Công cụ này làm gì?
Tại Mỹ, bê tông tươi được bán theo yard khối (cubic yard), nhưng các hạng mục như sàn, sân, lối xe vào hay móng lại được đo bằng feet vuông (square feet). Công cụ này giúp bạn kết nối hai đơn vị đó: chỉ cần nhập diện tích bề mặt theo feet vuông và độ dày sàn theo inch, hệ thống sẽ cho biết bạn cần đặt bao nhiêu yard khối bê tông. Lưu ý: đây là các đơn vị đo lường của Mỹ; ở Việt Nam bê tông thường được tính theo mét khối (m³), nên bạn cần quy đổi nếu áp dụng trong nước.
Cách sử dụng
Đo chiều dài và chiều rộng của khu vực theo feet, rồi nhân hai số này lại để ra diện tích feet vuông. Nhập giá trị đó vào, sau đó nhập độ dày sàn theo inch (4 inch là mức phổ biến cho sân và lối đi bộ, 6 inch cho lối xe ô tô vào nhà). Kết quả sẽ hiển thị số yard khối nguyên gốc cùng với một phiên bản đã cộng thêm 10% hao hụt — phần dự phòng cho việc rơi vãi, nền đất không phẳng và đào quá tay.
Công thức tính
Thể tích bê tông được tính qua ba bước. Đầu tiên, đổi độ dày từ inch sang feet bằng cách chia cho 12. Tiếp theo, nhân với diện tích để ra số feet khối. Cuối cùng, chia cho 27 (một yard khối bằng 27 feet khối):
$$\text{Yard khối} = \frac{\text{Diện tích} \times \dfrac{\text{Độ dày}}{12}}{27}$$
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn đổ một sân rộng 100 ft² với độ dày 4 inch. Độ dày tính theo feet = \(4 \div 12 = 0{,}333\) ft. Số feet khối = \(100 \times 0{,}333 = 33{,}33\) ft³. Số yard khối = \(33{,}33 \div 27 = 1{,}23\) yd³. Cộng thêm 10% hao hụt, bạn được khoảng 1,36 yd³, vậy nên bạn sẽ đặt 1,5 yard từ nhà cung cấp bê tông tươi.
Diện tích (ft²) phủ được trên mỗi yard khối theo độ dày tấm
Một yard khối chứa 27 feet khối. Tức là 27 × 12 = 324 ft² bê tông dày 1 inch. Để tính một yard khối phủ được bao nhiêu diện tích, chia 324 cho độ dày tấm tính bằng inch. Để làm ngược lại và tính số yard khối trên 100 ft², nhân 100 với độ dày rồi chia cho 324:
$$\text{Phủ được (ft}^2\text{ mỗi yd}^3\text{)} = \frac{324}{t} \qquad \text{Yard mỗi 100 ft}^2 = \frac{100 \times t}{324}$$Ở đây \(t\) là độ dày tính bằng inch. Các số liệu dưới đây là thể tích chính xác và không bao gồm 10% hao hụt.
| Độ dày (in) | ft² phủ bởi 1 yd³ | yd³ cho 100 ft² | Công dụng thường gặp |
|---|---|---|---|
| 3 | 108 | 0.93 | Các miếng đệm nhẹ, không chịu lực và lớp phủ mỏng. Mỏng hơn mức 4" thông thường cho tấm đặt trên nền đất. |
| 3.5 | 92.6 | 1.08 | Các miếng đệm nhẹ và lối đi được tạo khuôn bằng gỗ 2×4, thực tế có độ sâu 3.5" |
| 4 | 81 | 1.23 | Sân hiên, lối đi bộ và vỉa hè |
| 5 | 64.8 | 1.54 | Đường lái xe vào nhà, sàn gara và nền nhà kho |
| 6 | 54 | 1.85 | Đường lái xe vào nhà và sàn gara chịu được xe nặng hơn |
| 8 | 40.5 | 2.47 | Tấm chịu tải nặng cho xe tải, xe RV hoặc thiết bị |
Các công dụng liệt kê chỉ là quy tắc kinh nghiệm chung. Độ dày thực sự cần đến phụ thuộc vào tải trọng, nền đất và lớp nền, mọi cốt thép gia cường, và quy chuẩn xây dựng địa phương, vì vậy hãy kiểm tra quy định áp dụng ở nơi bạn sống.
Thêm các ví dụ minh họa
Cả hai ví dụ đều dùng cùng một công thức. Đổi độ dày từ inch sang feet bằng cách chia cho 12, nhân với diện tích để được feet khối, rồi chia cho 27 để được yard khối. Cộng thêm 10% cho hao hụt, vãi rơi và nền không bằng phẳng. Sau đó làm tròn lên, vì nhà cung cấp giao hàng theo đơn vị 1/4 yard hoặc 1/2 yard.
Ví dụ 1: Đường lái xe 12 ft × 24 ft, dày 6 inch
- Diện tích: \(12 \times 24 = 288\) ft²
- Độ dày tính bằng feet: \(6 \div 12 = 0.5\) ft
- Thể tích: \(288 \times 0.5 = 144\) ft³
- Số yard khối: \(144 \div 27 = 5.33\) yd³ (5.33 yd³)
- Cộng thêm 10% hao hụt: \(5.33 \times 1.10 = 5.87\) yd³
- Làm tròn lên theo đơn vị giao hàng: đặt 6 yd³
Ví dụ 2: Nền nhà kho 10 ft × 10 ft, dày 5 inch
- Diện tích: \(10 \times 10 = 100\) ft²
- Độ dày tính bằng feet: \(5 \div 12 = 0.4167\) ft
- Thể tích: \(100 \times 0.4167 = 41.67\) ft³
- Số yard khối: \(41.67 \div 27 = 1.54\) yd³ (1.54 yd³)
- Cộng thêm 10% hao hụt: \(1.54 \times 1.10 = 1.70\) yd³
- Làm tròn lên đến 1/4 yard tiếp theo: đặt 1.75 yd³
Làm tròn lên, không làm tròn xuống. Thiếu bê tông giữa chừng khi đổ có thể tạo ra mạch ngừng lạnh trong tấm. Một số nhà cung cấp bê tông trộn sẵn có đơn hàng tối thiểu hoặc tính phí thêm cho đơn nhỏ, vì vậy hãy hỏi trước khi đặt một lượng nhỏ như cho nền nhà kho.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải cộng thêm phần hao hụt? Nền đất hiếm khi phẳng tuyệt đối và luôn có một phần bê tông hao đi do rơi vãi hoặc rò rỉ qua ván khuôn, vì vậy đặt dư 5–10% sẽ giúp bạn không bị thiếu giữa chừng khi đang đổ.
Sàn nên dày bao nhiêu? Lối đi bộ và sân thường dày 4 inch; lối xe vào nhà và sàn gara dày 5–6 inch. Hãy luôn tuân theo quy chuẩn xây dựng tại địa phương.
Tôi có thể làm tròn số lượng đặt hàng không? Có — các nhà cung cấp giao theo bội số một phần tư hoặc nửa yard, vì vậy hãy làm tròn lên đến mức gần nhất có sẵn.