Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Bir örgü tarifinde "sıra boyunca eşit aralıklarla 12 ilmek artırın" yazdığında, bu artırmaları tam olarak nereye yapacağınız neredeyse hiç söylenmez. İşte bu Örgü Artırma/Eksiltme Hesaplayıcı tam da bu sorunu çözer. Şu an kaç ilmeğiniz olduğunu ve kaç ilmeğe ulaşmak istediğinizi girin; araç, artırma ya da eksiltmeleri sıra boyunca olabildiğince eşit dağıtmak için her kaç ilmekte bir değişiklik yapmanız gerektiğini hesaplar.
Nasıl kullanılır?
Mevcut ilmek sayınızı (şu an şişinizdeki ilmek sayısı) ve hedef ilmek sayınızı (tarifin ulaşmanızı istediği sayı) yazın. Araç size artırma mı yoksa eksiltme mi yapacağınızı, kaç değişiklik gerektiğini, aralarındaki aralığı ve gözünüzle dağıtabileceğiniz artan ilmek sayısını söyler.
Formülün açıklaması
Temel hesaplama şudur:
$$\text{Aral\i k} = \left\lfloor \frac{\text{Mevcut}}{\left| \text{Hedef} - \text{Mevcut} \right|} \right\rfloor$$Değişiklik sayısı, iki ilmek sayısı arasındaki mutlak farktan ibarettir. Mevcut ilmek sayısını bu farka bölmek, her değişiklik arasında kaç ilmek olduğunu verir; taban (floor) işlevi sonucu tam sayıda tutar. Artan ilmekler (\(\text{Mevcut} - \text{Aral\i k} \times \text{Değişiklik say\i s\i}\)), dengeyi sağlamak için sıra boyunca serpiştirebileceğiniz birkaç fazla ilmektir.
Örnek uygulama
Diyelim ki 60 ilmeğiniz var ve 48'e düşürmek istiyorsunuz. Aradaki fark 12 değişiklik demektir. \(60 \div 12 = 5\), yani her 5 ilmekte bir eksiltme yapın. Artan ilmek \(60 - (5 \times 12) = 0\) olduğundan, sayı tam olarak bölünür. Pratikte: 3 düz örün, 2 ilmeği birlikte örün (k2tog) ve tekrarlayın; sıranın iki ucundaki yarım aralıkları gözünüzle ayarlayın.
Sık sorulan sorular
Sayılar tam bölünmezse ne olur? Artan ilmek satırı, fazla ilmek sayısını gösterir. Bu fazlalıkları birkaç aralığa birer birer ekleyin ya da yarısını sıranın başına, yarısını sonuna paylaştırın.
Hem artırma hem eksiltme için çalışır mı? Evet. Hedefiniz mevcut sayıdan büyükse artırma, küçükse eksiltme hesaplar. Matematiği aynıdır.
İp ya da şiş kalınlığına bağlı mı? Hayır — bu yalnızca ilmek sayısına dayalı bir araçtır ve her tür iplik, sıklık (gauge) veya tarif için çalışır.
Daha Fazla Çalışılmış Örnek: Artışlar ve Düzensiz Sonuçlar
Her örnek aynı formülleri kullanır: değişiklikler = |hedef − mevcut|, aralık = ⌊mevcut ÷ değişiklikler⌋ ve artan = mevcut − aralık × değişiklikler. Burada "aralık", bir artış ya da azalış içeren, o sayıda ilmekten oluşan bir gruptur.
Örnek 1: 40'tan 50 ilmeğe artış (tam sonuç)
- Değişiklikler: \(|50 - 40| = 10\).
- Aralık: \(\lfloor 40 \div 10 \rfloor = 4\).
- Artan: \(40 - 4 \times 10 = 0\).
On grup, her biri 4 ilmekten oluşarak 40 ilmeğin tamamını tam olarak kullanır. Her gruba bir artış yapın (örneğin, 3 ilmek düz örün, ardından 4. ilmekte artış yapın) ve 10 kez tekrarlayın. Sonunda 50 ilmeğiniz olur ve yerleştirilecek ilmek kalmaz.
Örnek 2: 50'den 62 ilmeğe artış (küçük artan)
- Değişiklikler: \(|62 - 50| = 12\).
- Aralık: \(\lfloor 50 \div 12 \rfloor = \) 4.
- Artan: \(50 - 4 \times 12 = 2\).
On iki grup, her biri 4 ilmekten oluşarak 48 ilmek kullanır, bu yüzden 2 ilmek artar. Bunları sıranın iki ucu arasında paylaştırın: 1 düz ilmek örün, 12 grubu işleyin (her birinde bir artış olacak şekilde) ve ardından 1 düz ilmek örün. Bu, şekillendirmenin ortada ve simetrik kalmasını sağlar. Toplam: 50 + 12 = 62 ilmek.
Örnek 3: 87'den 72 ilmeğe azalış (büyük artan)
- Değişiklikler: \(|72 - 87| = 15\).
- Aralık: \(\lfloor 87 \div 15 \rfloor = 5\).
- Artan: \(87 - 5 \times 15 = 12\).
On beş grup, 87 ilmeğin yalnızca 75'ini kullanır ve 12 ilmek kalır. Bu, grup başına neredeyse bir fazla ilmek demektir; bu yüzden onları uçlara yığmak yerine dağıtmak daha iyidir. 15 grubun 12'sini 6 ilmek uzunluğunda yapın ve 3 grubu 5 ilmekte tutun:
$$12 \times 6 + 3 \times 5 = 72 + 15 = 87$$
Her grupta bir azaltma bulunur (örneğin k2tog), bu nedenle sıra 87 − 15 = 72 ilmekle biter. Üç kısa grubu yan yana koymak yerine eşit biçimde dağıtın (örneğin, sıranın her üçte birine bir tane).
Pratik kural: artan küçükse (değişikliklerin yaklaşık yarısından az), onu sıra uçlarına yerleştirin. Büyükse, şekillendirmenin görsel olarak dengeli kalması için grup uzunluklarını bir ilmek değiştirerek çeşitlendirin. Hesaplayıcı yalnızca aralığı verir; kesin yerleşim sizin tercihinizdir.
Örgü Terimleri ve Kısaltmaları
Hesaplayıcı, değişiklikleri ne kadar aralıklı yerleştireceğinizi söyler, hangi tekniği kullanacağınızı değil. Dikişi, kumaşı ve istediğiniz eğim yönünü göz önünde bulundurarak desenizdeki ilmek türünü seçin.
| Terim | Anlamı | İlmek sayısına etkisi | Eğim |
|---|---|---|---|
| Artış | Kumaşı genişletmek için ilmek ekleyen her yöntem | Ekler | Yönteme bağlı |
| Azaltma | Kumaşı daraltmak için ilmek çıkaran her yöntem | Çıkarır | Yönteme bağlı |
| Aralık | Bir artış ya da azalış içeren her gruptaki ilmek sayısı (hesaplayıcının ana çıktısı) | Yok (yalnızca aralık) | Yok |
| Artan ilmekler | Gruplar sıranın tamamına tam bölünmediğinde kalan ilmekler; bunları uçlara yerleştirin ya da grup uzunluklarını bir ilmek değiştirin | Yok (düz ilmekler) | Yok |
| k2tog (iki ilmeği birlikte örgü) | İki ilmeği tek ilmek gibi örün | 1 azaltır | Sağa eğilir |
| ssk (kaydır, kaydır, ör) | İki ilmeği örgü yönünde kaydırın, ardından arka ilmek kulaklarından birlikte örün | 1 azaltır | Sola eğilir |
| kfb (ön ve arkadan ör) | Aynı ilmeğin önüne, ardından arkasına örün | 1 ekler | Belirgin bir eğim yok; küçük bir çubuk ya da kabarcık bırakır |
| M1L (sol bir artış) | İlmekler arasındaki çubuğu önden arkaya kaldırın ve arka ilmek kulağından örün | 1 ekler | Sola eğilir |
| M1R (sağ bir artış) | İlmekler arasındaki çubuğu arkadan öne kaldırın ve ön ilmek kulağından örün | 1 ekler | Sağa eğilir |
| yo (iplik sarma) | Yeni bir ilmek ve küçük bir delik oluşturmak için ipliği şişin üzerine sarın | 1 ekler | Eğim yok; bir göz oluşturur |
Simetrik şekillendirme için sola eğilen ve sağa eğilen versiyonları eşleştirin; örneğin bir tarafta ssk, diğer tarafta k2tog veya M1L ile M1R. Örüntü kısaltmaları tasarımcıdan tasarımcıya biraz değişebilir, bu yüzden desenin kendi kısaltma listesini kontrol edin.