Bu Hesaplayıcı Ne İşe Yarar?
Bu araç, bir silaj bunkerinin, hendek silozun veya üstü traktörle geçilerek sıkıştırılan açık silaj yığınının ölçülen boyutlarını hacme ve tahmini tonaja çevirir. Hesaplama tamamen ABD ölçü birimleriyle yapılır: boyutlar fit (ft), yoğunluk kübik fit başına pound (lb), tonaj ise 2.000 lb'lik kısa ton cinsindendir. Türkiye'de yaygın olan metrik sistemle çalışıyorsanız kaba bir karşılık için 1 ft ≈ 0,305 m, 1 lb ≈ 0,454 kg ve 1 kısa ton ≈ 907 kg değerlerini kullanabilirsiniz; sonuçlar metrik ton değil kısa tondur. Depodaki kaba yemin gerçekte ne kadar olduğunu bilmek, günlük yedirme hızını planlamanıza, stoğun bir sonraki hasada kadar yetip yetmeyeceğini kontrol etmenize ve yığını satış ya da kiralama sözleşmesinde fiyatlandırmanıza imkân verir.
Nasıl Kullanılır?
Önce yapınıza uyan kesit şeklini seçin. Duvarlar arasındaki bir bunker veya hendek siloz dikdörtgen kesitlidir; iç genişliği ve oturmuş ortalama derinliği girin. Serbest duran, üstü geçilebilir bir yığın ise üçgene en yakın şekildir: yığının beton tabanla buluştuğu genişliği ve tepe yüksekliğini girin. Üstü geniş ve düz kalacak şekilde yapılmış bir yığın yamuk (trapez) kesitlidir; bu durumda hem taban genişliğini hem de üst genişliği girin. Ölçümü her zaman sıkıştırma ve oturma tamamlandıktan sonra yapın ve yığın boyunca birkaç noktadan aldığınız derinlik ölçümlerinin ortalamasını kullanın.
Formülün Açıklaması
Hacim, kesit alanı ile uzunluğun çarpımıdır:
$$V = \frac{W_{b} + W_{t}}{2} \times H \times L$$Burada \(W_{b}\) = fit cinsinden taban genişliği, \(W_{t}\) = fit cinsinden üst genişlik, \(H\) = fit cinsinden yükseklik veya derinlik ve \(L\) = fit cinsinden uzunluktur. \(W_{t} = W_{b}\) alındığında formül dikdörtgen bunker durumuna, \(W_{t} = 0\) alındığında ise üçgen yığın durumuna indirgenir. Tonaj bundan sonra \(\rho\) yoğunluğundan çıkar:
$$T_{af} = \frac{V \times \rho}{2000}, \qquad T_{dm} = T_{af} \times \frac{DM}{100}$$
Örnek Hesap
Bir bunkerin uzunluğu 100 ft, iç genişliği 40 ft ve oturmuş ortalama derinliği 8 ft olsun. Mısır silajı yaş halde kübik fit başına 44 lb yoğunlukta ve %35 kuru maddeli olsun:
$$V = 40 \times 8 \times 100 = 32{,}000\,\text{kübik fit}$$$$T_{af} = \frac{32{,}000 \times 44}{2000} = 704\,\text{ton}$$$$T_{dm} = 704 \times 0.35 = 246.4\,\text{ton KM}$$Bu yaklaşık 1.185 kübik yardaya karşılık gelir; günde 5 ton yaş silaj tüketen bir sürü için kabaca 14 haftalık yem demektir.
Silaj Yoğunluğu ve Kuru Madde Referans Değerleri
Girdiğiniz yoğunluk rakamı tonaj çıktısını belirler, bu nedenle dikkatli seçilmeye değer. Aşağıdaki aralıklar yayınlanmış Kuzey Amerika yem yoğunluğu araştırması ve uzantı rehberliğinden (örneğin Wisconsin Üniversitesi ve Penn State silo yoğunluğu araştırmaları, sonuçları pound cinsinden metreküp başına rapor eder) alınmıştır. Bunlar tipik aralıklar, garantiler değildir: aynı mahsulün iki yığını, nasıl dolduruldukları bağlı olarak yoğunluk açısından %30 veya daha fazla farklılık gösterebilir. Bunların ABD geleneksel birimleri (lb/ft³) olduğunu unutmayın; 1 lb/ft³ ≈ 16,02 kg/m³.
| Depolanan yem / depolama türü | Tipik olarak verildiği şekliyle yoğunluk (lb/ft³) | Tipik kuru madde (%) | Sonuç lb KM/ft³ |
|---|---|---|---|
| Mısır silajı, iyi sıkıştırılmış duvar silo | 40–48 | 32–38 | ~14–16 |
| Mısır silajı, serbest duran araç üstü yığın | 32–42 | 30–38 | ~11–14 |
| Yaylık / yonca veya ot silajı, silo | 35–45 | 35–50 | ~13–20 |
| Küçük tahıl (sereal) silajı — buğday, çavdar, tritikal, yulaf | 32–42 | 30–40 | ~10–15 |
| Yüksek nemli mısır (silo veya torba) | 48–55 | 70–75 | ~34–41 |
| Mısır koçanı / mısır silajı | 40–50 | 55–65 | ~24–31 |
KM sütununu nasıl okuyacağınız: verildiği şekliyle yoğunluk kuru madde kesri ile çarpılır. Mısır silajı 44 lb/ft³ ve %35 KM'de:
$$44 \ \text{lb/ft}^3 \times \frac{35}{100} = 15{,}4 \ \text{lb KM/ft}^3$$
Yoğunluğu artıran veya azaltan faktörler
- Sıkıştırma traktörü ağırlığı ve sıkıştırma süresi. Yaygın bir uzantı faydası, saatte teslim edilen mahsulün her bir tonuna yaklaşık 800 pound sıkıştırma traktörü ağırlığıdır; yetersiz sıkıştırma, düşük yoğunluğun tek en sık nedenidir.
- Tabaka kalınlığı. İnce tabakalara yayılması — her sıkıştırma geçişinden önce yaklaşık 6 inç veya daha az — ağırlığın malzemeye ulaşmasını sağlar. Kalın kaldırmalar hava tutar.
- Teslimat hızı. Kamyonlar sıkıştırma traktörünün yığında çalışabileceğinden daha hızlı geldiğinde, sitede yeterli ağırlık olsa bile yoğunluk düşer.
- Hasat sırasında kuru madde. Çok kuru mahsul (%40 KM civarında) sıkıştırmaya direnç gösterir; çok ıslak mahsul kolayca sıkıştırılır ancak su ağırlığı ekler, verildiği şekliyle yoğunluğu artırırken lb KM/ft³ yine de mütevazı olabilir.
- Duvarlar versus duvar yok. Duvarl ı silolar, serbest duran araç üstü yığınlarından daha yoğun sıkıştırılır çünkü mahsul kapalıdır ve traktör dikey yüze yakın çalışabilir. Yığın kenarları da eğimlidir, bu nedenle ayak izi üzerindeki ortalama derinlik, tepe yüksekliğinden azdır — tepeden yüksekliği dikdörtgen bir varsayımla kullanmak yerine yamuk veya üçgen şekil seçeneğini kullanın.
- Yığındaki derinlik. Zemine yakın malzeme, üstündeki her şey tarafından sıkıştırılır ve yüzey yakınındaki malzemeden daha yoğundur.
Yalnızca siteye özel ölçüm doğrudur. Yem sondası ile çeşitli yüksekliklerde ve konumlarda alınan çekirdek örnekleri veya ölçülen doldurulmuş hacme karşı kaydedilen terazi tartılı yüklerin bir seti, kendi yoğunluğunuzu bilmenin tek güvenilir yoludur. Tablo değerleri planlama için başlangıç tahmini — bir satış sözleşmesinin temeli değil.
Sonucu Yem Dağıtma ve Envanter Planlaması İçin Kullanma
Bu hesaplayıcının döndürdüğü verildiği şekliyle ve kuru madde tonajı, bunları yem günlerine dönüştürdüğünüzde ve bunu bir sonraki hasat tarihinizle karşılaştırdığınızda en yararlıdır. Aşağıdaki adımları sırayla izleyin.
-
Sürü talebini günde ton cinsinden dönüştürün. Beslenmiş başları bu silajın günde kişi başına pound (verildiği şekliyle, KM değil) ile çarpın ve 2.000'e bölün:
$$\text{ton/gün} = \frac{\text{baş} \times \text{lb verildiği şekliyle kişi başına günde}}{2000}$$
250 baş her gün 55 lb mısır silajı yiyorsa: \( (250 \times 55) \div 2000 = 6{,}875 \) ton/gün.
-
Günlük talebi envantere bölerek yem günlerini alın. 250 ft × 40 ft siloya ortalama 12 ft derinlik, 44 lb/ft³ ve %35 KM'de doldurulmuş bir silo alın. Hacim \(40 \times 12 \times 250 = 120{,}000\) ft³'tür, bu da 2.640 verildiği şekliyle ton (924 KM ton) olur. Günde 6,875 ton'da bu, shrink'ten önce yaklaşık 384 yem günü brüttür.
-
Envantere taahhüt etmeden önce gerçekçi bir shrink indirimi çıkarın. İyi yönetilen silolar ve kapalı yığınlar için 10–20'lik as-fed tonajının yaygın olarak alıntılanan depolama ve yem dağıtma kayıpları, ve kapalı olmayan veya kötü bir şekilde mühürlenen serbest duran yığınlarda kayıplar daha yüksektir. Örneği %15 shrink'te devam ettirerek: \(2{,}640 \times 0{,}85 = 2{,}244\) kullanılabilir verildiği şekliyle ton, veya kabaca 326 yem günü. Bunu bir sonraki hasat ile karşılaştırılacak rakam — eğer hasat 365 gün uzaksa, eksik olursunuz ve Ağustos ayında bunu keşfetmek yerine şimdi bir satın alma planlamalısınız.
-
Geometrinin yeterince hızlı bir yem dağıtma yüzüne izin verip vermediğini kontrol edin. Günde en az 6 inç yüz derinliğini ve sıcak hava durumunda 12 inç civarında kaldırmayı hedefleyin, kötüleşmenin ilerisi olmak için. Sürü tarafından gerçekten kaldırılanı tahmin edin: günlük ton (yüz alanı × yoğunluk)'a bölünür. Örnekte, 6,875 ton = 13,750 pound; 44 lb/ft³'te bu 312 ft³'tür ve 40 ft × 12 ft yüzü (480 ft²) arasında bu sadece yaklaşık 0,65 ft — kabaca 7,8 inç/gün. Soğuk havada kabul edilebilir, yazında sınırda. Hesaplanmış kaldırmanız 6 inç/gün altındaysa, yapı sürü için çok geniş veya çok talı: doldurmayı daraltmayı, iki daha küçük yığına bölmeyi veya aynı yüzden ikinci bir grubu beslemeyi düşünün.
- Yerleşme sonrasında yeniden ölçün. Yığınlar ve silolar kapatıldıktan sonra ilk haftalarda fark edilir yükseklik kaybederler. Yerleşme durulduktan sonra tekrar ölçün ve genişlik ve uzunluk boyunca birkaç derinlik okuma yapın ve tepe yerine bunları ortalaması — eğimli bir araç üstü yığınını dikdörtgen bir kutu olarak işlemek, envanteri oynatılmanın en yaygın yoludur, yamuk veya üçgen şekil seçeneğini dürüst bir taban ve üst genişlikle kullanın.
- Aşağı yuvarlayın ve para değişmeden önce doğrulayın. Bütçeleme, satın alma kararları ve rasyonu planlama için, kullanılabilir tonajı aşağı yuvarlayın: iyimser bir envanter, yılın en kötü zamanında yem kıtlığı olarak keşfedilir. Bir satış, özel beslenme sözleşmesi, kiralama veya mülk değerlemesi öncesinde, tahmini tartılı yüklerdeki ölçek biletleri ve çekirdek örneklerdeki laboratuvar KM ile destekleyin. Boyutsal tahminler hem derinlik hem de yoğunluk açısından gerçek belirsizlik taşır ve alıcılar, satıcılar ve borç verenler, geometriden değil tartılı ve örneklenmiş sayılardan çalışmalıdır.
İki pratik not. İlk olarak, silajı mümkün olduğunda kuru madde temeline göre fiyatlandırın ve ticareti yapın — %30 KM ve %38 KM mahsulün verildiği şekliyle tonları aynı yem değildir ve KM ton, makul bir şekilde karşılaştıran sütundur. İkincisi, basit bir çalışan günlük tutun: kapatmadaki ölçülen hacim, kullanılan yoğunluk temeli, shrink varsayımı ve aydan aya gerçek yem dağıtma tonları. Bir sezondan sonra bu günlük, herhangi bir yayınlanmış tabloyu yenen kendi yoğunluğunuz ve shrink rakamlarını söyler.
Bu genel tarım ve envanter rehberliği, profesyonel tarım, beslenme veya finansal tavsiye değildir. Beslenme oranları, shrink indirimleri ve değerleme yöntemleri mahsul, iklim, depolama yapısı ve yerel uygulamaya göre değişir — operasyonunuza özgü kararlar için besin uzmanınıza, uzantı uzmanınıza veya danışmanınıza danışın.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi yoğunluk değerini kullanmalıyım?
Bunkerde iyi sıkıştırılmış mısır silajı genellikle kübik fit başına 40-48 lb (yaş halde) gelir; bu da kübik fit başına yaklaşık 14-16 lb kuru madde demektir. Yaş ot silajı (haylaj) ve gevşek kalmış açık yığınlar çoğu zaman bu değerlerin altındadır. Kendi işletmenizden alınmış karot örneği verileriniz varsa mutlaka onları kullanın.
Ölçtüğüm tonaj neden kantar fişleriyle uyuşmuyor?
Fermantasyon, solunum ve bozulma kaynaklı fire, siloya giren maddenin genellikle %10-20'sini götürür; yüzeydeki bozulma da hiçbir zaman eşit dağılmaz. Sonucu hasat edilen verim olarak değil, depodaki mevcut stok olarak değerlendirin.
Ölçümü sıkıştırmadan önce mi sonra mı yapmalıyım?
Sonra. Yeni boşaltılmış bir yığının içinde çok daha fazla hava vardır; taze yığını sıkıştırılmış silaj yoğunluğuyla hesaplarsanız tonajı fazlasıyla yüksek bulursunuz.