Altın Eritme Değeri Nedir?
Altının eritme değeri, bir parçanın içerdiği saf altın metalinin gerçek piyasa karşılığıdır; yalnızca ağırlığa, saflığa ve güncel piyasa spot fiyatına dayanır. İşçilik, marka, koleksiyon değeri veya satıcı kârı bu hesaba katılmaz — kısacası parça eritildiğinde elinizde kalacak ham metalin değeridir. Bu nedenle hurda takı, sikke ya da külçe alıp satarken başvurabileceğiniz en sade ve tarafsız referans fiyattır.
Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Altın parçanızın ağırlığını girin ve birimi seçin (troy ons, gram veya pennyweight). Ardından parçanın üzerinde damgalı ayar saflığını belirleyin — en yaygın değerler 24 ayar (saf), 22 ayar, 18 ayar, 14 ayar ve 10 ayardır. Son olarak troy ons başına güncel spot fiyatı girin; bu fiyatı herhangi bir canlı altın fiyatı kaynağından öğrenebilirsiniz. Hesaplayıcı ağırlığınızı troy onsa çevirir, altın saflık oranıyla çarpar ve sonucu spot fiyatla buluşturur.
Formül Nasıl İşliyor?
Önce ağırlık troy onsa çevrilir: 1 troy ons, \(31{,}1034768\) grama veya \(20\) pennyweight'e eşittir. Saflık oranı (fineness), ayarın \(24\)'e bölünmesiyle bulunur; yani 14 ayar altın \(14/24 = 0{,}58333\), yani yaklaşık %58,3 saf altındır. Troy ons cinsinden ağırlığı saflık oranıyla çarpınca saf altın miktarını, onu da spot fiyatla çarpınca eritme değerini elde edersiniz.
$$\begin{gathered} V = W_{ozt} \times \frac{\text{Karat}}{24} \times \text{Spot Price} \\[1.5em] \text{where}\quad W_{ozt} = \text{Weight (ozt)} \end{gathered}$$
Örnek Hesaplama
Diyelim ki elinizde 10 gram 14 ayar altın var ve spot fiyat troy ons başına 2.000 $. Çevirelim:
$$10 / 31{,}1034768 = 0{,}321507 \text{ ozt}$$Saflık oranı:
$$14/24 = 0{,}583333$$Saf altın:
$$0{,}321507 \times 0{,}583333 = 0{,}187546 \text{ ozt}$$Eritme değeri:
$$0{,}187546 \times 2000 = \mathbf{375{,}09 \text{ \$}}$$Sıkça Sorulan Sorular
İşçilik veya kâr payı bu hesaba dahil mi? Hayır — eritme değeri yalnızca metal içeriğini yansıtır. Alıcılar genellikle eritme değerinin altında öder, perakendeciler ise üzerinde satar.
Neden troy ons kullanılıyor? Kıymetli madenler troy ons üzerinden işlem görür ve troy ons, standart (avoirdupois) onstan daha ağırdır — 31,1 g'a karşılık 28,35 g.
14 ayar gerçekten %58,3 mü? Ayar tanımına göre \(14/24 = \%58{,}33\)'tür. Bazı kaynaklar ayar standartları için bunu %58,5'e yuvarlar; bu araç ise tam ayar oranını kullanır.
