Demir Hesaplama Aracı Ne İşe Yarar?
Bu demir hesaplama aracı, çift yönlü hasır olarak döşenen dikdörtgen bir beton döşeme için gereken donatı çeliği miktarını tahmin eder. Döşemenin boyu, eni ve eksenden eksene donatı aralığını girdiğinizde; her iki yönde uzanan çubuk sayısını, gereken toplam demir uzunluğunu ve satın almanız gereken standart boylu çubuk adedini hesaplar. Temel, garaj yolu, teras ve döşeme betonu gibi işler için oldukça pratiktir.
Nasıl Kullanılır?
Döşemenin boyunu ve enini metre cinsinden, istediğiniz donatı aralığını (eksenden eksene) ve satın alabileceğiniz standart çubuk boyunu (genellikle 12 m) girin. Hesap aracı her iki yöndeki çubukları sayar ve gereken toplam çeliği toplar. Tüm ölçüler aynı birimi kullanır; dolayısıyla metre yerine fit ile çalışsanız bile sonuçlar doğrudan ölçeklenir.
Formül Açıklaması
L uzunluğundaki bir açıklık için s aralığında çubuk sayısı taban(L / s) + 1 olarak bulunur. Taban (floor) işlemi açıklığı eşit boşluklara böler, +1 ise başlangıç kenarındaki çubuğu hesaba katar. Boy yönünde döşenen çubuklar en boyunca dizildiği için sayıları en / aralık ile; en yönünde döşenenler ise boy / aralık ile hesaplanır. Toplam uzunluk, her çubuk sayısını kapsadığı açıklıkla çarpıp iki sonucu toplayarak bulunur.
$$L_{total} = N_L \cdot \text{Length} + N_W \cdot \text{Width}$$
$$\text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} N_L &= \left\lfloor \frac{\text{Width}}{\text{Spacing}} \right\rfloor + 1 \\ N_W &= \left\lfloor \frac{\text{Length}}{\text{Spacing}} \right\rfloor + 1 \end{aligned} \right.$$
$$\text{Pieces} = \left\lceil \frac{L_{total}}{\text{Standard Bar Length}} \right\rceil$$
Örnek Hesaplama
10 m boyunda ve 6 m eninde, 0,2 m aralıklı bir döşeme düşünelim. Boy yönünde uzanan çubuklar: \(\lfloor 6 / 0{,}2 \rfloor + 1 = 30 + 1 = 31\) çubuk, her biri 10 m \(= 310\) m. En yönünde uzanan çubuklar: \(\lfloor 10 / 0{,}2 \rfloor + 1 = 50 + 1 = 51\) çubuk, her biri 6 m \(= 306\) m. Toplam \(= 82\) çubukta 616 m demir. Çubuk başına 12 m hesabıyla \(\lceil 616 / 12 \rceil = 52\) adet gerekir.
Donatı Çubuklarının Boyutları ve Metre Başına Ağırlık
Düz yuvarlak çelik çubuğun nominal kütlesi, \(d\) mm cinsinden olmak üzere \(m \approx \frac{d^2}{162}\) kg/m formülünü izler. Tablo, yaygın olarak yayımlanan nominal değerleri (çelik yoğunluğu 7850 kg/m³) verir; bu değerler kısayol formülünden yüzde birin bir kesrine kadar farklılık gösterir.
| Çap (mm) | Kütle (kg/m) | 12 m çubuğun kütlesi (kg) |
|---|---|---|
| 6 | 0.222 | 2.66 |
| 8 | 0.395 | 4.74 |
| 10 | 0.617 | 7.40 |
| 12 | 0.888 | 10.66 |
| 16 | 1.578 | 18.94 |
| 20 | 2.466 | 29.59 |
| 25 | 3.853 | 46.24 |
| 32 | 6.313 | 75.76 |
Kısayol formülüyle örnek: 10 mm’lik bir çubuk \(\frac{10^2}{162} = \frac{100}{162} \approx 0.617\) kg/m verir.
Yaklaşık ABD çubuk boyutları (inç-pound sistemi)
| ABD çubuk no. | Nominal çap | Kütle (lb/ft) | Yaklaşık metrik karşılık |
|---|---|---|---|
| #3 | 0.375 in (9.5 mm) | 0.376 | yaklaşık 10 mm |
| #4 | 0.500 in (12.7 mm) | 0.668 | yaklaşık 12–13 mm |
| #5 | 0.625 in (15.9 mm) | 1.043 | yaklaşık 16 mm |
Mevcut boyutlar ve sınıflar ülkeye ve standarda göre değişir; bu yüzden tedarikçinizin neyi stokta tuttuğunu kontrol edin.
Pratik Sipariş Önerileri
- Bindirme (ek) boyları ekleyin. Çubukların birleştirilmesi gerektiğinde, bindirme boyu genellikle çubuk çapının yaklaşık 40 katı alınır (12 mm’lik bir çubuk için yaklaşık 40 × 12 = 480 mm). Kesin uzunluk beton sınıfına, çelik sınıfına ve tasarım yönetmeliğine bağlıdır.
- Beton paspayını düşün. Paspayı, maruziyete ve yönetmeliğe bağlı olarak genellikle 40–75 mm’dir. Çubuklar döşeme kenarlarının gerisinde kalmalıdır, dolayısıyla gerçek çubuk boyu döşeme ölçüsünden biraz kısadır. Daha sıkı bir tahmin istediğinizde her iki uçtan paspayı çıkarın.
- Kanca ve bükümleri hesaba katın. Standart kancalar, bükülmüş çubuklar ve kenar bükümleri, temel ızgara formülünün içermediği ek uzunluk kullanır. Uzunlukları çubuk büküm çizelgesinden alın.
- Takoz ve ara parçaları kullanın. Bunlar donatı ağını doğru yükseklikte ve paspayında tutar. Döşeme alanı için yeterli miktarda sipariş verin; genellikle metrekare başına birkaç adet gerekir.
- Tam çubuklara yuvarlayın. Donatı, stok boylarında (örneğin 12 m) satılır; bu nedenle parça sayısını yukarı yuvarlayın ve genellikle %5–10 olan küçük bir fire payı ekleyin.
- Projeyle karşılaştırın. Sipariş vermeden önce çubuk boyutunu, aralığı, sınıfı, paspayını ve bindirme detaylarını yapısal çizimler veya mühendis şartnamesiyle kontrol edin. Bu hesap makinesi bir yapısal tasarım değil, bir miktar tahminidir.
10 m × 6 m Döşeme için Aralık Karşılaştırması
\(N_L = \lfloor W/s \rfloor + 1\) (uzunluk boyunca uzanan çubuklar), \(N_W = \lfloor L/s \rfloor + 1\) (genişlik boyunca uzanan çubuklar) ve \(L_{total} = N_L \cdot L + N_W \cdot W\) kullanılır; burada \(L = 10\) m ve \(W = 6\) m’dir. Parça sayısı, toplam uzunluğun 12 m’ye bölünüp yukarı yuvarlanmasıyla bulunur.
| Aralık (m) | Uzunluk boyunca çubuk sayısı (NL) | Genişlik boyunca çubuk sayısı (NW) | Toplam uzunluk (m) | 12 m parça |
|---|---|---|---|---|
| 0.15 | ⌊6/0.15⌋+1 = 41 | ⌊10/0.15⌋+1 = 67 | 41·10 + 67·6 = 812 | 68 |
| 0.20 | ⌊6/0.20⌋+1 = 31 | ⌊10/0.20⌋+1 = 51 | 31·10 + 51·6 = 616 | 52 |
| 0.25 | ⌊6/0.25⌋+1 = 25 | ⌊10/0.25⌋+1 = 41 | 25·10 + 41·6 = 496 | 42 |
| 0.30 | ⌊6/0.30⌋+1 = 21 | ⌊10/0.30⌋+1 = 34 | 21·10 + 34·6 = 414 | 35 |
Aralığı 0.30 m’den 0.15 m’ye düşürmek çelik miktarını yaklaşık iki katına çıkarır: 414 m’den 812 m’ye. Parça sayısı toplam uzunluktan hesaplanır; bu da uzunlukların az fireyle kesilip birleştirilebileceğini varsayar. Pratikte ekler, paspay ve kesim düzenleri sayıyı değiştirir; bu nedenle bir pay ekleyin.
Sıkça Sorulan Sorular
Bindirme ve fire payı dahil mi? Hayır. Sipariş verirken bindirme (ek) boyları, bükümler ve kesim artıkları için %10–15 pay eklemelisiniz.
Fit kullanabilir miyim? Evet; dört değeri de fit cinsinden girerseniz sonuçlar da fit cinsinden çıkar.
Hangi aralığı kullanmalıyım? Mühendisinizin projesindeki değerlere uyun; yaygın döşeme aralıkları yüke bağlı olarak 150 mm ile 300 mm arasında değişir.