Yüzde artış / azalış nedir?
Yüzde değişim, bir değerin başlangıç noktasına göre ne kadar arttığını ya da azaldığını gösterir. Örneğin bir fiyat 80'den 100'e çıkıyorsa bu %25'lik bir artıştır; aynı fiyat 100'den 80'e düşüyorsa bu %20'lik bir azalıştır. Bu hesaplama aracı herhangi iki sayı için çalışır — fiyatlar, maaşlar, istatistikler, ağırlıklar, puanlar — ve size hem değişimin yönünü hem de büyüklüğünü söyler.
Nasıl kullanılır?
Eski Değer (başlangıçtaki ya da "eski" sayı) ile Yeni Değer (bitiş sayısı) alanlarını doldurun. Araç size yüzde değişimini, bunun bir artış mı yoksa azalış mı olduğunu ve iki sayı arasındaki ham mutlak farkı verir.
Formülün açıklaması
Yüzde değişim, yeni ve eski değer arasındaki farkın eski değere bölünüp 100 ile çarpılmasıyla bulunur:
$$\text{Yüzde Değişim} = \frac{\text{Yeni Değer} - \text{Eski Değer}}{\text{Eski Değer}} \times 100\%$$
Sonuç, artış için pozitif, azalış için negatif çıkar. Ekranda öne çıkan rakam değişimin mutlak büyüklüğünü gösterir; yönü (yukarı mı aşağı mı) ise bu rakamın yanında belirtilir.
Örnek hesaplama
Diyelim ki bir değer 200'den 350'ye çıkıyor. Aradaki fark \(350 - 200 = 150\) olur. Bunu eski değere böldüğümüzde \(150 \div 200 = 0{,}75\) elde ederiz; 100 ile çarptığımızda ise %75 artış ortaya çıkar. Tam tersi olarak değer 350'den tekrar 200'e düşseydi, değişim \((200 - 350) \div 350 \times 100 \approx -42{,}86\%\) olur ve bu bir azalışı ifade ederdi.
Sıkça Sorulan Sorular
Değerleri ters çevirdiğimde yüzde neden farklı çıkıyor? Çünkü payda değişiyor — yüzde değişim her zaman eski değere göre hesaplanır. Bu yüzden 80→100 (+%25), 100→80 (−%20) ile simetrik değildir.
Eski değer sıfırsa ne olur? Eski değer 0 olduğunda yüzde değişim tanımsızdır (sıfıra bölme), bu nedenle araç bu durumda %0 sonucunu verir.
Negatif sayı kullanabilir miyim? Evet, ancak işareti dikkatli yorumlayın — negatif tabanlı yüzde değişimler beklediğinizin tersi sonuçlar verebilir.
