Trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm là gì, ai cần tính?
Khi hợp đồng lao động chấm dứt, công ty (người sử dụng lao động) có thể phải trả cho người lao động một khoản trợ cấp. Pháp luật Việt Nam chia thành hai loại. Trợ cấp thôi việc trả khi hợp đồng hết hạn, hai bên thỏa thuận chấm dứt hoặc một bên nghỉ đúng luật: mỗi năm làm việc được 1/2 tháng lương. Trợ cấp mất việc làm trả khi công ty cho nghỉ vì thay đổi cơ cấu, công nghệ, lý do kinh tế, chia tách hoặc sáp nhập: mỗi năm được 01 tháng lương và ít nhất 02 tháng lương.
Công cụ dành cho người lao động sắp nghỉ việc và bộ phận nhân sự. Công cụ áp dụng Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP cho ngày nghỉ việc từ 01/02/2021. Quy định được kiểm tra đến ngày 28/09/2026.
Căn cứ pháp lý
| Văn bản, điều khoản | Nội dung | Hiệu lực từ |
|---|---|---|
| BLLĐ 45/2019/QH14, Đ.34 k.1–13 | Các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động. | 01/01/2021 |
| BLLĐ 45/2019/QH14, Đ.46 k.1, 2, 3 | Trợ cấp thôi việc: làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng, mỗi năm 1/2 tháng lương; trừ thời gian tham gia BHTN và thời gian đã được chi trả; lương bình quân 06 tháng liền kề. | 01/01/2021 |
| BLLĐ 45/2019/QH14, Đ.47 k.1, 2, 3 | Trợ cấp mất việc làm: mỗi năm 01 tháng lương, ít nhất 02 tháng lương; cách tính thời gian và tiền lương như Điều 46. | 01/01/2021 |
| BLLĐ 45/2019/QH14, Đ.36 k.1 điểm e | Tự ý bỏ việc không có lý do chính đáng từ 05 ngày làm việc liên tục. | 01/01/2021 |
| BLLĐ 45/2019/QH14, Đ.48 k.1 | Thanh toán trong 14 ngày làm việc, có trường hợp kéo dài nhưng không quá 30 ngày. | 01/01/2021 |
| NĐ 145/2020/NĐ-CP, Đ.8 k.1 điểm a, b | Không trả trợ cấp thôi việc khi đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc tự ý bỏ việc từ 05 ngày. | 01/02/2021 |
| NĐ 145/2020/NĐ-CP, Đ.8 k.2 | Mất việc làm, thời gian tính trợ cấp ít hơn 24 tháng: trả ít nhất 02 tháng lương. | 01/02/2021 |
| NĐ 145/2020/NĐ-CP, Đ.8 k.3 điểm a, b, c | Thời gian làm việc thực tế, thời gian tham gia BHTN, quy tắc làm tròn tháng lẻ. | 01/02/2021 |
| NĐ 145/2020/NĐ-CP, Đ.8 k.4, 5 | Trường hợp đặc biệt; nhiều hợp đồng kế tiếp lấy lương bình quân của hợp đồng cuối. | 01/02/2021 |
| Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15, Đ.3 k.2 điểm c | Trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm không thuộc thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công. | 01/07/2026 (*) |
BLLĐ là Bộ luật Lao động, NĐ là nghị định, Đ. là điều, k. là khoản, BHTN là bảo hiểm thất nghiệp. Tất cả các điều trên đang có hiệu lực. (*) Phần về thu nhập từ tiền lương của Luật 109/2025/QH15 áp dụng từ kỳ tính thuế 2026 (Đ.29 k.2). Ngày nghỉ việc trước 01/02/2021 thuộc Bộ luật Lao động 2012 và văn bản hướng dẫn cũ, công cụ không tính.
Cách tính
- Thời gian theo lịch C: số tháng đủ từ ngày bắt đầu làm việc đến hết ngày nghỉ việc. Ngày lẻ chưa đủ một tháng không tính.
- Thời gian làm việc thực tế W = C trừ các tháng không thuộc danh sách tại Điều 8 khoản 3 điểm a Nghị định 145 (ví dụ nghỉ không lương dài ngày). Phải có \(W \ge 12\) tháng thì mới được hưởng (Điều 46 khoản 1, Điều 47 khoản 1).
- Thời gian tính trợ cấp T = W trừ thời gian đã tham gia BHTN (B) và thời gian đã được chi trả trợ cấp trước đây (P) (Điều 46 khoản 2, Điều 47 khoản 2).
- Số năm tính trợ cấp N: mỗi 12 tháng là 1 năm; tháng lẻ từ 1 đến 6 tháng tính 1/2 năm, trên 6 tháng tính 1 năm (Điều 8 khoản 3 điểm c Nghị định 145). Trừ trước, làm tròn sau.
- Số tiền S = hệ số k nhân N nhân lương bình quân L, làm tròn đến đồng.
Trong đó: \(k = 0{,}5\) với trợ cấp thôi việc và \(k = 1\) với trợ cấp mất việc làm; L là tiền lương bình quân theo hợp đồng lao động của 06 tháng liền kề trước khi nghỉ (Điều 46 khoản 3, Điều 47 khoản 3). Với trợ cấp mất việc làm, nếu \(T \lt 24\) tháng thì số tiền không thấp hơn \(2 \times L\).
| Loại trợ cấp | Mỗi năm làm việc | Tối thiểu | Áp dụng từ |
|---|---|---|---|
| Trợ cấp thôi việc | 1/2 tháng lương | Không có | 01/01/2021 |
| Trợ cấp mất việc làm | 01 tháng lương | 02 tháng lương | 01/01/2021 |
| Mất việc làm, thời gian tính trợ cấp dưới 24 tháng | — | 02 tháng lương | 01/02/2021 |
| Tháng lẻ sau các năm đủ | Tính thành | Áp dụng từ |
|---|---|---|
| 0 tháng | Không cộng thêm | 01/02/2021 |
| 1 đến 6 tháng | 1/2 năm | 01/02/2021 |
| 7 đến 11 tháng | 1 năm | 01/02/2021 |
Không được hưởng trợ cấp khi: làm việc thực tế chưa đủ 12 tháng; bị sa thải; tự ý bỏ việc từ 05 ngày làm việc liên tục; thử việc không đạt, hết giấy phép lao động hoặc bị trục xuất (khoản 5, 12, 13 Điều 34). Người đủ điều kiện hưởng lương hưu không được trợ cấp thôi việc, nhưng vẫn được trợ cấp mất việc làm.
Ví dụ
Ví dụ 1 — thôi việc. Chị A làm việc từ 01/07/2006 đến 30/06/2026. Chị đã tham gia BHTN tại công ty 168 tháng, chưa từng nhận trợ cấp, không có tháng nào nghỉ không lương. Lương bình quân 06 tháng cuối theo hợp đồng là 15.000.000 đ. Hợp đồng hết hạn và không ký tiếp.
- C = 240 tháng, W = 240 tháng (đủ 12 tháng).
- T = 240 − 168 − 0 = 72 tháng.
- N = 72 : 12 = 6 năm, không có tháng lẻ.
- S = 0,5 × 6 × 15.000.000 = 3 tháng lương = 45.000.000 đ.
Đây là kết quả công cụ hiện khi mở trang. Nếu chị A bị cho nghỉ vì công ty tái cơ cấu (mất việc làm), S = 1 × 6 × 15.000.000 = 90.000.000 đ.
Ví dụ 2 — mức tối thiểu 02 tháng. Anh B làm từ 01/07/2023 đến 30/06/2026 (36 tháng), đã tham gia BHTN 30 tháng, lương bình quân 15.000.000 đ, bị mất việc do cắt giảm. T = 36 − 30 = 6 tháng, tính 1/2 năm, nên 1 × 0,5 = 0,5 tháng lương. Vì T dưới 24 tháng, số tiền được nâng lên 2 × 15.000.000 = 30.000.000 đ.
Ví dụ 3 — điểm làm tròn. Lương bình quân 20.000.000 đ, không đóng BHTN, thôi việc. Làm từ 01/03/2021 đến 31/08/2023: T = 30 tháng = 2 năm 6 tháng, tính 2,5 năm, trợ cấp 25.000.000 đ. Làm thêm một tháng đến 30/09/2023: T = 31 tháng = 2 năm 7 tháng, tính 3 năm, trợ cấp 30.000.000 đ.
Mốc thay đổi quy định
Trong 24 tháng gần nhất không có thay đổi nào về mức trợ cấp, quy tắc làm tròn hay cách trừ thời gian BHTN. Các mức trên áp dụng như nhau cho mọi ngày nghỉ việc từ 01/02/2021, nên công cụ không có ô chọn kỳ. Việc miễn thuế thu nhập cá nhân cho khoản trợ cấp tiếp tục được giữ trong Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15.
Trường hợp đặc biệt và lưu ý
- Đóng BHTN cả quá trình: trợ cấp thôi việc bằng 0, còn trợ cấp mất việc làm vẫn được ít nhất 02 tháng lương.
- Thời gian tham gia BHTN gồm cả những tháng không thuộc diện đóng nhưng công ty đã trả thêm vào lương một khoản tương đương mức đóng BHTN (Điều 8 khoản 3 điểm b Nghị định 145). BHTN chỉ có từ 01/01/2009, nên thời gian làm việc trước đó được tính đầy đủ.
- Tiền lương là lương theo hợp đồng lao động, không phải lương đóng BHXH.
- Nhiều hợp đồng liên tiếp với cùng công ty mà chưa được trả trợ cấp: nhập ngày bắt đầu của hợp đồng đầu tiên và lương bình quân của hợp đồng cuối (Điều 8 khoản 5 Nghị định 145).
- Công cụ không tính: các trường hợp đặc biệt ở Điều 8 khoản 4 Nghị định 145 (làm việc ở khu vực nhà nước trước 01/01/1995, doanh nghiệp chia tách, sáp nhập có phần thôi việc và phần mất việc); phần công ty trả cao hơn luật theo quy chế hoặc thỏa ước; trợ cấp của cán bộ, công chức, viên chức; ngày nghỉ việc trước 01/02/2021.
- Chưa xác minh: văn bản không nói cách đếm ngày lẻ dưới một tháng; công cụ bỏ ngày lẻ. Văn bản cũng không định nghĩa "làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng"; công cụ xét trên thời gian làm việc thực tế, trước khi trừ BHTN. Một số đơn vị có thể tính khác, hãy hỏi phòng nhân sự nếu kết quả sát ngưỡng.
Cách nhập dữ liệu
- Lý do chấm dứt hợp đồng: xem quyết định chấm dứt hoặc thông báo của công ty.
- Đủ điều kiện hưởng lương hưu: chỉ hiện khi chọn thôi việc.
- Ngày bắt đầu làm việc: ngày đầu tiên trong hợp đồng lao động hoặc hợp đồng thử việc, dạng dd/mm/yyyy.
- Ngày nghỉ việc: ngày làm việc cuối cùng, từ 01/02/2021 trở đi.
- Lương bình quân 06 tháng cuối: cộng tiền lương ghi trong hợp đồng của 6 tháng trước khi nghỉ rồi chia 6, đơn vị đồng. Có thể nhập phần lẻ bằng dấu phẩy, ví dụ 15.333.333,33.
- Số tháng đã đóng BHTN tại công ty: xem ứng dụng VssID hoặc sổ BHXH, chỉ tính thời gian tại công ty này.
- Số tháng đã được trả trợ cấp: thời gian công ty đã chi trả trợ cấp thôi việc, mất việc làm cho bạn trước đây. Thường là 0.
- Số tháng không tính là làm việc thực tế: ví dụ nghỉ không lương dài ngày. Nghỉ phép năm, nghỉ lễ, ốm đau, thai sản hưởng BHXH, ngừng việc không do lỗi của bạn vẫn được tính, nên để 0.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao trợ cấp thôi việc của tôi bằng 0?
Thường là vì toàn bộ thời gian làm việc đã tham gia BHTN. Thời gian này bị trừ vì bạn có thể hưởng trợ cấp thất nghiệp từ quỹ BHTN thay cho trợ cấp thôi việc.
Trợ cấp thôi việc có phải nộp thuế thu nhập cá nhân không?
Khoản trợ cấp tính theo Bộ luật Lao động không thuộc thu nhập chịu thuế (Điều 3 khoản 2 điểm c Luật 109/2025/QH15). Phần công ty trả thêm cao hơn mức luật định thì không được tính ở đây và có thể phải chịu thuế.
Công ty phải trả trợ cấp trong bao lâu?
Trong 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng. Ở một số trường hợp luật liệt kê, thời hạn được kéo dài nhưng không quá 30 ngày (Điều 48 khoản 1 Bộ luật Lao động).
Tôi đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng bị cắt giảm thì sao?
Người đủ điều kiện hưởng lương hưu không được trợ cấp thôi việc, nhưng nếu bị mất việc làm do cơ cấu, kinh tế thì vẫn được trợ cấp mất việc làm như người khác.