Mini bike tork konvertörü dişli oranı nedir?
Tork konvertörü (Comet TAV2 gibi kayışlı bir CVT şanzıman), motor ile zincir çıkışı arasındaki oranı kademesiz olarak değiştirir. Kalkışta düşük (yüksek torklu) oranda başlar, motor devri yükseldikçe yüksek (overdrive benzeri) orana doğru geçer. Arka tekerleğin gördüğü toplam oran, konvertör oranı ile konvertör çıkış dişlisinden aks dişlisine olan zincir redüksiyonunun çarpımıdır.
Hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Üreticinin verdiği konvertör düşük ve yüksek oranlarını (motor : çıkış şeklinde), konvertör çıkış dişlisi ile aks dişlisinin diş sayılarını, lastik çapını (inç cinsinden) ve konvertör tam olarak kademe atladığında beklediğiniz motor devrini girin. Araç; toplam düşük ve yüksek oranları, teker devrini ve tahmini hızları verir.
Formüller
Zincir son tahrik oranı, aks dişlisi diş sayısının tahrik dişlisi diş sayısına bölünmesiyle bulunur; toplam oran ise bunun konvertör oranıyla çarpımıdır:
$$R_{total} = R_{conv} \times \frac{N_{axle}}{N_{driver}}$$
\(D\) lastik çapı (inç) olmak üzere mil/saat (mph) cinsinden hız, teker devrinden ve lastik çevresinden hesaplanır:
$$v = \frac{\text{RPM}}{R_{total}} \times \pi D \times \frac{60}{63360}$$
Çözümlü örnek
3,5:1 düşük ve 0,9:1 yüksek orana sahip bir konvertör, 12 dişli tahrik dişlisi, 60 dişli aks dişlisi, 13 inç lastik ve 3600 devir/dakika alalım.
$$R_{final} = \frac{60}{12} = 5$$
$$R_{low} = 3.5 \times 5 = 17.5, \quad R_{high} = 0.9 \times 5 = 4.5$$
$$v = \frac{3600}{4.5} \times \pi \times 13 \times \frac{60}{63360} \approx 30.94\,\text{mph}$$
Yani yaklaşık 30,94 mil/saat, kabaca 50 km/saat eder.
Sık sorulan sorular
Kayış kayması önemli mi? Evet. Gerçek konvertörler devreye girerken kayar; bu yüzden gerçek hız, özellikle düşük viteste, ideal değerin biraz altında kalır.
Azami hızı nasıl artırırım? Daha küçük bir aks dişlisi veya daha büyük bir tahrik dişlisi kullanın; bu, son oranı düşürür. Ancak ivmelenme yavaşlar ve motor daha çok yüklenir.
Hangi devri girmeliyim? Motorun azami güç ürettiği devri veya regülatörle sınırlanan azami devri girin; çünkü konvertör yüksek oranına bu noktada ulaşır.
Dişli Senaryoları: Dişli Çarkı ve Lastik Kombinasyonları
Tablo, sabit 3600 devir/dk'da, 3,5:1 düşük / 0,9:1 yüksek konvertör oranı ve 12 dişli tahrik (çıkış) dişlisi ile dört kurulumu karşılaştırır. Nihai oran \(G = \text{aks dişi} / \text{tahrik dişi}\) şeklindedir. Genel düşük ve yüksek oranlar, konvertör oranının \(G\) ile çarpımıdır. Azami hız, yukarıdaki formülü yüksek konvertör oranıyla kullanır.
| Aks dişi | Lastik (in) | Nihai oran G | Genel düşük | Genel yüksek | Azami hız (mph) |
|---|---|---|---|---|---|
| 60 | 12 | 5,00:1 | 17,50:1 | 4,50:1 | 28,56 |
| 72 | 12 | 6,00:1 | 21,00:1 | 5,40:1 | 23,80 |
| 60 | 13 | 5,00:1 | 17,50:1 | 4,50:1 | 30,94 |
| 50 | 13 | 4,17:1 | 14,58:1 | 3,75:1 | 37,13 |
Çalışılmış örnek (ilk satır): \(G = 60/12 = 5\), dolayısıyla
$$v_{top} = \frac{3600 \cdot \pi \cdot 12 \cdot 60}{63360 \cdot 0.9 \cdot 5} = \frac{8{,}143{,}008}{285{,}120} \approx 28.56 \text{ mph}$$
Özet: Daha büyük bir aks dişlisi, daha güçlü düşük devir çekişi sağlar ancak azami hızı düşürür. Daha yüksek bir lastik, azami hızı çapıyla orantılı olarak artırır. Bu değerler teoriktir. Konvertörün belirtilen devirde tam yüksek orana ulaştığını, kayış kaymasının, lastik çökmesinin veya yük düşüşünün olmadığını varsayarlar.
Tipik Mini Bisiklet Dişli Aralıkları
Aşağıdaki değerler yaklaşık ve tipiktir. Üretici özellikleri değişir, bu nedenle konvertörünüz, motorunuz ve dişlileriniz için belgelere bakın.
| Parametre | Tipik aralık |
|---|---|
| Konvertör düşük oranı | yaklaşık 3,5:1 ile 4:1 arası |
| Konvertör yüksek oranı | yaklaşık 0,9:1 ile 1:1 arası |
| Tahrik (çıkış) dişlisi | yaklaşık 10 ila 14 diş (12 çok yaygındır) |
| Aks (tahrik edilen) dişlisi | zincir adımına ve uygulamaya bağlı olarak yaklaşık 40 ila 80 diş |
| Lastik çapı | yaklaşık 10 ila 13 in |
| Motor devri, 6,5 hp 196cc klon motorlar | fabrika ayarında regülatörlü yaklaşık 3600 devir/dk; modifiye edilmiş veya regülatörsüz motorlar daha yüksek zirve yapabilir |
Motor devri girdisi olarak regülatörle sınırlanmış devri veya motorunuzun en yüksek güç ürettiği devri kullanın. Konvertörün devreye girme ve vites değiştirme devirlerinin o motora uygun olduğunu kontrol edin. Zincir adımı (örneğin #35 veya #40/#41) ve dişli bulunabilirliği de kullanabileceğiniz diş sayılarını sınırlar.
Temel Terimler
- Tork konvertörü / CVT
- Motor devri ve yüke bağlı olarak düşük ve yüksek oran arasında oranını otomatik olarak değiştiren, kayışla tahrik edilen, sürekli değişken bir aktarma (mini bisikletlerde yaygındır).
- Tahrik (çıkış) dişlisi
- Konvertörün çıkış milindeki, zinciri çeken küçük dişli.
- Aks (tahrik edilen) dişlisi
- Arka akstaki, zincir tahriğini alan daha büyük dişli.
- Nihai tahrik oranı
- Aks dişi sayısının tahrik dişi sayısına bölünmesi; zincir aşamasındaki azaltma.
- Düşük oran
- Kalkış anında, kayışın en fazla azaltılmış konumdayken konvertörün oranı (örneğin 3,5:1).
- Yüksek oran
- Tam vites değiştirmedeki konvertör oranı, 1:1'e yakın veya altında (örneğin 0,9:1).
- Genel oran
- Konvertör oranının nihai tahrik oranıyla çarpımı. Düşük veya yüksek konumda motordan aksa toplam azaltmayı verir.
- Tekerlek devri
- Motor devrinin genel orana bölünmesi. Lastik çevresiyle çarpıldığında hızı verir.
- Devreye girme devri
- Konvertörün kavramasının tutunduğu ve bisikletin hareket etmeye başladığı motor hızı.