụ thuộc vào hình dạng của vật chứa. Với nước ngọt ở điều kiện thông thường, mỗi foot nước theo phương thẳng đứng tạo ra khoảng 0,4335 PSI, còn mỗi inch tạo ra khoảng 0,03613 PSI:
$$\text{P (PSI)} = \text{số feet nước} \times 0{,}4335$$$$\text{P (PSI)} = \text{số inch nước} \times 0{,}03613$$Để quy đổi thêm: 1 PSI = 6,894757 kPa = 0,0689476 bar.
Ví Dụ Cụ Thể
Một bồn chứa có mực nước cao 10 feet. Áp suất tại đáy = \(10 \times 0{,}4335 = 4{,}335\) PSI, tương đương khoảng 29,89 kPa hay 0,299 bar. Đây chính là lý do các tòa nhà cao tầng cần bơm tăng áp: cứ mỗi 10 feet chiều cao lại làm tăng thêm khoảng 4,3 PSI áp suất cần đáp ứng.
Bảng chuyển đổi nhanh từ chiều cao cột nước sang áp suất
Các giá trị dùng 0,4335 PSI trên mỗi foot nước (ftH2O), 0,03613 PSI trên mỗi inch nước (inH2O), và 1 PSI = 6,894757 kPa = 0,0689476 bar. Chúng giả định nước ngọt, nên một cột nước biển cho áp suất lớn hơn khoảng 2,5%.
| Chiều cao cột nước | PSI | kPa | bar |
|---|---|---|---|
| 1 ftH2O | 0,4335 | 2,989 | 0,02989 |
| 2 ftH2O | 0,8670 | 5,978 | 0,05978 |
| 5 ftH2O | 2,1675 | 14,944 | 0,14944 |
| 10 ftH2O | 4,335 | 29,889 | 0,29889 |
| 20 ftH2O | 8,670 | 59,777 | 0,59777 |
| 50 ftH2O | 21,675 | 149,444 | 1,4944 |
| 100 ftH2O | 43,350 | 298,888 | 2,9889 |
| 1 inH2O | 0,03613 | 0,2491 | 0,002491 |
| 5 inH2O | 0,18065 | 1,2455 | 0,012455 |
| 10 inH2O | 0,3613 | 2,491 | 0,024911 |
| 27,7 inH2O | 1,0008 | 6,900 | 0,06900 |
Chuyển đổi ngược: 1 PSI ≈ 2,307 ftH2O ≈ 27,68 inH2O. Để tìm chiều cao cột nước tạo ra một áp suất cho trước, nhân PSI với 2,307 để ra feet hoặc với 27,68 để ra inch.
Ví dụ về công thức: \(10\ \text{ft} \times 0.4335 = 4.335\ \text{psi}\), và \(4.335 \times 6.894757 = 29.889\ \text{kPa}\).
Hằng số và hệ số chuyển đổi được sử dụng
Áp suất thủy tĩnh từ một cột chất lỏng tuân theo $$P = \rho \, g \, h$$ trong đó \(\rho\) là khối lượng riêng, \(g\) là gia tốc trọng trường và \(h\) là chiều cao cột. Áp suất chỉ phụ thuộc vào chiều cao theo phương thẳng đứng, không phụ thuộc vào đường kính ống hay chiều rộng bể chứa.
| Đại lượng | Giá trị |
|---|---|
| Khối lượng riêng nước ngọt | ≈ 62,4 lb/ft³; ≈ 1000 kg/m³ ở khoảng 4 °C, ≈ 998 kg/m³ ở 20 °C |
| Gia tốc trọng trường tiêu chuẩn | 9,80665 m/s² |
| Chiều cao | 1 ftH2O = 12 inH2O (1 ft = 0,3048 m) |
| Áp suất trên mỗi foot | 1 ftH2O = 0,4335 PSI = 2,989 kPa = 0,02989 bar |
| Áp suất trên mỗi inch | 1 inH2O ≈ 249,09 Pa (khoảng 249,08 Pa ở mốc 4 °C) = 0,03613 PSI |
| PSI sang kPa | 1 PSI = 6,894757 kPa = 0,0689476 bar |
| Atmosphere (atm) | 1 atm = 14,696 PSI = 101,325 kPa (khoảng 33,9 ftH2O) |
| Nước biển | Tỷ trọng ≈ 1,025, tức khoảng 0,4443 PSI trên mỗi foot (0,4335 × 1,025) |
Kiểm tra theo đơn vị SI: \(1000 \times 9.80665 \times 0.3048 \approx 2989\ \text{Pa} = 2.989\ \text{kPa}\) trên mỗi foot. Khối lượng riêng của nước thay đổi nhẹ theo nhiệt độ, nên các hệ số đã công bố khác nhau ở chữ số cuối tùy theo nhiệt độ tham chiếu. Nước ấm hoặc nước có nhiều chất hòa tan sẽ làm kết quả thay đổi một lượng nhỏ.
Các tình huống áp suất điển hình
Đây là các giá trị gần đúng cho nước ngọt, dùng các hệ số ở trên. Hệ thống thực tế còn có tổn thất do ma sát và hiệu ứng dòng chảy mà phép tính cột áp tĩnh không bao gồm.
| Tình huống | Chiều cao cột nước | Áp suất thu được |
|---|---|---|
| Áp suất tĩnh ống gió HVAC (mức thấp) | 0,5 inH2O | ≈ 0,018 PSI (≈ 0,12 kPa) |
| Áp suất tĩnh ống gió HVAC (mức cao) | 2 inH2O | ≈ 0,072 PSI (≈ 0,50 kPa) |
| Tháp nước nhỏ hoặc bồn nâng cao | 30 ft | ≈ 13,005 PSI (≈ 89,7 kPa) |
| Mực nước dâng lên trong nhà hai tầng | ≈ 20 ft | ≈ 8,7 PSI (≈ 59,8 kPa) |
| Tòa nhà 10 tầng | ≈ 100 ft | ≈ 43,4 PSI (≈ 299 kPa) |
| Nguồn cấp nước sinh hoạt đô thị điển hình (40 PSI) | ≈ 92 ft cột áp | 40 PSI (≈ 276 kPa) |
| Nguồn cấp nước sinh hoạt đô thị điển hình (80 PSI) | ≈ 185 ft cột áp | 80 PSI (≈ 552 kPa) |
Áp suất cấp nước ở hai hàng cuối là một khoảng phổ biến cho nhiều hệ thống dân dụng, nhưng các đơn vị cấp nước địa phương và quy chuẩn ống nước khác nhau theo quốc gia và khu vực. Cột áp được tính theo \(\text{ft} = \text{PSI} \times 2.307\), ví dụ \(40 \times 2.307 = 92.3\ \text{ft}\) và \(80 \times 2.307 = 184.6\ \text{ft}\).
Câu Hỏi Thường Gặp
Nhiệt độ nước có ảnh hưởng không? Có một chút. Hệ số 0,4335 được tính cho nước ngọt ở nhiệt độ phòng. Nước nóng có khối lượng riêng nhỏ hơn một chút nên áp suất sẽ thấp hơn không đáng kể.
Còn nước biển thì sao? Nước biển nặng hơn (khoảng 1,025 lần), vì vậy bạn hãy nhân kết quả với khoảng 1,025 để ước tính.
Đây là áp suất tương đối hay tuyệt đối? Đây là áp suất tương đối (gauge) — tức phần áp suất do cột nước tạo ra so với áp suất khí quyển. Cộng thêm khoảng 14,7 PSI để có áp suất tuyệt đối ở mực nước biển.