Kasnak Devir ve Hız Hesaplayıcı Nedir?
Bu hesaplayıcı, bir kayışla tahrik (giriş) kasnağına bağlı çıkış kasnağının ne kadar hızlı döndüğünü hesaplar. Kayış-kasnak sistemleri her yerde karşımıza çıkar: fanlar, kompresörler, konveyörler, takım tezgâhları ve motorlar. Kasnak çapı ile hız arasındaki ilişki sayesinde hızı tork ile ya da torku hızla takas edebilirsiniz. Hesap yalnızca iki çapın oranına bağlı olduğundan, çapları aynı birimde (mm, inç veya bölüm dairesi çapı) girdiğiniz sürece araç sorunsuz çalışır.
Nasıl Kullanılır?
Üç değeri girin: tahrik kasnağı çapı (D1), tahrik kasnağı devri (N1, RPM cinsinden) ve çıkış kasnağı çapı (D2). Hesaplayıcı, çıkış kasnağının devrini (N2) RPM olarak ve aktarma oranını verir. Çıkış kasnağı tahrik kasnağından büyükse çıkış hızı düşer; küçükse çıkış hızı artar.
Formülün Açıklaması
Kayış kaymadığı için her iki kasnağın yüzey hızı eşittir: \(N_1 \times D_1 = N_2 \times D_2\). Bunu düzenlediğimizde $$N_2 = N_1 \times \dfrac{D_1}{D_2}$$ elde edilir. En doğru sonuç için çapları kayışın temas ettiği (bölüm) hattından ölçmek gerekir; ancak dış çap da gerçeğe çok yakın bir tahmin verir.
Çözümlü Örnek
Diyelim ki 100 mm çapındaki bir motor kasnağı 1500 RPM ile dönüyor ve 200 mm'lik bir kasnağı tahrik ediyor. Bu durumda $$N_2 = 1500 \times \frac{100}{200} = 750 \text{ RPM}$$ olur. Çıkış, giriş hızının yarısında döner ve aktarma oranı \(200 / 100 = 2 : 1\) olur; yani çıkışta yaklaşık iki katı tork elde edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Çap birimleri sonucu etkiler mi? Hayır. D1 ve D2 aynı birimde olduğu sürece RPM sonucu doğru çıkar; çünkü bu değerler hesaba bir oran olarak girer.
Kayış kalınlığı sonucu etkiler mi? Hassas işlerde dış çap yerine bölüm dairesi çapını (kayışın etkin hattını) kullanın. Fark genellikle küçüktür.
Peki ya tork? Kayıplar göz ardı edildiğinde tork, hızla ters orantılı değişir: 2:1'lik bir düşürme, çıkış torkunu kabaca iki katına çıkarır.
