Bu hesaplayıcı ne yapar?
Bu hesaplayıcı, evde yaptığınız birada hacimce alkol oranını (ABV) başlangıç yoğunluğu (OG) ve bitiş yoğunluğu (FG) hidrometre ölçümlerinizden tahmin eder. Hidrometreler belirli bir sıcaklık için kalibre edilir; bu sıcaklık genellikle 60 °F (15,6 °C) ya da 68 °F (20 °C) olur. Şıra veya bira numunesi bundan daha sıcak ya da soğuksa okuma sapar. Bu yüzden araç, ABV'yi hesaplamadan önce her iki ölçümü de düzeltir.
Nasıl kullanılır?
OG ve FG değerlerinizi girin, Fahrenheit veya Celsius birimini seçin, hidrometrenin üzerinde yazan kalibrasyon sıcaklığını girin ve her ölçüm anındaki numune sıcaklığını yazın. Standart biralar için basit formülü, yaklaşık %6 ABV üzerindeki daha sert biralar için gelişmiş formülü seçin.
Formüllerin açıklaması
Her ölçüm, numune sıcaklığındaki su yoğunluğu polinomunun kalibrasyon sıcaklığındaki aynı polinoma oranıyla düzeltilir (sıcaklıklar °F cinsindendir):
$$SG_{c} = SG \times \frac{ p(T_{s}) }{ p(T_{cal}) }$$Basit ABV formülü şöyledir:
$$\text{ABV} = (OG_{c} - FG_{c}) \times 131.25$$Gelişmiş formül ise şöyledir:
$$\text{ABV} = \frac{76.08\,(OG_{c} - FG_{c})}{1.775 - OG_{c}} \times \frac{FG_{c}}{0.794}$$Görünür attenüasyon (fermantasyon verimi) \((OG_{c} - FG_{c}) / (OG_{c} - 1) \times 100\) ile bulunur.
Çözümlü örnek
OG = 1,060 ve FG = 1,012 alalım; tüm numuneler kalibrasyon sıcaklığında olduğu için düzeltme gerekmiyor:
$$\text{ABV} = (1.060 - 1.012) \times 131.25 = 6.30\%$$Attenüasyon \(0.048 / 0.060 \times 100 = 80\%\) olur.
Sık sorulan sorular
Sıcaklık gerçekten önemli mi? Evet. 60 °F için kalibre edilmiş bir hidrometreyle 68 °F'lik numune ölçerseniz değer yaklaşık 0,001 düşük okunur. Bu da ABV'yi küçük ama fark edilir ölçüde değiştirir.
Hangi formülü seçmeliyim? Çoğu bira için basit formül yeterlidir; yüksek yoğunluklu biralarda gelişmiş formül daha doğru sonuç verir.
Sonuç kesin mi? Hayır, bu bir tahmindir. Katkı maddeleriyle yapılan fermantasyon ya da numunedeki alkol gerçek değeri etkiler.
Su Yoğunluk Polinomu ve Kalibrasyon Sabitleri
Hidrometreler, belirli bir sıvı sıcaklığında doğru okuma yapacak şekilde kalibre edilir. Başka bir sıcaklıkta sıvının yoğunluğu farklı olur, bu nedenle okuma düzeltilmelidir. Hesap makinesi, sıcaklığa bağlı su yoğunluğu için dördüncü dereceden olmayan kübik bir uydurma kullanır; T değeri °F cinsindendir:
$$\rho(T) = 1.00130346 - 0.000134722124\,T + 0.00000204052596\,T^2 - 0.00000000232820948\,T^3$$
Düzeltilmiş özgül ağırlık, ölçülen okumanın, numune sıcaklığındaki yoğunluğun kalibrasyon sıcaklığındaki yoğunluğa oranıyla çarpılmasıyla bulunur:
$$G_c = G \cdot \frac{ \rho(T_{\text{numune}})}{ \rho(T_{\text{kal}})}$$
| Sabit | Değer | Notlar |
|---|---|---|
| Yaygın kalibrasyon sıcaklığı (ABD/İngiliz birimleri) | 60 °F (15.6 °C) | Ev bira yapımcılarına satılan birçok hidrometrenin üzerinde yazılıdır |
| Yaygın kalibrasyon sıcaklığı (metrik) | 68 °F (20 °C) | Birçok laboratuvar tipi ve Avrupa yapımı hidrometrede kullanılır |
| °C'den °F'ye dönüşüm | °F = °C × 9/5 + 32 | Sıcaklıkları °C cinsinden girerseniz önce uygulanır |
| ρ(60 °F) | ≈ 1.000063 | Yukarıdaki polinomdan |
| ρ(68 °F) | ≈ 1.000847 | Yukarıdaki polinomdan |
| ρ(80 °F) | ≈ 1.002393 | Yukarıdaki polinomdan |
| Basit formül katsayısı | 131.25 | ABV (%) = (OG − FG) × 131.25 |
Hidrometrenizin üzerinde yazılı kalibrasyon sıcaklığını kontrol edin ve bunu kalibrasyon sıcaklığı olarak girin; 60 °F veya 68 °F olduğunu varsaymayın.
Bira Stiline Göre Tipik Özgül Ağırlık ve ABV Aralıkları
Tablo, BJCP (Beer Judge Certification Program) 2015 stil yönergelerine dayanarak yaygın stiller için yaklaşık aralıkları listeler. Bireysel biralar bu aralıkların dışında kalabilir.
| Stil | OG | FG | ABV (%) |
|---|---|---|---|
| Amerikan açık lager | 1.028–1.040 | 0.998–1.008 | 2.8–4.2 |
| Amerikan pale ale | 1.045–1.060 | 1.010–1.015 | 4.5–6.2 |
| Amerikan IPA | 1.056–1.070 | 1.008–1.014 | 5.5–7.5 |
| İrlanda stout | 1.036–1.044 | 1.007–1.011 | 4.0–4.5 |
| Belçika tripel | 1.075–1.085 | 1.008–1.014 | 7.5–9.5 |
| Amerikan imperial stout | 1.075–1.115 | 1.018–1.030 | 8.0–12.0 |
Ale mayaları genellikle yaklaşık %70–80 görünür atenüasyona ulaşır; burada görünür atenüasyon = (OG − FG) / (OG − 1), özgül ağırlık puanı cinsindendir. Örneğin OG 1.050 ve FG 1.010, 40/50 = %80 verir. Sonucunuz bu aralığın çok dışındaysa okumalarınızı, sıcaklığı ve kalibrasyon ayarını yeniden kontrol edin.
Sıcaklık Düzeltmesi ve Formül Karşılaştırması
Tüm senaryolar 60 °F'de kalibre edilmiş bir hidrometre kullanır. 80 °F'deki bir numune için düzeltme katsayısı ρ(80)/ρ(60) = 1.002393 / 1.000063 ≈ 1.002330'dur. "Gelişmiş" sütunu, düzeltilmiş özgül ağırlıklara uygulanan yaygın olarak kullanılan ABV = 76.08 × (OG − FG) / (1.775 − OG) × (FG / 0.794) formülünü kullanır; basit sütun ise 131.25 × (OG − FG) kullanır. Değerler yuvarlanmıştır.
| Senaryo | Ham OG / FG | Numune sıcaklığı | Düzeltilmiş OG / FG | Basit ABV | Gelişmiş ABV |
|---|---|---|---|---|---|
| A. Standart bira, kalibrasyon sıcaklığında numune | 1.050 / 1.010 | 60 °F | 1.050 / 1.010 | 5.25% | 5.34% |
| B. Aynı ham okumalar, ılık numune | 1.050 / 1.010 | 80 °F | 1.0524 / 1.0124 | 5.26% | 5.38% |
| C. Yüksek özgül ağırlıklı bira, kalibrasyon sıcaklığında | 1.090 / 1.018 | 60 °F | 1.090 / 1.018 | 9.45% | 10.25% |
| D. Yüksek özgül ağırlıklı bira, ılık numune | 1.090 / 1.018 | 80 °F | 1.0925 / 1.0204 | 9.47% | 10.34% |
Senaryo B için çalışma kontrolü (basit formül)
$$OG_c = 1.050 \times 1.002330 = 1.05245, \quad FG_c = 1.010 \times 1.002330 = 1.01235$$
$$\text{ABV} = (1.05245 - 1.01235) \times 131.25 = 0.04009 \times 131.25 \approx 5.26\%$$
Karşılaştırmanın gösterdikleri
- Ilık bir numune, düzeltilmiş özgül ağırlığın kendisini yükseltir (burada yaklaşık 0.0024 kadar), ancak hem OG hem de FG kaydığı için ABV yalnızca yaklaşık 0.01–0.02 yüzde puanı değişir.
- Yalnızca bir okuma ılıksa, örneğin sıcak bir FG numunesi, hata daha büyüktür; bu nedenle her sıcaklığı ayrı ayrı girin.
- Yüksek özgül ağırlıklı biralarda basit formül, gelişmiş formüle kıyasla düşük değer verir: OG 1.090 ve FG 1.018 için yaklaşık %9.45'e karşılık %10.25, yani yaklaşık 0.8 puanlık bir fark. İki formül, yaklaşık %6 ABV'nin altındaki biralarda daha yakın sonuç verir.