Quy tắc ngân sách 50/30/20 là gì?
Quy tắc 50/30/20 là một cách lập ngân sách đơn giản, được Thượng nghị sĩ Mỹ Elizabeth Warren phổ biến. Nó chia thu nhập thực nhận (sau thuế) thành ba nhóm: 50% cho nhu cầu thiết yếu, 30% cho mong muốn cá nhân, và 20% cho tiết kiệm cùng trả nợ. Công cụ này tính toán tức thì, giúp bạn biết chính xác mỗi tháng nên phân bổ bao nhiêu cho từng nhóm.
Cách sử dụng
Hãy nhập thu nhập ròng hàng tháng của bạn — tức là số tiền thực sự về tài khoản sau khi đã trừ thuế và các khoản khấu trừ từ lương. Công cụ sẽ chia số tiền này thành ba nhóm và hiển thị số tiền cụ thể cho mỗi nhóm.
Công thức tính
Với thu nhập ròng là \(N\):
$$\begin{aligned} \text{Nhu cầu thiết yếu} &= 0{,}5 \times N \\ \text{Mong muốn} &= 0{,}3 \times N \\ \text{Tiết kiệm} &= 0{,}2 \times N \end{aligned}$$Cộng cả ba nhóm lại luôn bằng đúng 100% thu nhập của bạn.
Ví dụ minh họa
Giả sử thu nhập ròng hàng tháng của bạn là 4.000 USD.
$$\text{Nhu cầu thiết yếu} = 0{,}5 \times 4000 = 2000 \text{ USD}$$$$\text{Mong muốn} = 0{,}3 \times 4000 = 1200 \text{ USD}$$$$\text{Tiết kiệm \& trả nợ} = 0{,}2 \times 4000 = 800 \text{ USD}$$Tổng cộng: \(2000 + 1200 + 800 = 4000\) USD.
Câu hỏi thường gặp
"Nhu cầu thiết yếu" gồm những gì? Là những khoản bắt buộc khó cắt giảm: tiền thuê nhà hoặc trả góp mua nhà, điện nước, thực phẩm, bảo hiểm, khoản trả nợ tối thiểu và chi phí đi lại để đi làm.
Còn "mong muốn" thì sao? Là những khoản chi cho lối sống như ăn uống bên ngoài, các gói đăng ký xem phim/nghe nhạc, sở thích cá nhân, du lịch và những thứ nâng cấp ngoài mức cơ bản.
Nên dùng thu nhập gộp hay thu nhập ròng? Hãy dùng thu nhập ròng (số tiền thực nhận). Quy tắc này được xây dựng dựa trên số tiền bạn thực sự nhận về sau thuế. Lưu ý: đây là phương pháp xuất phát từ Mỹ; bạn hoàn toàn có thể áp dụng tại Việt Nam vì nó chỉ dựa trên tỷ lệ phần trăm, chỉ cần dùng thu nhập sau thuế và sau bảo hiểm theo quy định Việt Nam.