Tiền thai sản khi sinh con là gì, ai cần tính?
Khi sinh con, người lao động đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc được nghỉ việc và nhận tiền từ quỹ BHXH thay cho tiền lương. Khoản này gọi chung là tiền thai sản. Công cụ tính số tiền đó theo pháp luật Việt Nam, cho hai trường hợp: lao động nữ sinh con và lao động nam có vợ sinh con.
Công cụ áp dụng Luật BHXH 2024 cho con sinh từ 01/07/2025 và quy định mới về sinh con thứ hai cho con sinh từ 01/07/2026. Các mức tiền được kiểm tra đến ngày 28/09/2026.
Căn cứ pháp lý
| Văn bản | Điều | Quy định | Hiệu lực |
|---|---|---|---|
| Luật BHXH 41/2024/QH15 | 50 k2, k3 | Điều kiện: đủ 06 tháng đóng trong 12 tháng trước sinh (03 tháng nếu phải nghỉ dưỡng thai). | 01/07/2025 |
| Luật BHXH 41/2024/QH15 | 53 k1–k3 | Mẹ nghỉ theo Bộ luật Lao động; cha nghỉ 05–14 ngày làm việc trong 60 ngày sau sinh. | 01/07/2025 |
| Luật BHXH 41/2024/QH15 | 58 k1, k4 | Trợ cấp một lần: 02 × mức tham chiếu mỗi con; mẹ không đủ điều kiện thì chồng nhận. | 01/07/2025 |
| Luật BHXH 41/2024/QH15 | 59 k1, k2 | Trợ cấp tháng = 100% bình quân tiền lương; ngày của cha = tháng ÷ 24. | 01/07/2025 |
| Luật BHXH 41/2024/QH15 | 60 k1–k4 | Dưỡng sức tối đa 10/07/05 ngày, mỗi ngày 30% mức tham chiếu. | 01/07/2025 |
| Bộ luật Lao động 45/2019/QH14 | 139 k1 | Mẹ nghỉ 06 tháng, trước sinh tối đa 02 tháng; sinh đôi thêm 01 tháng mỗi con. | 01/01/2021 – 30/06/2026 |
| Luật Dân số 113/2025/QH15 | 29 k1, k2; 30 k1 | Con thứ hai: mẹ nghỉ 07 tháng, cha nghỉ 10 ngày làm việc. | 01/07/2026 |
| Nghị định 168/2026/NĐ-CP | 2 k1 a, b; k2 | Con thứ hai: khi sinh, mẹ có một con đẻ còn sống. | 01/07/2026 |
| Nghị định 73/2024/NĐ-CP | 3 k2 | Lương cơ sở 2.340.000 đ/tháng. | 01/07/2024 – 30/06/2026 |
| Nghị định 161/2026/NĐ-CP | 3 k2 | Lương cơ sở 2.530.000 đ/tháng. | 01/07/2026 |
"k" là khoản. Khi chưa bãi bỏ lương cơ sở, mức tham chiếu bằng lương cơ sở (Luật BHXH 2024, Điều 141 khoản 13).
Cách tính tiền thai sản
Với lao động nữ sinh con, công cụ làm theo các bước sau.
- Xét điều kiện (Điều 50): đủ 06 tháng đóng BHXH bắt buộc trong 12 tháng trước khi sinh, hoặc đủ 03 tháng nếu đã đóng đủ 12 tháng và phải nghỉ dưỡng thai. Không đủ thì vẫn được nghỉ nhưng không có trợ cấp.
- Xác định số tháng nghỉ M (Bộ luật Lao động Điều 139 khoản 1): 06 tháng; 07 tháng nếu sinh con thứ hai từ 01/07/2026; sinh đôi trở lên cộng 01 tháng cho mỗi con từ con thứ hai.
- Tiền trong thời gian nghỉ (Điều 59 khoản 1): bình quân tiền lương B nhân M.
- Trợ cấp một lần (Điều 58 khoản 4): 2 lần mức tham chiếu R tại tháng sinh, nhân số con n.
- Dưỡng sức (Điều 60): số ngày tối đa D nhân 30% mức tham chiếu R' tại ngày bắt đầu dưỡng sức (ngày liền sau khi hết nghỉ thai sản).
Công thức chính:
$$T = B \times M + 2R \times n + 0{,}3R' \times D$$Trong đó T là tổng tiền, B là bình quân tiền lương đóng BHXH 06 tháng gần nhất, M là số tháng nghỉ, R là mức tham chiếu tại tháng sinh, n là số con, R' là mức tham chiếu khi bắt đầu dưỡng sức, D là số ngày dưỡng sức tối đa.
Với lao động nam có vợ sinh con, N là số ngày nghỉ và L là trợ cấp một lần (chỉ khi vợ không đủ điều kiện và chồng đóng đủ 06 tháng):
$$T_{cha} = \frac{B \times N}{24} + L$$| Tham số (theo ngày áp dụng) | Áp dụng từ 01/07/2025 | Áp dụng từ 01/07/2026 |
|---|---|---|
| Mức tham chiếu (lương cơ sở) | 2.340.000 đ | 2.530.000 đ |
| Trợ cấp một lần mỗi con | 4.680.000 đ | 5.060.000 đ |
| Dưỡng sức một ngày | 702.000 đ | 759.000 đ |
| Trần bình quân tiền lương (20 lần mức tham chiếu) | 46.800.000 đ | 50.600.000 đ |
| Trường hợp | Thời gian nghỉ | Áp dụng từ |
|---|---|---|
| Mẹ sinh 1 con | 06 tháng | 01/01/2021 |
| Mẹ sinh con thứ hai | 07 tháng | 01/07/2026 |
| Mẹ sinh đôi trở lên | thêm 01 tháng mỗi con từ con thứ hai | 01/01/2021 |
| Cha, trường hợp thường | 05 ngày làm việc | 01/07/2025 |
| Cha, vợ sinh mổ hoặc con dưới 32 tuần | 07 ngày làm việc | 01/07/2025 |
| Cha, vợ sinh đôi | 10 ngày; sinh mổ 14 ngày | 01/07/2025 |
| Cha, vợ sinh ba trở lên | thêm 03 ngày mỗi con từ con thứ ba | 01/07/2025 |
| Cha, vợ sinh con thứ hai | 10 ngày làm việc | 01/07/2026 |
| Dưỡng sức: sinh từ 2 con / sinh mổ / còn lại | 10 / 07 / 05 ngày | 01/07/2025 |
Làm tròn và giới hạn: tiền của cha làm tròn đến đồng (từ 0,5 đồng làm tròn lên). Bình quân tiền lương không được vượt trần 20 lần mức tham chiếu tại tháng sinh; nhập cao hơn thì công cụ báo lỗi.
Ví dụ tính tay
Ví dụ 1 — mẹ sinh con thứ hai. Chị Lan đóng BHXH liên tục 12 tháng, bình quân tiền lương 06 tháng gần nhất là 10.000.000 đ. Chị đang có một con, sinh thường con thứ hai ngày 01/07/2026, không nghỉ trước sinh.
- Con thứ hai sinh từ 01/07/2026 nên nghỉ 07 tháng: 10.000.000 × 7 = 70.000.000 đ.
- Trợ cấp một lần: 2 × 2.530.000 × 1 = 5.060.000 đ.
- Hết nghỉ ngày 31/01/2027, dưỡng sức tối đa 05 ngày × 759.000 = 3.795.000 đ.
- Tổng: 78.855.000 đ.
Khi bạn mở trang, công cụ điền sẵn đúng ví dụ này, chỉ thay ngày sinh bằng ngày hôm nay. Con sinh từ 01/07/2026 trở đi dùng cùng mức tham chiếu 2.530.000 đ, nên kết quả vẫn là 78.855.000 đ cho tới khi mức tham chiếu thay đổi.
Ví dụ 2 — cùng hoàn cảnh nhưng sinh ngày 30/06/2026, trước mốc. Chị chỉ nghỉ 06 tháng (60.000.000 đ), trợ cấp một lần theo mức cũ 4.680.000 đ. Dưỡng sức bắt đầu cuối tháng 12/2026 nên vẫn theo mức mới 759.000 đ/ngày: 3.795.000 đ. Tổng 68.475.000 đ.
Ví dụ 3 — người cha. Anh Minh có bình quân tiền lương 12.000.000 đ, vợ sinh con thứ hai ngày 01/07/2026 và vợ đủ điều kiện. Anh nghỉ 10 ngày làm việc: 12.000.000 × 10 ÷ 24 = 5.000.000 đ. Vợ nhận trợ cấp một lần nên anh không nhận khoản này.
Mốc thay đổi và cách công cụ chọn kỳ
Công cụ chọn quy định theo ô ngày sinh con:
- Trước 01/07/2025: áp dụng Luật BHXH 2014, công cụ không tính và báo lỗi.
- 01/07/2025 đến 30/06/2026: mẹ nghỉ 06 tháng dù là con thứ hai, cha nghỉ 05 ngày; trợ cấp một lần 4.680.000 đ mỗi con.
- Từ 01/07/2026: con thứ hai mẹ nghỉ 07 tháng, cha nghỉ 10 ngày; trợ cấp một lần 5.060.000 đ mỗi con.
Riêng dưỡng sức tính theo ngày bắt đầu nghỉ dưỡng sức, thường 6 đến 7 tháng sau khi sinh. Vì thế một người sinh trước 01/07/2026 vẫn có thể nhận dưỡng sức theo mức 759.000 đ/ngày. Công cụ tính ngày này từ ngày sinh, số ngày nghỉ trước sinh và số tháng nghỉ.
Trường hợp đặc biệt và điều công cụ chưa tính
- Con thứ hai mà sinh đôi trở lên: luật cho con thứ hai 07 tháng và cho sinh đôi thêm 01 tháng mỗi con, nhưng chưa có văn bản nói có cộng hai quy định hay không. Công cụ ghi "chưa xác minh" cho thời gian nghỉ và tiền tháng; trợ cấp một lần và dưỡng sức vẫn tính.
- Vợ sinh con thứ hai phải mổ: cha có thể nghỉ 07 ngày (sinh mổ) hoặc 10 ngày (con thứ hai). Công cụ dùng 10 ngày vì quy định con thứ hai không loại trừ sinh mổ; chưa có hướng dẫn chính thức.
- Sinh trước 01/07/2026 mà đang nghỉ vào ngày đó: Luật Dân số không có điều khoản chuyển tiếp; công cụ xét theo ngày sinh.
- Số ngày dưỡng sức là mức tối đa. Số ngày thực tế do người sử dụng lao động và công đoàn quyết định. Đi làm lại trước khi hết nghỉ thì không có dưỡng sức.
- Không tính: khám thai, sảy thai, thai chết, mang thai hộ, nhận con nuôi, mẹ chết hoặc không đủ sức khỏe sau sinh, đi làm sớm, BHXH tự nguyện. Tiền thai sản không chịu thuế thu nhập cá nhân.
Cách nhập dữ liệu
- Ngày sinh con: ngày con chào đời, hoặc ngày dự sinh nếu chưa sinh. Định dạng ngày/tháng/năm.
- Số con trong lần sinh và số con đẻ còn sống của người mẹ trước lần sinh này: xem giấy khai sinh của các con. Con đã mất không tính.
- Sinh mổ, con dưới 32 tuần: theo giấy chứng sinh hoặc giấy ra viện.
- Bình quân tiền lương đóng BHXH: cộng tiền lương đóng BHXH của 06 tháng liền trước tháng nghỉ rồi chia 6 (xem trên ứng dụng VssID). Gõ số nguyên, ví dụ 10.000.000.
- Số tháng đóng trong 12 tháng trước sinh: từ 0 đến 12, cũng xem trên VssID.
- Nghỉ dưỡng thai và số ngày nghỉ trước sinh (chỉ với lao động nữ): theo chỉ định của bác sĩ và ngày bạn bắt đầu nghỉ; tối đa 62 ngày.
- Vợ đủ điều kiện (chỉ với lao động nam): chọn "Không" nếu vợ không đóng BHXH bắt buộc hoặc đóng chưa đủ 06 tháng trong 12 tháng trước sinh.
Câu hỏi thường gặp
Sinh con thứ hai được nghỉ mấy tháng?
Nếu con sinh từ 01/07/2026 và khi sinh người mẹ có đúng một con đẻ còn sống, mẹ được nghỉ 07 tháng, cha được nghỉ 10 ngày làm việc. Sinh trước ngày đó thì vẫn là 06 tháng và 05 ngày.
Đóng BHXH chưa đủ 6 tháng có được hưởng thai sản không?
Thường là không. Ngoại lệ: người đã đóng đủ 12 tháng trở lên, khi mang thai phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định, thì chỉ cần đủ 03 tháng trong 12 tháng trước khi sinh.
Vợ không đóng BHXH thì chồng được nhận gì?
Chồng đang đóng BHXH bắt buộc được nghỉ và hưởng tiền theo số ngày nghỉ. Nếu chồng đóng đủ 06 tháng trong 12 tháng trước khi sinh, chồng nhận thêm trợ cấp một lần 2 lần mức tham chiếu cho mỗi con.
Trợ cấp một lần khi sinh con là bao nhiêu?
Bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng sinh cho mỗi con: 4.680.000 đ nếu sinh trước 01/07/2026 và 5.060.000 đ nếu sinh từ ngày đó.
Nghỉ trước khi sinh có làm giảm số tháng nghỉ sau sinh không?
Có. Tổng thời gian nghỉ là 06 tháng (07 tháng nếu là con thứ hai), trong đó nghỉ trước khi sinh không quá 02 tháng. Nghỉ trước sinh bao nhiêu ngày thì sau sinh bớt đi bấy nhiêu. Tổng tiền không đổi, chỉ ngày hết nghỉ và mức dưỡng sức có thể khác.