Okunabilirlik Hesaplama Aracı nedir?
Bu araç, yazdığınız metnin ne kadar kolay okunduğunu iki klasik okunabilirlik formülüyle ölçer: Flesch Okuma Kolaylığı puanı ve Flesch-Kincaid Sınıf Düzeyi. Her ikisi de basit ve dilden bağımsız istatistiklere — bir metindeki kelime, cümle ve hece sayısına — dayanır. Eğitimde, yayıncılıkta ve devletin sade dil kılavuzlarında yaygın olarak kullanılır. Bu formüllerin İngilizce metinler için geliştirildiğini, Türkçe metinlerde sonuçların yalnızca yaklaşık bir fikir verebileceğini unutmayın.
Nasıl kullanılır?
Metninizi temsil eden bir bölümdeki (bir veya iki paragraf yeterlidir) kelime, cümle ve hece sayısını sayın. Bu üç sayıyı girin; araç hem her iki puanı hem de cümle başına kelime ve kelime başına hece ortalamalarını anında hesaplar ve sonucu anlaşılır bir dille yorumlar.
Formülün açıklaması
Flesch Okuma Kolaylığı formülü şöyledir: $$\text{FRE} = 206{,}835 - 1{,}015 \times \left(\frac{\text{kelime}}{\text{cümle}}\right) - 84{,}6 \times \left(\frac{\text{hece}}{\text{kelime}}\right)$$ Puanlar yaklaşık 0 (çok zor) ile 100 (çok kolay) arasında değişir. Flesch-Kincaid Sınıf Düzeyi ise aynı ortalamaları ABD eğitim sistemine göre bir sınıf düzeyine çevirir: $$\text{FKGL} = 0{,}39 \times \left(\frac{\text{kelime}}{\text{cümle}}\right) + 11{,}8 \times \left(\frac{\text{hece}}{\text{kelime}}\right) - 15{,}59$$
Örnek hesaplama
Diyelim ki bir metinde 120 kelime, 8 cümle ve 180 hece var. Cümle başına kelime = \(120 \div 8 = 15\). Kelime başına hece = \(180 \div 120 = 1{,}5\). $$\text{FRE} = 206{,}835 - 1{,}015 \times 15 - 84{,}6 \times 1{,}5 = 206{,}835 - 15{,}225 - 126{,}9 = 64{,}71$$ $$\text{FKGL} = 0{,}39 \times 15 + 11{,}8 \times 1{,}5 - 15{,}59 = 5{,}85 + 17{,}7 - 15{,}59 = 7{,}96$$ yani yaklaşık 8. sınıf okuma düzeyi.
Sıkça sorulan sorular
İyi bir Flesch puanı kaçtır? 60–70 aralığı, çoğu yetişkin için uygun, sade bir İngilizceye karşılık gelir. Puan yükseldikçe metin daha kolay okunur.
Heceleri nasıl sayarım? Her kelimedeki sesli harf seslerini sayın; daha uzun metinlerde sözlükler ve çevrimiçi araçlar işinizi kolaylaştırabilir.
Bu formüller dile özgü mü? Evet, İngilizce için kalibre edilmişlerdir. Türkçe dâhil diğer dillerde, o dile uyarlanmış formüllerin kullanılması gerekir.