Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Desibel (dB), bir kazancı veya kaybı logaritmik olarak ifade etmenin pratik bir yoludur. Bu hesaplayıcı, desibel cinsinden verilen bir G kazancını eşdeğer doğrusal orana — yani çıkışın girişe göre gerçek büyütme katsayısına — dönüştürür. Desibel, genlik büyüklükleri için güç büyüklüklerinden farklı tanımlandığından araç iki sonuç verir: bir gerilim oranı ve bir güç oranı. Bu, her yerde aynı şekilde geçerli olan tamamen fiziksel/elektronik bir dönüşümdür ve ses, RF, anten, amplifikatör ve işitme cihazı uygulamalarında yaygın olarak kullanılır.
Nasıl kullanılır?
Kazancı tek bir alana desibel cinsinden girin ve her iki oranı da okuyun. Pozitif değer yükseltme (1'den büyük oran), negatif değer zayıflama veya kayıp (0 ile 1 arası oran), 0 dB ise hiç değişim olmadığı anlamına gelir (tam olarak 1 oranı). Büyüklüğünüz gerilim, akım veya ses basıncı gibi bir genlik/alan büyüklüğüyse gerilim oranını; güç veya yoğunluk söz konusuysa güç oranını kullanın.
Formülün açıklaması
Desibel tanımları, genlik için \(G = 20\cdot\log_{10}(V_o/V_i)\) ve güç için \(G = 10\cdot\log_{10}(P_o/P_i)\) şeklindedir. Bunları tersine çevirdiğimizde aşağıdaki sonuçlar elde edilir:
$$\frac{V_o}{V_i} = 10^{\frac{G}{20}} \qquad \frac{P_o}{P_i} = 10^{\frac{G}{10}}$$\(10^{G/10} = (10^{G/20})^2\) olduğundan, güç oranı her zaman gerilim oranının karesidir — bu da sabit empedansta gücün gerilimin karesiyle orantılı olmasıyla uyumludur.
Çözümlü örnek
\(G = 10\) dB için gerilim oranı $$10^{\frac{10}{20}} = 10^{0{,}5} \approx 3{,}16228$$ kat, güç oranı ise $$10^{\frac{10}{10}} = 10^1 = 10$$ kattır. Kontrol edelim: \(3{,}16228^2 \approx 10\). \(G = -6\) dB için gerilim oranı yaklaşık \(0{,}50119\) (genliğin yarısı) ve güç oranı yaklaşık \(0{,}25119\) (gücün dörtte biri) olur — klasik "-6 dB genliği yarıya indirir" kuralı.
Sıkça sorulan sorular
Neden iki farklı oran var? Çünkü dB hem genliği hem de gücü tek bir ölçeğe sıkıştırır; aynı dB değeri, güç katsayısından daha küçük bir genlik katsayısına karşılık gelir.
Negatif dB ne anlama gelir? Bir kayıp veya zayıflama demektir; her iki oran da pozitif kalır ancak 1'in altına düşer.
3 dB gerçekten gücü iki katına mı çıkarır? Yaklaşık olarak — \(10^{3/10} \approx 1{,}995\) olduğundan +3 dB gücü neredeyse iki katına, +6 dB ise gerilimi kabaca iki katına çıkarmaya çok yakındır.
