Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Molar Çözünürlük Hesaplayıcı, bir tuzun çözünürlük çarpımı sabitini (Ksp) molar çözünürlüğüne (s) dönüştürür; yani dengede her litre çözeltide çözünen bileşik mol sayısını verir. MxAy genel formuna sahip, az çözünen tüm iyonik tuzlar için çalışır. Burada x ve y, katyonun ve anyonun stokiyometrik katsayılarıdır.
Nasıl kullanılır?
Önce Ksp değerini girin (bir veri tablosundan bulabilirsiniz), ardından MxAy → x M + y A çözünme denkleminden x ve y katsayılarını yazın. Örneğin AgCl için \(x = 1\), \(y = 1\); PbI₂ ve Ca(OH)₂ için \(x = 1\), \(y = 2\); Ag₂CrO₄ için \(x = 2\), \(y = 1\) olur. Araç, molar çözünürlüğün yanı sıra ortaya çıkan katyon ve anyon derişimlerini de verir.
Formülün açıklaması
Dengede, çözeltide s mol/L çözünüyorsa \([M] = xs\) ve \([A] = ys\) olur. Bunları \(K_{sp} = [M]^{x}[A]^{y}\) ifadesinde yerine koyduğumuzda \(K_{sp} = (xs)^{x}(ys)^{y} = x^{x}y^{y}\cdot s^{(x+y)}\) elde edilir. s için çözüm:
$$S = \sqrt[\,x+y\,]{\dfrac{\text{Ksp}}{\text{x}^{\,\text{x}}\cdot\text{y}^{\,\text{y}}}}$$
Çözümlü örnek
Kalsiyum hidroksit, Ca(OH)₂, için \(K_{sp} = 5{,}5 \times 10^{-6}\), \(x = 1\) ve \(y = 2\)'dir. \(x^{x}y^{y}\) çarpanı \(= 1\cdot 4 = 4\) olur. Buradan $$s = \left(\frac{5{,}5\times 10^{-6}}{4}\right)^{1/3} = (1{,}375\times 10^{-6})^{1/3} \approx 0{,}0111 \ \text{mol/L}.$$ Hidroksit derişimi ise \(2s \approx 0{,}0222\) mol/L'dir.
Sıkça sorulan sorular
Ortak iyon etkisini hesaba katıyor mu? Bu sürüm, çözünürlüğü saf suda hesaplar. Ortak iyon etkisi, ortamda zaten paylaşılan bir iyon bulunduğunda çözünürlüğü düşürür; aynı denge ifadesi geçerlidir, ancak ilgili iyonun derişim teriminde fazladan iyon eklenir.
s'nin birimi nedir? Litre başına mol (mol/L); Ksp'nin 25 °C'deki boyutsuz standart durum değeri olduğu varsayılır.
Katsayılar neden en az 1 olmalı? Çözünen her tuz en az bir katyon ve bir anyon üretir; bu nedenle x ve y, 1'e eşit veya daha büyük tam sayılardır.
