Desibel (dB) Kazanç/Kayıp Hesaplama

Hesaplamaya Girin

Oran Türü Power (dB = 10·log₁₀) Voltage / Current (dB = 20·log₁₀)

Giriş değeri (P_in veya V_in)

Çıkış değeri (P_out veya V_out)

Sonuç

Kazanç / Kayıp

20

desibel (dB)

Çıkış ÷ Giriş oranı	100
Yorum	Gain (amplification)

Desibel (dB) kazanç/kayıp hesaplama aracı nedir?

Desibel (dB), iki değer arasındaki oranı ifade eden logaritmik bir birimdir; çoğu zaman bir çıkış seviyesinin giriş seviyesine göre ne durumda olduğunu gösterir. Bu hesaplama aracı, bir güç oranını ya da bir gerilim/akım oranını desibele çevirerek bir sinyalin ne kadar kazanç (yükseltme) ya da ne kadar kayıp (zayıflama) yaşadığını size söyler. Ölçek logaritmik olduğu için, gerçek dünyadaki sinyal seviyelerinin çok geniş aralığını kullanışlı, kolay okunan sayılara sıkıştırır.

Desibel logaritmik olarak artar: güç oranındaki her ×10, 10 dB ekler.

Nasıl kullanılır?

Önce güç (watt, miliwatt) mu yoksa gerilim/akım (volt, amper) mı karşılaştırdığınızı seçin. Ardından giriş değerini (\(\text{P}_{in}\) ya da \(\text{V}_{in}\)) ve çıkış değerini (\(\text{P}_{out}\) ya da \(\text{V}_{out}\)) girin. Hesaplama sonucu dB cinsinden verir: pozitif değer kazancı, negatif değer kaybı, 0 dB ise çıkışın girişe eşit olduğunu gösterir.

Formül açıklaması

Güç için $$\text{dB} = 10 \cdot \log_{10}\!\left(\frac{\text{P}_{out}}{\text{P}_{in}}\right)$$ formülü kullanılır. Gerilim ya da akım için ise $$\text{dB} = 20 \cdot \log_{10}\!\left(\frac{\text{V}_{out}}{\text{V}_{in}}\right)$$ Çarpan farkının nedeni, gücün gerilimin karesiyle orantılı olmasıdır (\(P \propto V^2\)); bir karenin logaritması çarpanı ikiye katlar (\(2 \times 10 = 20\)). İşte bu yüzden gücü iki katına çıkarmak +3 dB iken, gerilimi iki katına çıkarmak +6 dB'dir.

Reklam

Girişi ve çıkışı olan bir sinyal bloğu: dB, güç için 10·log, gerilim için 20·log kullanır.

Örnek hesaplama

Bir yükselteç (amplifikatör) gücü 1 W'tan 100 W'a çıkarıyor olsun. Oran = 100/1 = 100. $$\text{dB} = 10 \cdot \log_{10}(100) = 10 \times 2 = 20 \text{ dB}$$ kazanç. Bunun yerine gerilim 1 V'tan 10 V'a yükselseydi, $$\text{dB} = 20 \cdot \log_{10}(10) = 20 \times 1 = 20 \text{ dB}$$ olurdu.

Sıkça sorulan sorular

Güç ve gerilim neden farklı çarpan kullanır? Güç, gerilimin karesiyle orantılı olarak değişir; bu nedenle gerilim ve akım oranlarında logaritmik çarpan 10'dan 20'ye ikiye katlanır.

Negatif dB ne anlama gelir? Negatif bir değer kaybı ya da zayıflamayı gösterir; çıkış girişten daha küçüktür (örneğin −3 dB ≈ gücün yarısı).

0 dB nedir? 0 dB, çıkışın girişe eşit olduğu anlamına gelir (oran tam olarak 1'dir); "sinyal yok" demek değildir.