Rüzgâr Basıncı Nedir?
Rüzgâr basıncı, hareket hâlindeki havanın duvar, çatı, tabela, çit ya da güneş paneli gibi bir yüzeye uyguladığı birim alan başına kuvvettir. Yapısal rüzgâr yükü kontrollerinin temel girdisidir ve bir rüzgâr esintisinin bir cisme ne kadar kuvvetle yüklendiğini anlamanıza yardımcı olur. Bu hesaplayıcı, yaygın olarak kullanılan ASCE tarzı sadeleştirilmiş \(P = 0{,}00256 \times v^2\) formülünü temel alır; burada basınç fit kare başına libre (psf), rüzgâr hızı ise mil/saat (mph) cinsindendir. Ayrıca fiziksel SI dinamik basıncını paskal (Pa) cinsinden de verir.
Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır?
Rüzgâr hızını mph olarak, rüzgâra bakan yüzeyin alanını ise fit kare (ft²) olarak girin. Hesaplayıcı, rüzgâr basıncını psf cinsinden, yüzeye etki eden toplam kuvveti libre-kuvvet (lbf) cinsinden ve eşdeğer basıncı paskal cinsinden döndürür. Rüzgârın uyguladığı toplam kuvveti bulmak için basıncı alanla çarpın.
Formülün Açıklaması
Sadeleştirilmiş 0,00256 katsayısı, standart deniz seviyesi havası için hava yoğunluğunu ve birim dönüşümlerini bir araya getirir; böylece basınç, rüzgâr hızının karesiyle orantılı olarak değişir — hızı iki katına çıkardığınızda basınç dört katına çıkar. SI biçimi olan \(P = \tfrac{1}{2}\rho v^2\), hava yoğunluğu \(\rho = 1{,}225 \ \text{kg/m}^3\) ve hız metre/saniye (\(1 \ \text{mph} = 0{,}44704 \ \text{m/s}\)) cinsinden kullanır. Gerçek tasarım yükleri; esinti, maruz kalma, yükseklik ve şekil faktörlerini de ekler. Bu nedenle buradaki sonuçları başlangıç düzeyinde bir tahmin olarak değerlendirin.
Örnek Hesaplama
100 ft²'lik bir duvara 60 mph hızında bir rüzgâr için:
$$P = 0{,}00256 \times 60^2 = 0{,}00256 \times 3600 = 9{,}216 \ \text{psf}$$Toplam kuvvet:
$$F = 9{,}216 \times 100 = 921{,}6 \ \text{lbf}$$SI cinsinden: \(v = 60 \times 0{,}44704 = 26{,}82 \ \text{m/s}\), dolayısıyla
$$P = 0{,}5 \times 1{,}225 \times 26{,}82^2 \approx 440{,}7 \ \text{Pa}$$Sıkça Sorulan Sorular
Basınç neden bu kadar hızlı artıyor? Çünkü hızın karesine bağlıdır — %25 daha hızlı bir rüzgâr, basıncı yaklaşık %56 oranında artırır.
Bu, yönetmeliklere uygun bir tasarım değeri mi? Hayır. Yalnızca bir ön tahmindir; resmî rüzgâr yükleri, ASCE 7 gibi bir yapı yönetmeliğine göre esinti, maruz kalma, topografik ve şekil faktörlerini gerektirir. Türkiye'de yapısal hesaplar farklı yönetmeliklere (örneğin TS EN 1991-1-4 / Eurocode) tabidir; bu nedenle resmî projelerde yerel kuralları esas alın.
Metrik girdilerle kullanabilir miyim? Hızı mph olarak girin; hesaplayıcı, referans olması için SI dinamik basıncını paskal cinsinden de verir.
