Bradford Faktörü Nedir?
Bradford Faktörü, çalışan devamsızlığının ekibe getirdiği aksaklığı ölçmek için İK ekiplerinin yaygın olarak kullandığı bir formüldür. Sık ve kısa süreli devamsızlıklara, ara sıra yaşanan uzun devamsızlıklara kıyasla daha fazla ağırlık verir; çünkü tekrarlayan kısa kesintiler, tek bir uzun devamsızlığa göre ekibin iş akışını genellikle daha çok bozar. Puan, genellikle 52 haftalık kayan bir dönem üzerinden hesaplanır. (Not: Bradford Faktörü özellikle Birleşik Krallık kökenli bir uygulamadır; Türkiye'de yasal bir zorunluluk değildir, ancak devamsızlık takibinde pratik bir gösterge olarak kullanılabilir.)
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Ayrı devamsızlık sayısını (çalışanın işe gelmediği her farklı durum, süresi ne olursa olsun) ve tüm bu devamsızlıklar boyunca toplam devamsızlık gün sayısını girin. Araç, devamsızlık sayısının karesini toplam gün sayısıyla çarparak Bradford Faktörü puanını ve gösterge niteliğinde bir değerlendirme sonucunu üretir.
Formülün Açıklaması
Bradford Faktörü şöyledir: $$B = S^{2} \times D$$ Burada S devamsızlık sayısını, D ise toplam devamsızlık gününü ifade eder. Devamsızlık sayısının karesinin alınması, sık devamsızlıkların daha ağır puanlanmasını sağlar. Örneğin 10 günlük tek bir devamsızlık \(1^{2} \times 10 = 10\) puan getirirken, her biri 1 günlük 10 ayrı devamsızlık \(10^{2} \times 10 = 1{.}000\) puan getirir.
Örnek Hesaplama
Bir çalışanın toplam 10 gün süren 4 ayrı devamsızlığı olduğunu varsayalım. Puan $$4^{2} \times 10 = 16 \times 10 = 160 \text{ puan}$$ olur ve bu, birçok şirket politikasında "orta düzey endişe" aralığına denk gelir.
İzin Sıklığı Skoru Nasıl Etkiler
Bradford Faktörü, sık ve kısa süren izinlerin, tek bir uzun iznin çalışma ortamında yaratacağından daha fazla aksamaya neden olduğu ilkesine dayanır. Bu durum, ayrı izin dönem sayısını (S) karelere alıp toplam kaybedilen gün sayısı (D) ile çarpan formülde yansıtılır:
$$B = S^{2} \times D$$
İzin dönemi sayısı karelere alındığından, aynı toplam gün sayısını daha fazla ayrı döneme bölerek puanı önemli ölçüde artırmaktadır. Aşağıdaki tablo toplam eksik günü 10'da sabit tutarken, yalnızca izin dönemi sayısını değiştirerek, sıklığın etkisini izole olarak görebilmenizi sağlar.
| İzin Dönemleri (S) | Toplam Günler (D) | Hesaplama | Bradford Faktörü (B) |
|---|---|---|---|
| 1 | 10 | 1² × 10 | 10 |
| 2 | 10 | 2² × 10 | 40 |
| 4 | 10 | 4² × 10 | 160 |
| 8 | 10 | 8² × 10 | 640 |
| 10 | 10 | 10² × 10 | 1.000 |
Yukarıdaki her satır aynı 10 günlük işe gelmemeyi temsil etmesine rağmen, bu günler daha fazla ayrı döneme bölündükçe puan 10'dan 1.000'e çıkmaktadır. Tek bir 10 günlük izin sadece 10 puan alırken, on ayrı bir günlük izin 1.000 puan almakta — bu yüzlü farklılık tamamen karelere alınmış izin dönemi sayısından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle birçok izin politikası yalnızca toplam kaybedilen günleri saymak yerine kademeli tetikleyici noktalar (örneğin, 100, 200 ve 500'de inceleme) belirlemektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bir devamsızlık nasıl sayılır? Kesintisiz her devamsızlık dönemi tek bir devamsızlık olarak sayılır; bu ister bir gün ister birkaç hafta sürsün fark etmez.
Standart bir eşik puanı var mı? Hayır — her kurum kendi eşiklerini belirler. Gayri resmi olarak sık kullanılan tetikleme noktaları 50, 100 veya 200 puan civarındadır; ancak her zaman işvereninizin politikasını kontrol edin.
Dönem önemli mi? Evet. Puan normalde son 12 ay gibi belirli bir kayan dönem üzerinden hesaplanır; bu nedenle her iki değer de aynı dönemi yansıtmalıdır.
