Gematria nedir?
Gematria, harflere sayısal değerler atayarak kelime ve ifadelerin bir sayıya karşılık gelmesini sağlayan bir sistemdir. Kökeni İbrani geleneğine dayanır ve zamanla İngilizce gematria için Latin alfabesine de uyarlanmıştır. Bu araç, en yaygın iki İngilizce şifreyi destekler: İbranice yapıyı yansıtan standart eşleme (A–I = 1–9, J–R = 10–90, S–Z = 100–800) ve basit bir sıralı şifre (A=1, B=2 … Z=26). Hesaplamalar İngilizce alfabe üzerinden yapıldığı için Türkçeye özgü ç, ğ, ı, ö, ş, ü gibi harfler bu sisteme dâhil değildir.
Nasıl kullanılır?
Herhangi bir kelime, isim ya da ifadeyi yazın, bir şifre seçin ve toplam değeri görün. Değere yalnızca 26 İngilizce harf katkı sağlar; boşluklar, rakamlar ve noktalama işaretleri dikkate alınmaz. Her şey önce büyük harfe çevrildiği için büyük-küçük harf ayrımı sonucu etkilemez.
Formülün açıklaması
Her harfin c bir i indeksi vardır: 0 (A) ile 25 (Z) arasında. Standart şifrede: \(i \le 8\) ise değer \(i+1\); \(9 \le i \le 17\) ise değer \(10\times(i-8)\); aksi takdirde \(100\times(i-17)\) olur. Sıralı şifre ise yalnızca \(i+1\) kullanır. Sonuç, tüm harf değerlerinin toplamıdır.
$$\text{Value} = \sum_{\text{letter} \in \text{Text}} v(\text{letter}), \quad v = \begin{cases} i & \text{A--I } (i=1..9) \\ 10\,(i-8) & \text{J--R } (10..90) \\ 100\,(i-17) & \text{S--Z } (100..800) \end{cases}$$$$\text{Value} = \sum_{\text{letter} \in \text{Text}} i, \quad i = \text{position in A--Z } (1..26)$$
Örnek hesaplama
Standart gematriada "HELLO" için: H=8, E=5, L=30, L=30, O=60. Toplam $$8+5+30+30+60 = 133$$ olup 5 harf içerir. Sıralı şifrede ise: H=8, E=5, L=12, L=12, O=15 → 52.
Sık sorulan sorular
L neden 30'a eşit? L, 12. harftir (indeks 11) ve onlar bandına denk gelir: \(10\times(11-8) = 30\).
Boşluklar sayılıyor mu? Hayır. Değere yalnızca A–Z harfleri eklenir; diğer her şey atlanır.
Tek gematria sistemi bu mu? Hayır — pek çok şifre vardır. Bu araç, en yaygın iki İngilizce eşlemeyi uygular.
