Tekne Kapasitesi Hesaplama Aracı Nedir?
Bu hesaplama aracı, küçük bir eğlence teknesinin güvenle taşıyabileceği azami kişi sayısını tahmin eder. 20 fitin (yaklaşık 6 m) altındaki tek gövdeli tekneler için sıkça anılan ABD Sahil Güvenlik (United States Coast Guard) pratik kuralını kullanır. Bu yöntem ABD suları için bir rehberdir; Türkiye'deki kurallar ve ruhsat/belge koşulları farklılık gösterebilir. Üretici tarafından belirlenen ve teknenizin üzerinde bulunan kapasite plakası her zaman önceliklidir. Tek gövdeli olmayan veya 20 fiti aşan tekneler için farklı kurallar geçerlidir.
Nasıl Kullanılır?
Önce fit veya metre birimini seçin, ardından teknenin toplam boyunu ve genişliğini (en geniş noktasını) girin. Araç metrik değerleri fite çevirir, güverte alanını hesaplar, sonucu 15'e böler ve kişi sayısını aşağı yuvarlayarak tam sayıya indirir.
Formülün Açıklaması
\(L\) boyu fit, \(B\) genişliği fit cinsinden göstersin:
$$\text{Persons} = \left\lfloor \frac{L \times B}{15} \right\rfloor$$Sonuç, kişi başına ortalama 150 lb (yaklaşık 68 kg) ağırlık varsayar; dolayısıyla toplam ağırlık \(\text{Persons} \times 150\) lb olur. Aşağı yuvarlama, tahmini güvenli tarafta tutar.
Çözümlü Örnek
Boyu 16 ft, genişliği 6 ft olan bir tekne düşünelim:
$$\frac{16 \times 6}{15} = \frac{96}{15} = 6.4 \Rightarrow 6\ \text{persons}$$Kişilerin toplam ağırlığı \(6 \times 150 = 900\) lb olur.
Sık Sorulan Sorular
Bu hesaplama kapasite plakasının yerini tutar mı?
Hayır. Teknenizdeki plaka; ağırlık, kişi sayısı ve motor gücü için test edilmiş sınırları gösterir. Bu sınırları asla aşmayın.
Dalgalı denizde daha az kişi taşımalı mıyım?
Evet. Kötü hava, ağır ekipman veya daha kilolu yolcular söz konusuysa formülün verdiği sayıdan daha az kişi taşımalısınız.
Formül ponton veya büyük tekneler için de geçerli mi?
Hayır, 20 fitin altındaki küçük tek gövdeli tekneler için tasarlanmıştır. Ponton tekneler, katamaranlar ve daha büyük tekneler farklı kapasite ölçütleri kullanır.
Yaygın Tekne Boyutları için Kapasite Tahminleri
Bu tablo, ağırlığın kişi başı 150 lb alınmasıyla birlikte ABD Sahil Güvenlik pratik kuralını uygular: \(\text{Kişi} = \lfloor U \times G \div 15 \rfloor\). Uzunluklar ve genişlikler feet cinsindendir. Kural, küçük tek gövdeli tekneler için bir tahmindir. Tekne üzerinde, takılı olduğu durumlarda, bir kapasite plakası her zaman önceliklidir.
| Uzunluk × Genişlik (ft) | Güverte alanı U×G (ft²) | U×G ÷ 15 (ham) | Kişi (aşağı yuvarlanmış) | 150 lb/kişi ağırlık (lb) |
|---|---|---|---|---|
| 12 × 5 | 60 | 4.00 | 4 | 600 |
| 14 × 5.5 | 77 | 5.13 | 5 | 750 |
| 16 × 6 | 96 | 6.40 | 6 | 900 |
| 18 × 7 | 126 | 8.40 | 8 | 1,200 |
| 19 × 7.5 | 142.5 | 9.50 | 9 | 1,350 |
Örnek: 16 ft × 6 ft bir tekne için, \(\frac{16 \times 6}{15} = \frac{96}{15} = 6.4\) olur ve bu değer aşağı yuvarlanarak 6 kişi eder. Ağırlık \(6 \times 150 = 900\) lb'dir. Sonuç her zaman yukarı değil aşağı yuvarlanır, bu nedenle kesirli bir koltuk sayılmaz.
Tekne Boyutları için Metrikten Feet'e Dönüşüm
Pratik kural feet cinsinden tanımlanmıştır. Metrik boyutlar 1 m = 3.28084 ft ile dönüştürülür. Alan, 1 m² = 10.7639 ft² ile dönüştürülür.
| Uzunluk (m) | Uzunluk (ft) |
|---|---|
| 3.5 | 11.48 |
| 4 | 13.12 |
| 5 | 16.40 |
| 5.5 | 18.04 |
| 6 | 19.69 |
| Genişlik (m) | Genişlik (ft) |
|---|---|
| 1.5 | 4.92 |
| 1.8 | 5.91 |
| 2 | 6.56 |
| 2.4 | 7.87 |
Çalışılmış örnek: 5 m uzunluğunda ve 2 m genişliğinde bir teknenin güverte alanı \(5 \times 2 = 10\) m²'dir ve bu, \(10 \times 10.7639 = 107.639\) ft² eder. Ardından \(\frac{107.639}{15} \approx 7.18\) olur ve bu değer aşağı yuvarlanarak 7 kişi eder.
Hesaplamada Kullanılan Tekne Terimleri
- Toplam uzunluk (LOA): Gövdenin, baştaki en öndeki noktadan kıçtaki en arkadaki noktaya kadar ölçülen uzunluğu. Dış motorlar, braketler ve benzeri ekler genellikle dahil edilmez. Gövde uzunluğunu kullanın.
- Genişlik (beam): Teknenin en geniş noktasındaki genişliği; gövde boyunca bir yandan diğer yana ölçülür.
- Tek gövde (monohull): Katamaran ya da trimaran yerine tek bir gövdeye sahip tekne. Pratik kural küçük tek gövdeli motorlu tekneler için tasarlanmıştır ve çok gövdeli tekneler, pontonlu tekneler ya da yelkenliler için güvenilir değildir.
- Kapasite plakası (ABD Sahil Güvenlik): Yelkenliler, kanolar, kayaklar ve şişirilebilir botlar gibi istisnalar dışında, Birleşik Devletler'de 20 ft'in altındaki çoğu tek gövdeli tekne için zorunlu olan bir etiket. Azami kişi kapasitesini, azami ağırlık kapasitesini ve motorlu tekneler için azami beygir gücünü belirtir. Plaka bir ABD kuralıdır. Diğer ülkeler kendi standartlarını kullanır, örneğin AB Rekreasyon Amaçlı Tekneler Yönergesi/ISO 6185 ve ISO 12217 derecelendirmeleri.
- Kişi kapasitesi ve ağırlık kapasitesi: Kişi kapasitesi, güvenli kabul edilen insan sayısıdır. Ağırlık kapasitesi ise insanların, motorun, yakıtın ve ekipmanın toplam yüküdür. Bu hesaplayıcı kişi başına 150 lb varsayar. Daha ağır yolcular ya da ek ekipman, güvenli kişi sayısını azaltır.
- Güverte alanı: Uzunluk × genişlik, ft² (ya da m²) cinsinden. Gerçek gövdeler baştan daraldığı için bu basit bir dikdörtgen yaklaşımdır ve gerçek kullanılabilir alan daha küçüktür.
- Bu kural için uzunluk ve genişlik nasıl ölçülür: Uzunluğu feet cinsinden ve en geniş genişliği feet cinsinden kullanın. Metrik girişler için önce 1 m = 3.28084 ft ile dönüştürün. Ardından iki değeri çarpın, 15'e bölün ve tam sayıya aşağı yuvarlayarak kişi sayısını bulun.
Bu genel bilgidir. Her zaman üreticinin kapasite plakasına ve yerel tekne kullanım yönetmeliklerine uyun ve dalgalı su ya da kötü havada yükleri azaltın.