Sınırlayıcı Reaktif Nedir?
Bir kimyasal tepkimede sınırlayıcı reaktif (ya da limit reaktanı), ilk tükenerek tepkimeyi durduran ve oluşabilecek ürün miktarını belirleyen maddedir. Diğer reaktantlar fazla miktarda bulunur; tepkime durduğunda bir kısmı reaksiyona girmeden artar. Sınırlayıcı reaktifi belirlemek, her türlü stokiyometrik verim hesabının temel adımıdır.
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Her reaktantın elinizdeki mol miktarını ve denkleştirilmiş kimyasal denklemden gelen katsayısını girin. Araç, her reaktantın mol sayısını kendi katsayısına böler ve sonuçları karşılaştırır. Daha küçük değeri veren reaktant sınırlayıcı reaktiftir; ayrıca araç, fazla reaktanttan ne kadarının arttığını da gösterir.
Formülün Açıklaması
a·A + b·B → ürünler şeklindeki bir tepkimede \(n_A/a\) ve \(n_B/b\) değerlerini hesaplayın. En küçük mol/katsayı oranına sahip reaktant sınırlayıcıdır; çünkü tarife oranla elinizde nispeten daha azı vardır. Artan fazlalık ise, sınırlayıcı reaktifin tükkettiği miktar çıkarıldıktan sonra kalan mol sayısıdır:
Çözümlü Örnek
2 mol N2 ile 3 mol H2'nin N₂ + 3 H₂ → 2 NH₃ tepkimesine girdiğini düşünelim. N2 için: \(2 \div 1 = 2\). H2 için: \(3 \div 3 = 1\). \(1 < 2\) olduğundan H2 sınırlayıcı reaktiftir. Tüketilen N2 \(= 1 \times 1 = 1\) mol olur ve geriye \(2 - 1 = 1\) mol N2 fazla kalır.
Sıkça Sorulan Sorular
Denkleştirilmiş bir denkleme ihtiyacım var mı? Evet; katsayılar doğru biçimde denkleştirilmiş bir denklemden gelmelidir, aksi takdirde oranlar anlamsız olur.
İki oran da eşitse ne olur? Bu durumda hiçbir reaktant fazla değildir; tam stokiyometrik oranda bulunurlar ve her ikisi de eksiksiz şekilde tüketilir.
Mol yerine gram kullanabilir miyim? Önce gramı mol mütlü çeviri ediniz molar kütleye bölerek mole çevirin, ardından mol değerini buraya girin.