Ortak çarpan nedir?
İki tam sayının ortak çarpanı (ya da ortak böleni), her ikisini de kalansız bölen sayıdır. Örneğin 6 sayısı hem 12'yi hem de 18'i tam böler; dolayısıyla 6, 12 ile 18'in ortak çarpanıdır. Her pozitif tam sayı çifti en az bir ortak çarpanı paylaşır: 1 sayısı. Bu araç, seçtiğiniz iki sayının tüm ortak çarpanlarını ve en büyük ortak böleni (EBOB) eksiksiz olarak listeler.
Hesaplama aracı nasıl kullanılır?
İki tam sayınızı a ve b alanlarına girin ve sonuçları görüntüleyin. Üstteki kutu, tüm ortak çarpanları sıralı biçimde gösterir; altındaki tablo ise kaç tane olduğunu belirtir ve listedeki en büyük sayı olan en büyük ortak böleni (EBOB) öne çıkarır. Araç her pozitif tam sayıyla çalışır; kesirleri sadeleştirirken, çarpanlara ayırırken ve sayılar teorisi ödevlerinde işinize yarar.
Formül nasıl çalışır?
Hesaplama aracı, 1'den iki sayının küçüğüne kadar her d tam sayısını kontrol eder. Bir d değeri, hem a mod d = 0 hem de b mod d = 0 olduğunda — yani her iki bölme de kalan vermediğinde — ortak çarpan sayılır. Uygun tüm değerleri bir araya getirmek ortak çarpanlar kümesini verir; bunların en büyüğü ise EBOB'tur.
$$\text{Ortak çarpanlar} = \{\, d : a \bmod d = 0 \;\text{ve}\; b \bmod d = 0 \,\}$$
$$\text{EBOB}(a,b) = \max\{\, d : a \bmod d = 0,\; b \bmod d = 0 \,\}$$
Örnek çözüm
\(a = 12\) ve \(b = 18\) olsun. 12'nin bölenleri 1, 2, 3, 4, 6, 12'dir; 18'in bölenleri ise 1, 2, 3, 6, 9, 18'dir. Her iki listede de yer alan değerler 1, 2, 3, 6'dır. Yani 4 ortak çarpan vardır ve en büyük ortak bölen 6'dır.
Sıkça sorulan sorular
İki sayının her zaman ortak çarpanı var mıdır? Evet — her pozitif tam sayı çifti 1 çarpanını paylaşır. Eğer ortak çarpanları yalnızca 1 ise, bu sayılara aralarında asal (kardeş asal) denir.
Ortak çarpan ile EBOB arasındaki fark nedir? Ortak çarpanlar, paylaşılan tüm bölenlerdir; EBOB ise bunların yalnızca en büyüğüdür.
Negatif sayılar veya sıfır kullanabilir miyim? Bu araç pozitif tam sayılarla çalışır. Negatif girişler mutlak değerleriyle ele alınır ve 1'in altındaki değerler 1'e yuvarlanır.