Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Bu araç, bir köpeğin ya da kedinin yaşını insan yaşı karşılığına çevirir. Evcil hayvanlar ilk iki yıllarında çok hızlı büyür, sonrasında ise daha sabit bir tempoda yaşlanır. Bu yüzden "yaşı yedi ile çarp" şeklindeki basit kural yanıltıcıdır. Hesaplayıcı, Japonya Çevre Bakanlığı'nın "Evcil Hayvan Maması Rehberi"nde yayımladığı çevrim kılavuzuyla uyumlu, parçalı (kademeli) bir model kullanır. Temelindeki biyoloji ülkeye göre değişmediği için hesaplayıcının kendisi evrenseldir; yalnızca kaynak gösterilen referans Japonya'ya aittir.
Nasıl kullanılır?
Önce hayvanınızın küçük-orta boy bir köpek mi yoksa kedi mi (ikisi aynı eğriyi paylaşır), yoksa olgunluğa eriştikten sonra daha hızlı yaşlanan büyük bir köpek mi olduğunu seçin. Ardından evcil hayvanınızın güncel yaşını yıl olarak girin; \(0{,}5\) gibi ondalıklı yaşlar da kabul edilir. Sonuç, yaklaşık insan yaşı karşılığını yıl cinsinden verir. Rehberde kedilere özel ayrı bir eğri bulunmadığından kediler için her zaman küçük-orta köpek seçeneğini kullanın.
Formül nasıl çalışır?
Küçük-orta boy bir köpek veya kedi için: yaşamın ilk yılı yaklaşık 15 insan yılına denk gelir, ikinci yıl buna 9 daha ekler (yani 2 yaş kabaca 24 insan yılına eşittir) ve sonraki her yıl 4 insan yılı ekler. Büyük bir köpek içinse: ilk yıl yaklaşık 12 insan yılına denktir, ikinci yıl 7 ekler (2 yaş yaklaşık 19'a eşittir) ve sonraki her yıl 7 ekler; bu da büyük ırkların daha hızlı yaşlandığını yansıtır.
$$\text{Human Age} = \begin{cases} 15\,a & 0 < a \le 1 \\[4pt] 15 + 9\,(a - 1) & 1 < a \le 2 \\[4pt] 24 + 4\,(a - 2) & a > 2 \end{cases} \quad\text{where } a = \text{Pet Age (yrs)}$$
$$\text{Human Age} = \begin{cases} 12\,a & 0 < a \le 1 \\[4pt] 12 + 7\,(a - 1) & 1 < a \le 2 \\[4pt] 19 + 7\,(a - 2) & a > 2 \end{cases} \quad\text{where } a = \text{Pet Age (yrs)}$$
Örnek hesaplama
13 yaşında küçük veya orta boy bir köpek: $$24 + (13 - 2) \times 4 = 24 + 44 = 68 \text{ insan yılı.}$$ 13 yaşında büyük bir köpek: $$19 + (13 - 2) \times 7 = 19 + 77 = 96 \text{ insan yılı.}$$ Aynı 13 yaşındaki kedi, küçük/orta köpek gibi değerlendirilir ve 68 insan yılına karşılık gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sonuç kesin mi? Hayır. Yalnızca bir tahmindir; gerçek yaşlanma ırka, boya, sağlık durumuna ve her bireysel hayvana göre büyük ölçüde değişir. Bunu yalnızca kabaca bir rehber olarak değerlendirin.
Büyük köpekler neden insan yaşında daha yaşlı çıkıyor? Daha büyük ırkların ömrü genellikle daha kısadır ve olgunluktan sonra daha hızlı yaşlanırlar; bu nedenle yıllık artış değerleri daha yüksektir.
Çok yaşlı evcil hayvanlarda ne olur? Yaklaşık 24 yaşın üzerinde model doğrusal olarak ekstrapole edilir ve sonuçların daha temkinli yorumlanması gerekir.
